drugs

Fuzzy networks

Darbuka 3

Strafrechtadvocaat Sonny Jansen: ‘Het Openbaar Ministerie werpt stof op, roept rook, en zegt nou dan zal er ook wel vuur wezen.’
Verdachte Gibran (33) had iets anders bedacht om de rechters weg te houden bij de waarheid van de officier van justitie.
Hij deelde – nog nooit meegemaakt – in de rechtszaal kranten uit – Dagblad van het Noorden – om de rechters kennis te laten nemen van De Rechter, de strip op de achterpagina.

Stripman belt en zegt: ‘Ik heb het druk. Ik sta bij de autodealer.’
Hij belandt in de gevangenis.
Zijn telefoon werd afgetapt.
In het strafdossier is komen te staan: ‘Ik heb drugs. Ik sta bij de auto van de dealer.’
Tot zover de strip.

Gibran tegen de rechters: ‘Met alle respect, maar deze plaatjes tonen exact aan wat er hier, in dit proces, aan de hand is.’

Ook in deze zaak zijn telefoongesprekken afgeluisterd.
Hoofdverdachte Rian (28) zegt een keer: ‘Ik heb nieuwe schoenen nodig.’
De rechters willen wel eens weten wat hij daar nou mee bedoelde.
Is het lijdend voorwerp versluierd taalgebruik, om de politie te misleiden, misschien?
Rian: ‘Nee, ik bedoelde nieuwe schoenen, die had ik nodig.’

Rian zit al een jaar in de gevangenis.
Tot woensdagmiddag werd hij gezien als de grote leider van een criminele organisatie die de maatschappij ontwrichtte door in Groningen en Friesland hennepkwekerijen te exploiteren.
Halverwege het proces degradeert de officier van justitie hem van leider tot een ordinair bendelid.
Om niet veel later vijf jaar gevangenisstraf tegen hem te eisen.

De strafzaak rond het hennepgeboefte duurde welgeteld 25 uur, verdeeld over drie dagen.
Het dossier omvat zeker dertig ordners, of nog wel meer.
De politie heeft er een potje van gemaakt, zongen de raadslieden in koor.
‘s Lands meest strijdbare strafrechtadvocaat Jan Boone, al 39 jaar actief, zei het ietwat fijner: ‘Knoeiwerk van het allerergste soort!’

Er werden drie rechercheurs als getuigen gehoord.
Twee van hen hadden het zicht- en hoorbaar moeilijk met de ondervraging.
Een van de agenten, zeiden de advocaten, had vals geprobeerd verdachten uit de tent te lokken door vermoedens als feiten te presenteren.
Nog erger: vermoedens als feiten op te schrijven in dat dikke dossier.
Boone: ‘Als de politie liegt, is de rechtstaat in het geding.’

Tijdens de ondervraging werd ook duidelijk dat de politie twee mannen die niet in de rechtszaal zaten, ziet als de echte grote leiders van de bende.
Dat de bovenbazen niet zijn gearresteerd, heeft te maken met beleid.
Politieonderzoeken worden ‘afgekaderd’, vertelt een van de agenten aan de rechters.
Wat buiten de kaders valt, gaat vrijuit.

De praktijk is best wel raar.

Het OM ziet andere praktijken.
Dit onderzoek laat zien dat in de huidige wereld van de hennepteelt geweld niet wordt geschuwd.
Vier van de vijf verdachten zouden zich ook schuldig hebben gemaakt aan betrokkenheid bij een poging tot moord.
Ene Willem moest pijn lijden, gemarteld worden en in de kofferbak belanden omdat hij had gelekt waardoor kwekerijen waren ontmanteld.
De leider liet de onderwereld zo zien dat hij geen pussy is.

Gibran werd ingeschakeld – zegt het OM – om tegen betaling killers te vinden die deze smerige klus wel even zouden klaren.
Willem belandde zwaar gekneusd in het ziekenhuis.
Toen Gibran dat hoorde, was hij verbaasd geweest.
Tegen de rechters: ‘Er is over gesproken, klopt, maar ik heb juist geadviseerd geen geweld te gebruiken, dat leidt maar tot negatieve aandacht.’

Strafrechtadvocaat Cees Eenhoorn, 31 jaar actief en strijdbaar, staat de man bij die wiethokken in elkaar timmerde omdat hij timmerman is.
Eenhoorn tegen de rechters: ‘De strijd tegen drugs hebben we verloren en als dat niet zo is, dan gaan we die strijd verliezen. Meer drones de lucht in, het zal niet helpen. Uitgerekend in het land waar de war on drugs is bedacht, wordt in de ene na de andere staat softdrugs gelegaliseerd. En wij maar kwekerijen oprollen.’

Om de bende te bewijzen werden ook stiekem zendertjes geplaatst in auto’s van verdachten.
Advocaat Eenhoorn uit opnieuw zijn bezorgdheid.
Zegt: ‘Zo’n opsporingsmiddel mag alleen worden ingezet als er sprake is van een ernstige inbreuk op de rechtsorde. Vertel mij, sinds wanneer is een hennepkwekerij dat?’

De verdachten ontkennen niet alles.
Rian geeft toe dat hij plantages onderhield, in opdracht van anderen.
Geen namen.
Zijn broer erkent dat hij een paar keer kwam helpen om toppen te knippen, in ruil voor een beetje geld.
Leo kent Rian wel.
En de timmerman had een paar keer wat in elkaar getimmerd, vanwege de beun, een extraatje.
Maar nimmer niet in georganiseerd en crimineel verband.

Zou dat wel waar zijn?

De politie doet uitvoerig onderzoek naar een boevenbende en na een jaar speuren is nog steeds niet duidelijk wat wordt bedoeld met ‘nieuwe schoenen’ en kunnen de feiten zoals de officier van justitie het zei, op verschillende manieren worden geïnterpreteerd.
Lopen de grote mannen achter al die kwekerijen vrolijk rond, terwijl nota bene hun namen in de rechtszaal werden genoemd.

De officier van justitie zei dat een criminele organisatie niet meer een piramide is, met een grote leider aan de top, dan een paar sergeanten en daaronder de soldaten.
Nee, een criminele organisatie is, zei de officier van justitie, vandaag de dag vooral een fuzzy network.

Dus nogal wazig.
Stoffig.

Rob Zijlstra

.

• meer over deze zaak:
darbuka 2 verslag strafproces

.

UPDATE – 24 april 2013 – uitspraken
Gibran – 12 maanden celstraf (eis: 30 maanden)
De timmerman – 500 dagen celstraf waarvan 242 voorwaardelijk (eis 3 jaar)
Rian (hoofdverdachte) – 30 maanden (5 jaar)
De broer van de hoofdverdachte – 308 dagen celstraf (eis: 18 maanden waarvan 10 voorwaardelijk)
De boekhouder – 548 dagen celstraf waarvan 240 voorwaardelijk (eis: 15 maand)

De rechtbank acht deelname aan een criminele organisatie bewezen (niet voor Gibran). Vrijspraak volgde voor de poging tot moord. De rechtbank kwalificeerde de afranseling als zware mishandeling.

Aangekondigd is een procedure waarin wordt geprobeerd het verdiende geld af te nemen (‘pluk-ze’). Het zou gaan om honderdduizenden euro’s.

DE VONNISSEN VOLGEN [zodra beschikbaar]

Darbuka 2


krantenDeze week staat zittingszaal 14 in het teken van de strafzaak Darbuka (Darabuka). De  zaak draait  om grootschalige hennepteelt in Groningen en Friesland. Er zijn vijf verdachten van wie er een (1) nog in hechtenis zit. Vier van de vijf  worden ook beschuldigd van een poging tot moord. Vier verdachten zouden deel uitmaken van een criminele organisatie. De man die nog vastzit, werd tot woensdagmiddag gezien als de leider van deze drugsbende, nu als gewoon lid.

Woensdagmiddag kwam het Openbaar Ministerie met de strafeisen. De hoofdverdachte hoorde 5 jaar celstraf eisen, de andere vier straffen van tien maanden tot 3 jaar >> dvhn

meer achtergrond-informatie: Darbuka

Het strafproces duurde drie dagen, welgeteld 25 uur.  Hieronder staat het verslag, dat is opgetekend tijdens het proces en is met updates voortdurend  aangepast aan de ontwikkelingen in de rechtszaal.

.

this is not – is not – a live blog
DE ZITTING 

DINSDAG 26 MAART – DAG 1

Schermafbeelding 2013-03-26 om 23.00.4109.30 uur –
Aanvang strafzaak.
Advocaten willen getuigen horen die er niet zijn. Rechtbank wijst de verzoeken af. Een getuige verbijft in het buitenland, de tweede getuige –  tevens slachtoffer in deze zaak (poging moord) – is voldoende gehoord, vinden de rechters. Zitting kan worden voortgezet.

10.15 uur –
Op verzoek van de advocaten worden drie rechercheurs gehoord die bij het onderzoek Darbuka betrokken zijn geweest. Gaat over de wijze van verhoren. Advocaten proberen te achterhalen of hun vermoeden klopt dat er bewust voor verdachten ontlastende informatie uit het dossier is gehouden. Zo ja, dan is het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk (verdachten vrijuit).

Een van de rechercheurs zegt te weten dan wel te vermoeden dat de hoofdverdachte niet de hoofdverdachte is, maar dat er nog bovenbazen zijn. En dat dat niet is onderzocht, omdat politieonderzoeken  ‘afgekaderd’ worden. Er worden namen genoemd van mogelijke andere mannen die nu geen verdachten zijn. Het ziet er naar uit dat de advocaten hier punten scoren. Rechercheur krijgt het verwijt dat hij tijdens het verhoor valse  informatie aan verdachten heeft voorgehouden, ‘kennelijk om hen uit de tent te lokken’.

De rechercheurs krijgen het vuur na aan de schenen gelegd en hebben het zicht- en hoorbaar zwaar. De advocaten gaan er hard in, met name advocaat Jan Boone (hij staat de hoofdverdachte bij). Boone heeft de naam een straatvechter te zijn en dan vooral in de rechtszaal.

12.40 uur –
Advocaat Jan Boone  verzoekt de rechtbank naar aanleiding van het verhoor van de drie agenten om zijn client per direct (dus tijdens de zitting) in vrijheid te stellen. Overduidelijk is dat hij niet de grote leider is zoals het Openbaar Ministerie beweert, zegt de advocaat. Hoofdverdachte zit als enige van de vijf verdachten  vast. Officier van justitie zegt verbaasd te zijn over het verzoek en maakt bezwaar.

12.45 – 
Pauze en beraad door rechtbank op verzoek advocaat Jan Boone. 

13.45 uur –
Rechtbank wijst verzoek van advocaat Boone af. Er zijn nog voldoende ernstige bezwaren, zoals dat heet, om hoofdverdachte in voorlopige hechtenis te houden.

Schermafbeelding 2013-03-26 om 23.00.1813.50 uur –
Rechtbank begint met het behandelen van de feiten.

Hoofdverdachte C. (28) erkent dat hij betrokken is bij hennepplantages. Op meerdere plekken in Groningen en Friesland. Deed alleen onderhoud en knipte. Zegt: ‘Ik heb met opbrengst e.d. niets te maken.’ Wil niet zeggen van wie de kwekerijen zijn. ‘Als ik iets deed, deed ik dat op verzoek.’ Zelf geen initiatieven genomen, zelf ook niets geïnvesteerd. C. zegt: ‘Ik kan er niet bij dat mij een ontnemingsvordering van 800.000 euro boven het hoofd hangt. Ze weten dat ik zo veel niet heb verdiend, dat weten ze.’

15.00 uur –
Rechters gaan in gesprek met tweede verdachte, de 30-jarige D. Ik was knipper. Kreeg wat geld, 100 euro, 150 euro en ik kreeg wat wiet, loon in natura. En dat twee of drie keer. Er was ook geen hiërarchie, dat is allemaal grappenmakerij. Over anderen mensen wil D. niets zeggen. Hij zegt:  ‘Als er echt onderzoek was gedaan, dan was dat ook allemaal wel duidelijk geworden. Ik heb 10 maanden vastgezeten en er hangt een vordering van 50.000 euro boven mijn hoofd. Ik bedoel, dat kan gewoon niet. ‘

15.35 uur –
Verdacht L. (30) zegt dat hij geen betrokkenheid heeft bij de hennepteelt en -handel en ook niet bij een criminele organisatie. Rechters: Zit u hier volkomen onterecht? L.:  ‘Ik beroep mij op het zwijgrecht.’ Rechter: ‘Dan heeft het geen zin u vragen te stellen.’

15.39 uur
Verdachte B. (27) wordt Bob de Bouwer genoemd en zou plantages in elkaar kunnen timmeren. Zegt: ‘Ben een paar keer gevraagd, ik heb een paar keer iets gedaan. Wist wat de bedoeling was, want ik ben niet gek. De plantage in de woning in Delfstrahuizen heb ik helemaal gebouwd, op de andere locaties deed ik reparaties. Daar waren al een plantage ingericht. Nee, ik heb nooit geknipt of planten onderhouden.’

15.50 uur –
Verdachte C. wordt nu door advocaat van verdachte L. als getuige gehoord. Advocaat heeft slechts een (1) vraag: Heeft u de waarheid gesproken? Antwoord van verdachte/getuige C.: ‘Ja.’

Schermafbeelding 2013-03-26 om 23.07.4215.55 uur –
Rechtbank begint met de behandeling van de feiten rond de poging tot moord. Vier van de vijf mannen worden hiervan verdacht, onder wie F. (33) die tot nu toe nog niet is gehoord. Verdachte L. is in deze kwestie niet verdacht. W. is het slachtoffer. Hij is bewerkt dor twee mannen met een honkbalknuppel en belandde in het ziekenhuis. Hij zou betrokken zijn bij een ripdeal. Met name F. wordt langdurig ondervraagd. Hij ontkent 2.000 euro te hebben ontvangen om iemand te mishandelen.

17.15 uur –
pauze

17.25 uur –
Advocaat Jan Boone komt terug op verklaringen van drie agenten die vanochtend zijn gehoord en wil bij nader inzien opheldering. Hij  suggereert dat een van de agenten mogelijk meineed heeft gepleegd, onder ede heeft gelogen.  Boone wil de rechercheurs woensdagochtend opnieuw horen en hen confronteren met wat zij hebben gezegd. Deze actie moet helder krijgen of er informatie buiten het dossier is gehouden. De andere advocaten sluiten zich bij het verzoek van Boone aan.

17.40 uur –
Verdachten ontkennen betrokken te zijn bij de poging tot moord op W. Dan wel ze beroepen zich op het zwijgrecht. Verdachte F. zegt dat er wel iets speelde, maar dat hij had geadviseerd ‘het’ niet te doen. Hij heeft wel wat vermoedens en vraagt of de rechtbank er behoefte aan heeft dat hij gaat gissen. Dat heeft de rechtbank niet.

Schermafbeelding 2013-03-26 om 23.07.0617.59 uur –
Advocaat Jan Boone roept naar de rechters: ‘Meneer de president, is het niet tijd voor de aardappelen?’

18.15 uur –
Rechtbank wil eerste procesdag na bijna 9 uur afsluiten. Er is onduidelijkheid over het vervolg ten aanzien van verzoek advocaat Boone (zie 15.25 uur).
Officier van justitie: ‘Ik begrijp het niet.’
Advocaat Jan Boone tegen rechter: ‘Dat de officier van justitie het niet begrijpt, daar kan ik ook niks aan doen.’
Rechter (niet  zonder cynisme) tegen advocaat: ‘Zucht. Wilt u zich dan verlagen tot het niveau van de officier van justitie en het haar nog eens uitleggen?’

18.35 uur –
Rechtbank trekt zich terug voor beraad.

18.45 uur –
Rechtbank wijst het verzoek van de advocaten af. Hadden ze wel verwacht.

De zaak wordt woensdag (27 maart)  voortgezet. Begonnen wordt dan met de feiten witwassen en wapenbezit. Daarna worden de persoonlijke omstandigheden van de verdachten besproken. Vervolgens is het woord aan de (twee) officieren van justitie. Die denken twee  uren nodig te hebben om de bewijzen te presenteren en de eisen te formuleren. Vier advocaten kondigden aan een tot anderhalf uur nodig te hebben voor hun pleidooi, de vijfde denkt het te kunnen doen binnen een half uur.

19.01 –
De zitting wordt onderbroken – vervolg woensdag 09.30 uur.

 .

.

WOENSDAG 27 MAART  – DAG 2

Schermafbeelding 2013-03-27 om 13.47.2009.40 uur –
Zitting wordt hervat.
Twee verdachten (C en L) worden ook verdacht van witwassen in 2010, 2011 en eerste kwartaal van het jaar 2012.

Verdachte L. moet verklaren waarom er veel geld op zijn rekening is gestort en afgeschreven. Hij geeft vijf keer zo veel uit dan er binnenkomt, zo zou blijken uit financieel onderzoek.  Drugsgeld? L:. ‘Gokgeld.’ L. treedt op als tussenpersoon in gokspel (voetbaluitslagen) via het internet. Uit het onderzoek blijkt ook dat L. zijn boodschappen in de supermarkt meestal contant afrekende. Dat is verdacht voor iemand die verdachte is.

10.15 uur –
In de woning van hoofdverdachte C. is een wapen gevonden met patronen. Rechter wil weten waarom C. een vuurwapen had. C. wil er niets over zeggen. Rechter: ‘Bij politie heeft u gezegd om u te beschermen tegen inbrekers.’ C.: ‘Het is een heel oud pistool, zeker 30 jaar oud. Weet niet eens of ‘ie het nog doet.’

C. wordt ook verdacht van witwassen. Hij zou 64.000 euro hebben verdiend met het fileren van vis. Rechter merkt op dat de vermeende werkgever van niets weet. En dat ‘uw vriendin’ niet op de hoogte was van ‘uw werktijden’.  Jaaropgaven zouden nep zijn. Rechter: ‘U heeft uw auto contant betaald, 10.000 euro. Waar kwam dat geld vandaan?’ C.: ‘Geleend geld, nog steeds niet terugbetaald.’ Rechter: geen verdere vragen.

10.35 uur –
Rechtbank begint met de behandeling van de persoonlijke omstandigheden van de verdachten.

hoofdverdachte C.
Heeft klein strafblad. Verleden bij kinderrechter. Mocht al eens moet groep jonge criminelen via een bureau in Assen op survival naar Tsjechië. Wandelen door de bergen. Nee. Niet echt iets van geleerd. Toekomstplannen? Mijn vriendin kan baan krijgen in Amsterdam. Wil graag met haar mee en dan wil ik weer naar school. Zegt: ‘Werken als hennepknipper loont niet.’

medeverdachte L.
Ook verleden met kinderrechter, in 1999 een agressieregulatietraining moeten volgen. Afgebroken tenniscarrière. Makelaarsopleiding. Goed genormeerde jeugd. Vader. Wil investeren in zichzelf om recidive te voorkomen. Rechter: ‘Is dat laatste een loze kreet?’ L.: ‘Nee.’ Heeft jaar voor deze zaak vastgezeten, nu (voorlopig) op vrije voeten.

medeverdachte B.
Diverse veroordelingen (mishandeling, diefstal met geweld, brandstichting, vernieling). Diverse trainingen moeten doen. Werkstraffen (‘ik moest schroefjes sorteren’). Vader. Timmerman van beroep. Heeft volgens reclassering gezegd dat het hennepwereldje, maar een raar wereldje is. Deed mee, zag het als een beunklusje. Zegt geen hulp nodig te hebben, reclassering denkt daar anders over.  Rechter: ‘Misschien bent u wat naïef geweest.’ B.: ‘Ik heb lesje wel geleerd. Ik heb acht maanden vastgezeten, dat is geen pretje hoor.”

medeverdachte D.
Klein strafblad (diefstal, 20 uur werkstraf). Gebruikte dagelijks softdrugs, nu niet meer, mede door deze strafzaak. Vader. Ben helderder, actiever. Rechter:  ‘Positieve uitkomst van dit justitiecontact.‘ Gaat hbo-studie weer oppakken: communicatie. Verder geen problemen. Advies: heeft geen hulp nodig. D.: ‘Mee eens.’ D. is de broer van hoofdverdachte C.

medeverdachte F.
Strafblad. Gewelds- en vermogensdelicten. Oplichting. Wapenbezit. Langere gevangenisstraffen uitgezeten. Laatste veroordeling in 2008 (voor feiten uit 2006). Staat nog onder elektronisch toezicht. Eigen bedrijf. Leven goed op de rails. Rechter: ‘Succesvol.’ F.: ‘Klopt.’ Veel baat gehad bij hulp van de reclassering. Advies: moet mij minder bemoeien met anderen.

.

11.35 uur – 
Advocaat Paul van Jaarsveld maakt opmerking in verband met een nieuw inzicht. Zegt: ‘Rechtbank heeft gisteren ons verzoek om opnames van verhoren te mogen horen afgewezen. Maar de officier van justitie wil die opnames wel gebruiken in het requisitoir. Dat kan dus niet. Gelijke monniken, gelijke kappen. Ofwel: het Openbaar Ministerie mag die verhoren ook niet gebruiken.

Officier van justitie is het daar niet mee eens, maar het zal geen strijdpunt worden. ‘Ik kan ook zonder.’

11.40 uur – schorsing tot 12.30 uur
Officieren van justitie beginnen om 12.30 uur met het requisitoir dat ruim twee uur zal duren.

fuzzy12.40 uur –
Officier van justitie begint met requisitoir. Daarin worden de bewijzen besproken en uiteindelijk de strafeisen worden geformuleerd. Het voorlezen gaat minimaal twee uur duren, zo is aangekondigd.

Officier van justitie: ‘Zit hier een criminele organisatie voor ons? Ja. En ik zal bewijzen dat dat zo is. Deze verdachten zijn jarenlang actief geweest in Noord-Nederland met grootschalige hennepteelt die gepaard gaat met geweld. Dat is hier ook aan de orde.’

Officier van justitie: ‘Is er sprake van een criminele organisatie (max. 8 jaar celstraf)? Van een fuzzy network? Ja. Een criminele organisatie is niet een piramide. Verdachten deden zaken samen, maar ook weer zaken met anderen, met anderen die hier nu niet als verdachten zitten. Maar zij komen nog wel aan de beurt. Wat wij ook weten is dat boven  deze organisatie weer anderen zitten, hoger in de hiërarchie.’

afrekenenOfficier van justitie citeert uit het dossier: ‘Er moet worden afgerekend met de neger. Hij moet wreed worden gemarteld.’ Man wordt later door twee personen met bivakmutsen op in elkaar geslagen met een honkbalknuppel. F. zou deze mannen in opdracht van C. hebben ingehuurd.  Ook B. is hier bij betrokken. Er is sprake van een afrekening, een poging tot moord. Officier van justitie stelde al eerder dat hennepteelt en geweld hand in hand gaan. Een van de redenen, aldus de officier van justitie, om hennepteelt aan te pakken, ondanks beperkte capaciteit bij politie.

14.20 uur –
Officier van justitie nu bijna twee uur aan het woord. Hoofdverdachte wordt niet langer gezien als leider van de criminele organisatie, van het fuzzy network, maar wel als vooraanstaand lid. De officier van justitie zal zo de strafeisen formuleren.

14.40 uur –
De officier van justitie wil de strafeisen noemen, maar een van de verdachten kan de spanning niet meer aan. Moet naar toilet. Nu extra pauze.

14.50 uur – 
de eisen
hoofdverdachte C: 5 jaar
medeverdachte L: 15 maand
medeverdachte D: 18 maand waarvan 8 voorwaardelijk
medeverdachte B: 3 jaar
medeverdachte F: 30 maand

advosonny15.25 uur –
Advocaat Jan Boone begint aan zijn pleidooi. Boone staat hoofdverdachte C. bij. Boone denkt anderhalf uur nodig te hebben om de rechtbank er van te overtuigen dat het politieonderzoek niet alleen niet deugt,maar ook een zeer belabberd onderzoek is. Strafdossier bevat volgens Boone veel leugenachtige verklaringen. Er is sprake van grote schending van de procesorde. Het Openbaar Ministerie moet niet ontvankelijk worden verklaard.

16.20 uur – pauze

16.30 uur –
Advocaat Sonny Jansen begint aan zijn pleidooi. Jansen verdedigt L. die wordt gezien als kompaan van hoofdverdachte. L. zou vooral de financiële man zijn geweest. Jansen heeft niet veel op met het dossier. Zegt:’Het Openbaar Ministerie werpt stof op, roept er is rook, dan zal er ook wel vuur zijn.’

17.50 uur – proces is op tweede dag het tiende uur in gegaan –  vraag me af hoe lang een mens kan luisteren in die zin dat hij ook nog hoort wat er wordt gezegd….

18.20 uur –
Advocaat Sonny Jansen is klaar. Hij vraagt de rechtbank om L. vrij te spreken.

18.21 uur – pauze

Schermafbeelding 2013-03-27 om 19.37.1318.35 uur –
Advocaat Yannick Quint heeft de eer om als laatste en na tien uur de aandacht van de rechters voor zich op te eisen. Quint staat verdachte D. bij die door justitie wordt gezien als de voorman van de wietknippers. D. is de broer van de hoofdverdachte.

19.32 uur – zitting onderbroken  

.

.

DONDERDAG 28  MAART – DAG 3

09.05 uur – 
Advocaat Cees Eenhoorn begonnen aan pleidooi. Eenhoorn staat de man bij die Bob de Bouwer wordt genoemd, de timmerman die hier en daar een wiethok in elkaar timmerde.

Eenhoorn: ‘De strijd tegen drugs hebben we verloren en als dat niet zo is, dan gaan we die strijd verliezen. We kunnen nog meer drones de lucht in sturen om plantages op te sporen, maar ook dat zal niet helpen. Een uitgerekend in het land waar de war on drugs is uitgevonden, wordt softdrugs in de een na de andere staat gelegaliseerd.’ Tegen B. is drie jaar celstraf. Eenhoorn vindt dat B. lang genoeg achter de tralies heeft gezeten (10 maand).

09.35 uur –
Advocaat Paul van Jaarsveld als laatste advocaat aan het woord. Hij staat de man bjj die twee ‘killers’zou hebben ingehuurd om een ‘afvallig bendelid’ een lesje te leren (poging tot moord). Van Jaarsveld zegt dat het een stokpaardje is van het Openbaar Ministerie om hennepteelt te koppelen aan geweld. ‘Om dat te onderbouwen had het OM kennelijk mijn client nodig, mijn cliënt die acht maanden na dato is aangehouden.’ Hij rept van een gat in de bewijsconstructie en dat bij twijfel moet gelden dat de verdachte wordt vrijgesproken. ‘Dat laatste lijkt mij evident.’

10.20 uur – 
De officier van justitie zegt dat het Openbaar Ministerie  geen behoefte heeft aan repliek.

10.25 uur
Verdachte B. krijgt het laatste woord en zegt dat hij niets meer te zeggen heeft.

Verdachte F. vraagt of zijn elektronisch toezicht kan worden opgeheven. ‘Ik vind het onnodig en de reclassering ook. Ik vind het zonde van het belastinggeld.’ De rechtbank trekt zich terug in de raadkamer om zich over het verzoek te buigen.

Schermafbeelding 2013-03-28 om 10.57.4610.33 uur –
Rechtbank wijst het verzoek af. F. krijgt nu het laatste woord. Staat op en deelt Dagbladen van het Noorden van gisteren uit aan de rechters en wijst hen op de strip De Rechter. Zegt dat die strip goed de inhoud weergeeft van dit strafproces. Zegt ook: ‘Ik heb niks gedaan. Ik heb C. geadviseerd geen geweld te gebruiken. Dat geeft alleen maar negatieve aandacht.’ F. houdt nu gloedvol betoog over zijn onschuld, de onschuld van de andere verdachten en over het gekke hennepbeleid in Nederland.

10.50 uur – zitting tot 12.00 uur onderbroken. Het Openbaar Ministerie zal dan reageren op de pleiten van de advocaten die gisteren hun verhaal deden.

11.00 uur – 
De rechters leken wel gecharmeerd van de kranten-actie van F. maar justitie en politie dachten daar anders over. Op het moment F. de rechtbank wil verlaten, wordt hij gearresteerd en afgevoerd naar de kelders van het gerechtsgebouw, naar het cellencomplex. Een kwartier later staat hij weer buiten: de arrestatie berustte op een foutje.

12.20 uur –
Offcier van justitie reageert op de wat ze noemt de ‘vlammende betogen’ van de raadslieden  ‘Dat de advocaten denken dat de politie liegt, is onbegrijpelijk. Valse info in het dossier? Onzin. De politie liegt niet.’

12.35 uur – zitting geschorst tot 13.15 uur

13.20 uur – 
Advocaat Jan Boone in 2e termijn. De rechtstaat is in het geding als de politie liegt. Maar de politie liegt wel degelijk en aantoonbaar. Vermoedens worden gepresenteerd als feiten. Hier geldt dat het Openbaar Ministerie moet spreken als zij niet kan zwijgen. Het Openbaar Ministerie spreekt niet. Daarmee is het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk. Betekent, zegt Boone, dat verdachte C. per direct in vrijheid gesteld moet worden. Wil de rechtbank dat niet, ‘wat ik mij niet kan voorstellen‘ dan moet C. tot de dag van de uitspraak worden geschorst uit voorlopige hechtenis.

13.32 uur –
Advocaat Sonny Jansen voert het woord. Merkt op de de officier van justitie op veel punten die hij naar voren heeft gebracht, niet heeft gereageerd. Zegt dat het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk moet worden verklaard.

13.42 uur – 
Advocaat Yannick Quint onderstreept wat zijn voorganger heeft gezegd en wil het daar bij laten.

13.45 uur –
Rechtbank trekt zich terug voor beraad op verzoek Boone (opheffing dan wel schorsing voorlopige hechtenis L.).

13.50 uur – 
Rechtbank ziet op dit moment geen aanleiding om hechtenis op te heffen.

13.53 uur –
Verdachten krijgen het laatste woord.

C. bedankt de rechters voor de tijd.

D. noemt het proces een grote onzin. Zegt: ‘Het is is verspilling van uw tijd en van onze tijd. Ik heb met die mishandeling niks te maken.’ Ik heb vooraf tegen mezelf gezegd:  ik spreek in de rechtszaal de waarheid of ik zwijg. Maar ik ga uit respect voor u niet liegen. Terwijl die agenten wel liegen en dan is er niks aan de hand? Dat begrijp ik niet. Het is een groot spel. Ik dacht dat gebeurt alleen in films, maar dat is dus niet zo. Ik heb alleen voor een beetje geld een beetje wiet geknipt. Ze hebben mij tien maanden bij mijn kinderen weggehaald. Ik hoop dat ik hier nooit weer zit. Komt u tot een veroordeling, dan kan iedereen in Nederland worden opgepakt en in de gevangenis worden gezet.’

L. zegt met verontwaardiging naar de officier van justitie te hebben geluisterd. ‘Ik vind het onbegrijpelijk dat dit allemaal kan. Door leugens ben ik tien maanden gescheiden geweest van mijn gezin.’

C. (mag nog een keer): ‘Ik ben nog steeds in shock door de eis en sluit me aan bij mijn broer (D.).

14.05 uur –
Rechterbank meldt dat het onderzoek ter zitting wordt gesloten op 10 april om 15.00 uur. Vervolgens zal op 24 april uitspraak worden gedaan. Klaar.

14.06 uur
Rechter vraagt aan C. – die terug moet naar de cel in de kelders van het rechtbankgebouw – of daar inmiddels de verwarming is aangezet. C. had eerder vandaag  de rechters verzocht om een warme dan wel niet ijskoude cel. Rechters zeiden toen dat zij niet over het klimaat gaan, maar tonen zich nu toch wat bezorgd. Rechter zegt tegen haar mederechters dat we toch eens moeten kijken of we iets kunnen doen.

Rob Zijlstra

uitspraken op 24 april

 

Darbuka 1

Criminele organisatie op vrije voeten

darbuka fotoStrafrechtadvocaat Jan Boone heeft al wat kruit verschoten.
Dit politieonderzoek brieste hij in de rechtszaal, is ‘knoeiwerk van het allerergste soort’.

Boone zei dat in januari dit jaar tijdens de regiezitting rond de strafzaak Darbuka die vandaag inhoudelijk begint.
De rechtbank in Groningen heeft voor de behandeling drie dagen gereserveerd.
Vijf mannen in de leeftijd van 27 tot 33 jaar uit Groningen worden verdacht van de handel in hennep.
En van poging tot moord.

Het gaat om een omvangrijke strafzaak die – knoeiwerk of niet – voor het Openbaar Ministerie (OM) vooralsnog niet naar wens verloopt.
Het OM beticht de vijf mannen niet alleen van het exploiteren van hennepplantages en de handel in hennep, ook zouden de vijf lid zijn van een criminele organisatie.

Dat betekent zoveel dat de verdachten professioneel te werk gingen en dat er binnen de bende een duidelijke taakverdeling was.
En een leider.

In januari besloot de rechtbank, zeer tegen de zin van het OM, dat twee verdachten hun strafproces in vrijheid mochten afwachten.
Ze hadden op dat moment tien maanden in de gevangenis doorgebracht.
Drie maanden daarvoor waren twee andere verdachten al in vrijheid gesteld.
De vermeende criminele organisatie loopt dus grotendeels vrij rond.

Alleen de verdachte die wordt bijgestaan door Jan Boone, een 28-man uit Groningen, zit vast.
Is hij de leider?
Ja, zegt het OM.
Natuurlijk niet, vindt Boone.

Het OM denkt wel degelijk een stevige zaak te hebben met een onderzoek zonder knoeiwerk.
De verdachten zouden jarenlang in Groningen en Friesland grote hennepkwekerijen hebben geëxploiteerd en daar vele honderdduizenden euro’s aan hebben verdiend.
In december 2011 deed de politie in Friesland onderzoek naar gestolen tractoren.
In het kader van dat onderzoek werd een leegstaande boerderij in Hardegarijp doorzocht.

Tractoren werden niet aangetroffen, wel een paar duizend hennepplanten in een zeer professioneel ingerichte kwekerij.
Elders in de boerderij werden grote partijen gedroogde hennep aangetroffen.
De verkoopwaarde van de aangetroffen drugs becijferde de politie op 600.000 euro.
Het was de grootste ‘hennepvangst’ van de politie in Friesland van dat jaar.

Vervolgonderzoek zou hebben aangetoond dat de verdachten ook elders in Friesland actief waren.
In de binnenstad van Leeuwarden (Voorstreek) werd een plantage ontmanteld boven een winkel, in Drachten in een bedrijfsloods, in Delfstrahuizen in een grote, vrijstaande woning.
Ook in Groningen zou een aantal woonpanden zijn gebruikt om er hennep te telen.
Al eerder werd duidelijk dat de politie de verdachten lange tijd heeft afgeluisterd.
In hun auto’s waren zendertjes geplaatst.

Vier van de vijf mannen worden ook verdacht van een poging tot moord.
In februari vorig jaar zouden ze hun slachtoffer hebben bewerkt met een honkbalknuppel.
Aanleiding: het slachtoffer zou hebben geprobeerd een hennepkwekerij leeg te halen (rippen).
Hij raakte ernstig gewond.

Vandaag worden de feiten besproken en worden drie betrokken rechercheurs tijdens de zitting als getuigen gehoord.
De verdachten hebben tot nu toe niet het achterste van de tong laten zien.
De verwachting is dat het OM pas morgen met de strafeisen komt.
Ook de advocaten komen op z’n vroegst woensdag aan het woord.

Rob Zijlstra

HET STRAFPROCES IS HIER TE VOLGEN > DARBUCA 2.

.

• darbuka – darabuka
Politieonderzoeken krijgen namen. Soms van insecten, van vissen of vogels of van muziekinstrumenten. Volgens de politie worden die namen willekeurig toegekend aan een onderzoek. Daar zou zelfs een computerprogramma voor bestaan. Zo kreeg het (tweede) onderzoek naar Johnny B. de naam Kakkerlak mee. Tijdens de rechtszaak zei de betrokken officier van justitie dat die naam wat ongelukkig was gekozen en dat het niet zo was dat de politie B. als een kakkerlak zag.  Een darbuka is een vaastrommel. Darbuka wordt ook geschreven als darabuka. Mag ook, zegt Wikipedia.

dvhn [pdf]

Onbevreesd en onschuldig

kebabWie niets heeft gedaan, heeft niets te vrezen.
Zeg dat maar een keertje tegen de 22-jarige Mario als hij weer vrij is.
Hij heeft niets gedaan en toch zit hij een half jaar in de gevangenis.
Hoe kan dat dan?
Omdat drie anderen beweren dat hij wel iets heeft gedaan.

Mario had bij de BIM getankt en wilde nog een broodje kebab scoren voordat hij naar huis zou gaan.
Hij parkeerde de auto voor de broodjeszaak op de stoep.
Mag niet, maar toe maar.
Op de stoep stonden drie studenten, om zes uur in de ochtend.

Ze schrokken zich broodnuchter een ongeluk.
De auto stopte op luttele centimeters voor hen.
Een dikke meter, zegt Mario.
Met piepende remmen, beweren de studenten.
Mario: ‘Ik remde netjes. Er waren geen remsporen.’

Kortom, er was op de nog vroege zondagochtend bij een broodjeshuis in de binnenstad van Groningen een opstootje.
De studenten noemden Mario met zijn gevaarlijk rijgedrag een kut-neger.
Mario zei op zijn beurt: ‘fuck you‘ en bestelde binnen een broodje.
Toen hij weer buiten kwam, stonden de drie studenten hem op te wachten.

Mario zou toen eerst met een mes hebben gezwaaid en vervolgens hebben geprobeerd hen met zijn auto dood te rijden.
Dat zeggen de studenten.
Mario ontkent dat.
Zegt: ‘Er reed een politieauto voorbij. Als het waar is wat ze zeggen, waarom sloegen ze toen geen alarm?’
Hij zegt dat er ook geen mes is gevonden. ‘Want er was geen mes, er was alleen een woordenwisseling.’

De studenten deden aangifte en Mario werd een uur na het gedonder thuis aangehouden.
Dit alles gebeurde op 23 september 2012.
Mario zit sindsdien vast.

De officier van justitie zegt dat hij moet kiezen.
Hij kiest voor de waarheid van de studenten omdat de situatie dankzij Mario met zijn strafblad is geëscaleerd.
Hij baseert zich op de verklaringen van het drietal, ander bewijs is er niet.
Mario kan in z’n eentje zeggen wat hij wil, drie weten nu eenmaal meer dan één.

De officier van justitie (‘er is hier behoefte aan vergelding’) komt met een stevige eis wegens bedreiging en een poging tot zware mishandeling: 365 dagen gevangenisstraf waarvan 172 dagen voorwaardelijk.
Op de dag van de uitspraak – over twee weken – heeft Mario dan precies 193 dagen achter slot en grendel gezeten.
Dat mag voldoende zijn.
Daarnaast een taakstraf van 240 uur.
En een rijontzegging van anderhalf jaar vanwege de auto op de stoep.
En aan een van de studenten (die psychische hulp had ingeroepen) moet hij 750 euro betalen.

Zo gevaarlijk kan het, als je niets te vrezen hebt, in de rechtszaal dus zijn.

Het kan ook anders.
Er bestaan verdachten die wel iets hebben gedaan, maar ook dan niets te vrezen hebben.
Dennis is zo iemand.
Hij is net als Mario 22 jaar en zit al heel zijn leven in de criminaliteit zegt hij.
Hij zit vaker in de gevangenis dan hij buiten is.

Hij zegt tegen de rechters: ‘Ik ben gelukkig.’
Een van de rechters: ‘U heeft problemen, want u zit weer vast en tegenover mij.’

De reclassering meldt dat Dennis iemand is die zich nergens druk over maakt en zijn eigen manieren heeft om geld te maken.
De gemiddelde mens zou er gek van worden, maar hij vindt het allemaal wel prima.

Dennis zou drie woninginbraken hebben gepleegd en twee keer hebben gestolen in winkels.
Hij bekent alleen de diefstal van een flesje eau de toilette bij Aktie Maxi.
Dat spul had hij geruild voor een beetje heroïne.
Maar negen pakken luiers bij de Kruidvat?
Ja of nee?
Dennis beroept zich op het zwijgrecht, dat lijkt hem beter.

In een woning waar was ingebroken – een studentenwoning, laptop weg – was een bloedspoor gevonden.
DNA. Van Dennis.
Dennis vraagt aan de rechters: ‘Moet ik de waarheid spreken?’
Rechters: ‘Nee, maar het wordt wel op prijs gesteld.’

Dennis zegt: ‘Eens woonde daar een vriendinnetje van mij. Dan kwam ik daar wel eens. Dat moet de verklaring zijn.’
Er was een spoor aangetroffen op een regenpijp die was gebruikt om via een raam in een andere woning te komen.
Spoor van Dennis.
Hij zegt dat hij wel eens in die regenpijp klimt.
Naast dat huis waar is ingebroken woont een dealer en daar komt hij wel.
‘Dan klim ik eerst in de regenpijp om op het raam te kunnen kloppen.’

In de derde woning stond een fles op het aanrecht, een fles die voor de inbraak nog in de koelkast stond.
Uit de fles was gedronken. Speeksel. DNA.
Jawel, rapporteert het NFI: ”t Is weer Dennis.’

Dennis: ‘Ik was die avond op stap met een kennis. Hij wilde een woning doen, ik wilde niet mee. Ik zat toen een half uurtje in een cafetaria. Daarna ben ik even gaan kijken, hij had alles over de kop gehaald. Ik heb toen een slok uit die fles genomen en ben weggegaan. Ik heb dus niet ingebroken of iets gestolen.’

De officier van justitie, droogjes: ‘Meneer overtuigt mij niet van zijn onschuld.’
De officier van justitie noemt Dennis een notoire inbreker op het foute pad die niet van goede wil is.
De advocaat smeekt (bijna) om Dennis een aller-, aller-, allerlaatste kans te geven.
De officier van justitie piekert er niet over.

Even later verlaat Dennis de rechtszaal met een strafeis van 23 maanden cel aan de broek.
Onbevreesd, want in zijn hoofd onschuldig.

Rob Zijlstra

.

UPDATE  – 4 april 2013 – uitspraken
Mario is veroordeeld, want schuldig, vinden de rechters. Schuldig aan bedreiging, mishandeling en aan de overtreding van artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994. Dat leverde hem 370 dagen celstraf op waarvan 172 dagen voorwaardelijk. Dat betekent dat Mario vandaag de gevangenis mag verlaten waarna een rijontzegging van 12 maanden in werking treedt.  Aan een van de slachtoffers moet hij 550 euro betalen.

Dennis moet een jaar zitten. De rechtbank acht vier van de vijf diefstallen bewezen.

De pet van opa

broodDe buitenmuren van de woning stonden er nog nadat Ronald op bezoek was geweest, maar daarmee is het wel gezegd.
De lijst met gestolen goederen is indrukwekkend (maar niet volledig): tientallen gouden oorbellen, ringen, hangers en kettingen met diamanten en briljanten, gouden ballen, parelhangers, zilveren rijksdaalders, een kluis met kleingeld, een broodje zilver, 7.000 euro aan contanten, trouwboekjes, zes trouwringen, veel horloges waaronder een originele Micky Mouse uit Disney, tablets inclusief de witte iPad2, laptops, een scheerapparaat van Philips, pasjes en paspoorten.

En de originele politiepet van opa.

Ronald (30) is niet naar de rechtbank gekomen om te ontkennen.
Ja, hij was in die woning geweest, had meegeholpen.
Ja, ook erfstukken.
Nee, daar sta je op dat moment niet bij stil.
Ja tuurlijk, hij zou zelf ook heel erg kwaad worden.

De overbuurman wist dat de buurtjes niet thuis waren.
Toen hij beweging zag aan de overkant, belde hij de politie.
Ronald verstopte zich onder een stapel kleding maar dat hielp niets.
Hij zei tegen de agenten: ‘Geef me een stuk papier en dan schrijf ik alles op.’
Toen hij klaar was met schrijven was het buiten al donker en stonden er dertig woninginbraken op papier.
Gepleegd in Winschoten in drie maanden tijd.

Hij had net een lange gevangenisstraf uitgezeten, in verband met een poging tot moord en inbraken, toen met name in Oude Pekela.
Na die lange detentie was hij met goede moed aan een nieuw leven begonnen.
Maar al snel werd het hem duidelijk dat daar geen beginnen aan was.
Ronald tegen de rechters: ‘Je hebt niks om handen en dan loop je weer tegen dezelfde mensen aan.’

Rechters: ‘Winschoten heeft voor u een heel negatieve lading.’
Ronald: ‘klopt’.
Rechters: ‘Ga daar dan weg! Waarom geen hulp gezocht?’
Ronald vertelt dat hij dat had gedaan. Hij was naar het hoofdbureau van politie aan de Rademarkt in Groningen gegaan om schoon schip te maken.
De rechters hadden het gelezen: ‘De politie had geen tijd voor u. U werd weggestuurd.’
Ronald: ‘Precies. Daarna kreeg ik een terugval.’

Wat heet.
Hij gebruikte tien tot 15 gram cocaïne per dag.
Dan sta je stuiterend aan de Nederlandse top, maak je internationaal gezien kans op een gouden medaille.
Zoveel drugs is een bovenmenselijke prestatie.
Het kost ook wat: zo’n vijf- tot zevenhonderd euro per dag.
Daarom die inbraken.

Zolang bij Ronald de cokewekker onophoudelijk afgaat, breekt hij in.
Gevangenisstraf heeft, zegt zijn advocaat, daarom ook helemaal geen zin.
Ronald moet keihard de kliniek in, moet keihard van de drugs af.
Dat vindt ook de officier van justitie: afkicken, maar eerst afrekenen.
Vier jaar gevangenisstraf.

Ronald schrikt niet.
De vorige keer, op 11 juli 2006, werd negen jaar celstraf tegen hem geëist.
Dat waren er toen zes geworden.

Kees Jan is even oud en ook inbreker, maar dan meer een ondernemende die probeert te knallen, grote slagen te slaan.
Hij probeerde nogal wat bedrijven op te zetten, maar die knalden allemaal te vroeg. Volgens de reclassering is Kees Jan een man die zijn eigen kunnen flink overschat.

In april vorig jaar zou hij met anderen dertien bronzen beelden uit de beeldentuin (‘het Badjassenpark’) van kuuroord Fontana in Nieuweschans hebben gestolen.
De beelden, van de Russische kunstenaar Alexander Taratynov, hadden een verzekerende waarde van 50.000 euro.

Uit een woning in Wildervank verdween een kluis met 12.000 euro en kunstwerk van Herman Brood: Torso Rood.

Soms bestond de buit uit meer aardse zaken: zestig dure oortjes (voor beveiligers) bijvoorbeeld uit de kluis van de Praxis in Groningen.
Hij nam ook kluizen uit woningen mee die door een man niet te tillen zijn.
Veel potje met kleingeld ook.
Hij sloeg vier keer in één nacht toe op Ameland, in het Strandpaviljoen, bij het vliegbedrijf, bij Sky-dive en bij de amusementshal in Nes.
Buit en aangerichte schade opgeteld: meer dan 100.000 euro.

Ook nu weer ging het mis.
Bij de ene inbraak werden zwarte handschoenen gestolen die dan per ongeluk werden achtergelaten bij een volgende kraak waar vinger- en handpalmafdrukken op kozijnen werden aangetroffen.
In een hotelkamer bij Van der Valk in Zuidbroek bleef een sleutel liggen, afkomstig van het amusementscentrum op Ameland.
De hotelkamer was geboekt door Kees Jan.

Echt mis ging het omdat de vriend van Kees Jan werd doodgeschoten in een café aan de Rodeweg in Groningen.
Daar hou je geen rekening mee.
In het moordonderzoek werden telefoons getapt van mensen die omgang hadden met het slachtoffer.

Zo kwam eerst Kees Jan zelf in beeld en niet veel later ook de bronzen beelden.
Negen van de dertien stonden niet heel erg verstopt in een winkelpand aan de Nieuweweg in Groningen.
Kees Jan huurde dat pand om er een bedrijfje te beginnen.
Aan de muur hing Brood’s Torso Rood.

Kees Jan werd aangehouden in een vakantiehuisje op Wedderbergen.
Het huisje stond vol gestolen golfattributen.
In zijn auto, een witte Berlingo, lagen de andere vier beelden.
Het was dezelfde witte Berlingo die door beveiligingscamera’s was vastgelegd bij de Praxis, in de nacht dat daar de oortjes werden gestolen.

De officier van justitie presenteert hier een rekening van 36 maanden.
Kees Jan zegt niks.
Hij is er niet.
Misschien had hij in de gevangenis belangrijkere zaken aan het hoofd.
Misschien overdacht hij zijn fouten.
Hoe daar van te leren.

Rob Zijlstra

 

UPDATE – 18 februari 2013 – uitspraken
Ronald is veroordeeld tot 36 maanden gevangenisstraf waarvan 12 maanden voorwaardelijk. Vrijwel alles wat hem ten laste is gelegd, acht de rechtbank ook bewezen. DE kraak bij de Praxis overigens niet. Een 21-jarige handlanger kreeg conform de eis 15 maanden celstraf. Kees Jan kreeg zijn geeiste 48 maanden naar daarvan mogen er 18 in plaats van 12 voorwaardelijk.

 

Vakantiegeld

1000euroLoyd zit in trajecten en als het allemaal een beetje meezit, vliegt hij deze zomer terug naar Bonaire.
Dat wil hij graag, want Loyd wil zijn leven veranderen.
De gemeente Groningen heeft toestemming gegeven, want dat moet.

Wat ook licht geeft in het nevelige leven van de 34-jarige Loyd is dat hij zijn boetes allemaal heeft betaald.
Dat laatste is een voorwaarde, ook van de gemeente, om in aanmerking te kunnen komen voor het traject schuldsanering.

De reclassering – ook die doet een traject met Loyd – heeft de rechtbank dringend geadviseerd geen gevangenisstraf op te leggen.
Doet de rechtbank dat wel, dat gaan alle trajecten verloren.

Het is niet de eerste keer dat Loyd zich voor rechters in Groningen moet verantwoorden.
In juni 2010 moest hij dat – en dat was ook niet de eerste keer – in verband met een gewelddadige diefstal.
De officier van justitie wilde hem toen een jaar opsluiten, de rechtbank vond tien maanden voldoende.
Op Bonaire had hij ook al eens vastgezeten, toen hij nog jong was.

Kortom: Loyd weet hoe de trajecten lopen.

Bij de politie was via een informant uit het criminele milieu een tip binnengekomen dat een man die royaal dealt vanuit een woning in de binnenstad van Groningen een wapen heeft.
Met kogels.
De klikkende informant staat bekend als betrouwbaar (in de ogen van de politie dan) en daarom wordt besloten tot actie.
Er komt een inval.
Het wapen wordt in de woning gevonden in een zwarte rugtas.

En niet alleen dat.
Er worden plastic zakjes gevonden met daarin wit en bruin.
Cocaïne en heroïne.
Een digitaal weegschaaltje.
Drie mobiele telefoons.
Cafeïne.
Een schietpen (dat is een pen waarmee je kunt schieten).
Een bivakmuts.
Een masker (type scream).

Dat riekt naar dealen.
Met telefoons worden afspraken gemaakt, met weegschaaltjes worden drugs eerst gewogen en vervolgens per gram verkocht.
Cafeïne wordt gebruikt als versnijdingsmiddel, dan verkoop je minder voor meer.
Ook een bivakmuts in combinatie met zo’n masker kan bedenkelijk zijn.
Met die combinatie zijn in Groningen gewapende overvallen gepleegd.

Kortom: hoe gaat Loyd zich hier uit redden?

Hij zegt dat hij brommer rijdt.
En dat het hier in de winter koud is.
Zo’n bivakmuts onder de helm is dan heel aangenaam.
Het masker is voor carnaval.

Hij had een brommer gerepareerd.
De eigenaar had geen geld, maar wel een schietpen.
Die kreeg hij als onderpand.
Later zou hij dan geld krijgen en de pen teruggeven.

Het wapen in de rugtas had hij gekocht vanwege zijn eigen veiligheid.
Er is een vriend van hem doodgeschoten en in verbanden werd zijn naam genoemd.
Vandaar.

Cafeïne?
‘Neee.’

De drugs?
‘Ja.’

Loyd vertelt dat hij vanwege persoonlijke problemen een beetje gebruikt.
Volgens de officier van justitie is er 7,2 gram in beslag genomen.
Loyd reageert, bijna verontwaardigd: ‘Er was meer. Er was 40 gram.’
Hij had vijftig gram gekocht, daarvan tien gebruikt in drie maanden tijd.

De rechters merken op dat vijftig gram harddrugs wel heel veel is voor eigen gebruik.
Loyd knikt.
Hij had het gekocht bij een coffeeshop (‘nee, niet in de coffeeshop’) met zijn vakantiegeld, zo’n 1000 euro.
Dacht: dan kan ik een jaar vooruit.

De rechters zeggen dat 1000 euro voor 50 gram harddrugs geen geld is.
Dat lijkt meer op een prijs voor de tussenhandel.
Loyd: ‘Nee.’
Rechters: ‘Sinterklaas bestaat.’

Een diepe zucht ontsnapt aan de mond van de officier van justitie.
Zij zegt: ‘Ik zie aanwijzingen voor dealen, maar bewijzen kan ik het niet. Ik vorder op dit punt vrijspraak. Wat ik wel kan bewijzen zijn de drugs en de wapens die hij in bezit heeft gehad. Die zijn gevonden en verdachte heeft hierover een bekentenis afgelegd.’

De officier van justitie wil Loyd zo gezond mogelijk laten vertrekken naar Bonaire.
Loyd moet meewerken aan een klinische observatie opdat een diagnose gesteld kan worden van zijn problematiek.
Wanneer er een behandeling wordt voorgesteld voor zijn persoonlijke problemen en zijn kleine verslaving, dan moet hij daar aan meewerken.
Doet hij dat niet dan wacht hem acht maanden celstraf.
Doet hij dat wel, dan hoeft hij alleen maar 240 uur te werken.

Als je al die trajecten bij elkaar optelt is Loyd in z’n eentje een heel project.
Maar misschien dat het helpt

Rob Zijlstra

UPDATE – 28 januari 2013 – uitspraak
Niet bewezen kan worden dat Loyd zich schuldig heeft gemaakt aan drugshandel. Er zijn  in zijn woning geen dealer indicaties aangetroffen, zoals dat heet. Geen grote  geldbedragen bijvoorbeeld. Ook bevat het dossier geen verklaringen van gebruikers, van mensen die verklaren bij Loyd drugs te hebben gekocht. Blijft over: drugsbezit. En wapenbezit (de schietpen). Gevolgen van de straf heeft dit niet: 240 uur werken en 8 maanden voorwaardelijke celstraf. Een minder vergrijp, maar een straf conform de eis dus.Nadat Loyd zijn werkstraf heeft voltooid mag hij naar Bonaire.

het vonnis zodra gepubliceerd

.

 

Beestjes

Strafzaken met meer dan dertig ordners vol informatie mag in de rechtszaal een megazaak heten.
En dat was het.
Zeventien verdachten met bijna evenzovele advocaten en vijf lange zittingsdagen.

Er gebeurde van alles.
Er gingen dingen fout, er was meineed, stukken zoek, er waren advocaten die te laat kwamen en rechters die te laat begonnen.
Op dag twee was vergeten de verdachten naar de rechtbank te brengen.
Zat iedereen in zittingszaal 14 klaar om te beginnen, zaten de drie verdachten van die dag nog doodleuk in hun cel in de penitentiaire inrichting in Ter Apel (nog wel).

Er waren bekennende, ontkennende en zwijgende verdachten.
Beklaagden die tevens slachtoffer waren.
Justitiabelen met spijt en goede voornemens.
Er was een aan de rechtbank onderworpene die er niet was, toevallig was dat wel de hoofdverdachte.
Man, 36 jaar, was te ziek om terecht te staan, liet de gevangenisarts de rechters ‘s ochtends weten.
Man moet nu eerst beter worden.
Sommigen zeggen dat de hoofdverdachte ongeneselijk ziek is.

Deze man, laten ze hem Mo noemen, spookte vijf dagen door de zittingen heen.
Hij was, zeggen ze, het brein achter de gijzelingen en de geweldadige afpersingen en hij zou ook als eerste op de anderen hebben geschoten.
Veel verdachten, ook zij die tot de groep van Mo worden gerekend, zouden bang voor hem zijn.
Dat laatste vindt zijn advocaat maar gek.
Advocaat zegt: ‘Wat gek. Een keertje blazen en mijn cliënt valt om.’

De megazaak bestond eigenlijk uit verschillende gewone strafzaken die soms veel en soms nauwelijks iets met elkaar te maken hadden.
De noemer heette Golfclub omdat veel verdachten in Golfjes reden.
Onder de noemer hingen de strafzaken met namen als Zeespin, Mantis, Muskiet, Afghanistan, Mineermot en Sluipvlieg.

De zaak Sluipvlieg begon met de 15-jarige Japie die in de klerenkast van zijn vader 14.000 euro vond.
Met al die biljetten in de hand ging hij voor de webcam zitten wapperen.
Een klasgenootje zag dat, vond het vet en haalde zijn foute vrienden erbij.
Die foute vrienden, grote jongens, zeiden tegen Japie dat zij dat geld wel konden investeren in vuurwerk.
Door de inkoop slimmer te verkopen zouden ze zeker 10.000 euro winst maken.
Dat leek Japie een goed plan.
Maar eenmaal in de auto stopten de grote jongens, pakten ze het geld af en duwden ze hem naar buiten.
Huilend vertelde hij alles op school.
De directeur belde de politie.

Een andere zaak – Mineermot – kenmerkte zich door een conflict tussen de groep van Mo en een andere partij.
De andere partij wilde het conflict bespreekbaar maken en reed naar de boerderij in Tripscompagnie, naar daar waar Mo verbleef.
Toen ze uit de auto’s stapten, werd er direct geschoten, maar zonder elkaar te raken.
Er sneuvelden wel ruiten.
Volgens het Openbaar Ministerie is er, over en weer, sprake van meervoudige pogingen tot moord in vereniging.

Zeespin: een maand voor die schietpartij zouden Mo & Co. vier personen in die boerderij hebben gegijzeld.
Een van hen had het in zijn domme hoofd gehaald een wietkwekerij leeg te roven.
De rover werd, samen met een vriendje, ontboden, verrast, in elkaar gemept, met de handen op de rug gekneveld en vervolgens met het hoofd in een papieren tas van de McDonald’s op zolder gelegd.
Een buurman had die dagen speenvarkens horen gillen, waarschijnlijk op momenten de gijzelnemers dreigden oren en vingers af te knippen.
De officier van justitie zei een paar keer dat ze daar een speciale ruimte voor hadden ingericht.

De vrijheidsberovers eisten 15.000 euro losgeld.
Na twee lange dagen en bange nachten wist de ongelukkige wietrover duidelijk te maken dat hij zoveel geld nooit had.
Hij had met moeite 3.000.

Hij kende overigens wel iemand met meer.
En zo gebeurde het dat die persoon naar de boerderij werd gelokt.
Deze persoon, een ondernemer uit Groningen, dacht dat er handel was, want dat zeiden ze.
Hij nam zijn zoontje mee.

Zelfde verhaal.
Plots klappen, handen op de rug, zak over het hoofd, naar zolder – ook het zoontje – begeleid door droge klikken van vuurwapens.

De echtgenote van de ondernemer wist in alle staten 15.000 euro bijeen te schrapen.
Toen dat geld met die 3.000 euro was overgedragen, mocht iedereen naar huis.
Uit angst heeft niemand aangifte willen doen.

Bijzonder was, zo bleek op de laatste dag van het megagebeuren, dat sommige verdachten met elders buitgemaakt geld hun schulden betaalden.
Een aantal had nogal wat schulden als gevolg van mislukte hennepkwekerijen.
De schuldeiser: die ondernemer uit Groningen.

Er was een zaak Mantis waarin een man en een vrouw in bed liggen te slapen.
Ineens wordt zij wakker omdat er iemand met een bivakmuts over zijn hoofd naast haar zit.
Terwijl zij schrikt, komt er een tweede bivakmuts binnen die met een mes begint te steken in het dekbed.
Dan wordt ook de man naast de vrouw wakker.
De mutsen zeggen dat ze voor de wiet komen.
En ze willen 50.000 euro.
Ze dreigen: ‘Anders bellen wij de politie.’
Dit laatste deed het beroofde stel zelf, nadat de overvallers met hennep, laptops, telefoons en de auto van het stel waren vertrokken.

Het Openbaar Ministerie eiste vooral gevangenisstraffen, van – alles opgeteld – veertig jaar.
En dan moet Mo nog.

Rob Zijlstra

• Eerder verslag over dit proces: de zaak mineermot

UPDATE – 20 december 2012 – proces Mo
Het Openbaar Ministerie heeft 10 jaar celstraf geeist tegen Mo. Het OM zegt dat hij schuldig is aan tweemaal een poging tot moord en gijzeling (Tripscompagnie) en een overval op een woning in Froombosch. Daarnaast zou hij betrokken zijn bij openlijk geweld in Delfzijl waarbij het interieur van een woning werd vernield.
Mo erkent dat hij een (kleine) rol heeft gespeeld bij de gijzeling, maar ontkent dar daarbij grof geweld is gebruikt. In de andere zaken beroept hij zich op het zwijgrecht.
Advocaat Peter Plasman heeft de rechtbank verzocht Mo te schorsen uit voorlopige hechtenis om gezondheidsredenen. De man moet worden geopereerd, maar zal om die operatie aan te kunnen eerst moeten revalideren en 30 kilo moeten afvallen, aldus Plasman. Tegen de rechters: ‘Zonder operatie wacht cliënt een snelle dood.’

.

UPDATE – 27 december 2012 – uitspraken
De rechtbank heeft vonnissen gewezen. Was er opgeteld zo’n 50 jaar cel geeist, er is voor ruim 70 jaar gevangenisstraf opgelegd. Alleen Mo (eis 10 jaar) kreeg een lagere straf opgelegd: 9 jaar. Tegen de man die 3 jaar cel tegen zich had horen eisen werd 8 jaar opgelegd.

 

UPDATE – 26 mei 2014 – uitspraken hoger beroep
Het hof in Leeuwarden heef arrest gewezen. Mo bleef zijn straf van 9 jaar houden en de man die al twee jaar vrij is, moet alsnog 6 jaar opknappen. Een overzicht. De verschillen zijn groot, ook tussen de eisen bij de rechtbank en bij het hof. De feiten zijn steeds hetzelfde, de interpretatie is kennelijk tijd- en persoonsgebonden.

golfslag

 

 

 

 

 

Niet normaal

Hun uitgeleefde lichamen verkeren in staat van aanhoudende crisis, in de hoofden is altijd chaos. Ze willen wel anders, niets liever dan anders, maar dat kan niet meer.
Om gek van te worden.

Of soe-ie-sie-daal, zegt Jan die 40 jaar is.
Met zijn handen wrijft hij door het vermoeide gezicht. Jan zegt dat er bepaalde omstandigheden zijn.

Suuz is 30 jaar.
Zij wil heel graag nog een keer een leven, maar dan eentje zonder drugs.
Ze heeft horen spreken over afkickkliniek Hoog-Hullen.
Suuz zegt tegen de rechters: ‘Ik heb gehoord dat ze je daar he-le-maal afbreken. Maar dat ze je daarna ook weer opbouwen. Dat wil ik zo graag.’
Antje, 46 jaar en de grootste, zegt dat ze kickbokser is en dat ze sowieso niet kan rekenen.

Jan had, nadat hij in Groningen over de schutting was geklommen, sokken aan een waslijn zien hangen.
Die sokken had hij om zijn handen gedaan en zo was hij door een groot raam geklommen.
Tegen de rechters: ‘Nooit goed natuurlijk.’

Suuz vertelt dat ze hadden gebruikt en dat ze op het Zuiderdiep acht halve liters hadden gestolen. Daarmee waren ze naar het Oosterpark gegaan om daar op een bankje te zitten. Naast een mevrouw. Ze had om twee euro gevraagd. En toen die vrouw dat niet wilde geven, vroeg ze om één euro vijftig.

Antje: ‘Ik snap er geen zak van.’
Rechters: ‘Waar snapt u geen zak van?’
Antje haalt haar schouders op.
Zegt: ‘Ik zei nog tegen die vrouw, ik geef me je adres, die en die straat, dat en dat nummer, dan betaal ik je terug.’

Suuz en Antje ontkennen dat ze geweld gebruikten.
Het slachtoffer verklaarde dat ze door de grootste in haar gezicht was geslagen, tweemaal, met de vlakke hand.
Antje, resoluut: ‘Ik sla met de vuisten. Of ik sla niet. Sowieso neem ik nooit geld aan. Die vrouw duwde twintig euro onder mijn gezicht. Die heb ik wel gepakt.’
Suuz: ‘We gingen een beetje aan haar tas trekken. Antje wilde de telefoon ook pakken. Ik zei toen, nee, niet doen. Tegen die mevrouw zei ik, doe maar twintig euro, dan zijn we weg.’
Antje: ‘Ik heb geen verstand van telefoons, ik ben analfabeet.’

Ook in Assen – Jan woont in Assen – zou hij over een schutting zijn geklommen.
Toen hij door een omwonende werd aangesproken zei hij dat hij een bal zocht.
Later waren een boormachine en een handschuurmachine van Black & Decker verdwenen.
Jan zegt: ‘Tijdens de verhoren gaat de politie nu anders met je om. Heel specifiek. De opbouw is ook anders dan vroeger.’

Suuz vertelt dat ze dagelijks wordt geconfronteerd met het leven dat ze heeft geleefd.
Heel mijn lichaam, zegt ze, zit vol littekens.
Naast de heroïne dronk ze twee flessen port op een dag, tussen de halve liters bier door.
Tegen de rechters: ‘Ik heb mijn moeder mishandeld. Die was alcoholist.’

Antje kijkt met open mond naar Suuz.
Antje zegt: ‘Mijn moeder, dat wil zeggen dat mens waar ik uit kom, heeft mij nogal wat aangedaan. Als ik een andere moeder had gehad, had ik hier niet gezeten. Gelukkig is ze dood.’

De inbraak in het schuurtje in Assen kan Jan zich niet herinneren.
De omwonende had hem wel herkend.
De politie liet haar 24 foto’s zien.
Ze wees foto negen aan.
Jan.

Antje zegt dat ze wel tegen haar vader praat.
‘Die is er niet, maar ik praat wel altijd tegen hem. Soms zeggen mensen dat ik een beetje gek ben. Ik wil het liefst een huisje met mijn vriend. Als ik bij hem ben, gebruik ik niet.’

Er is ook een vrouw beroofd aan het A-kerkhof in Groningen.
Klopt wel zeggen Suuz en Antje.
Antje: ‘Ik ga liever met mannen om.’
Suuz: ‘We gingen de stad in, op zoek naar een slachtoffer. We zagen een vrouw die uit de kroeg kwam. We vroegen haar hoe laat het was. Toen pakten we haar vast. We fouilleerden haar. Ze viel op de grond. Antje zat boven op haar. Ik heb de portemonnee gepakt.’
Antje: ‘Klopt niet. Ik pakte haar bij de kin en zei, rustig, ik help je wel. Ze wilde me slaan. Ik zei niet doen, ik heb een kunstgebit. En hepatitis C.’

De rechters vragen wat het nu allemaal heeft opgeleverd.

Antje: ‘Gevangenisstraf. Want jullie maken mij niet wijs dat ik over twee weken weer buiten sta.’
Suuz: ‘Ik zit nu in een weekprogramma. Ik zal niet weglopen.’
Antje: ‘Elke woensdag kras ik er een streepje bij aan, want ik kan immers niet rekenen.’

‘Wat? Een grijze damesfiets, een Mercure Freeride? Ja, dat kan wel kloppen’, zegt Jan.
‘Waarom? Ik had een fiets met een lekke band. Ik kon dus niet anders dan een fiets stelen.’
Rechters: Er zijn ook mensen die dan naar een fietsenmaker gaan.’
Jan: ‘Ja, het is ook niet de normaalste zaak van de wereld.’

De officier van justitie wil de behandeling van Suuz niet doorbreken met een nutteloze gevangenisstraf.
Suuz zat vanwege de twee straatroven al 110 dagen achter tralies.
De strafeis luidt daarom 365 dagen waarvan 255 voorwaardelijk.
Kan de behandeling voortgezet.

Ze krijgt een vette knipoog van Antje die achttien maanden celstraf hoort eisen.
Ze zegt dat ze ontiegelijk veel spijt heeft.

Jan erkent dat hij de dingen flikte omdat hij gepakt wilde worden.
‘Ik zat al bij de GGZ, eigen bijdrage, een heel team, maar er gebeurde niks. Nu ik in de gevangenis zit, komen ze allemaal langs.’
De officier van justitie: ‘Je valt andere mensen lastig met jouw problemen. In Drenthe bent u veelpleger. Niet goed. Achttien maanden celstraf, zes voorwaardelijk.’

Rob Zijlstra

UPDATE – 6 december 2012 –  uitspraken
De rechtbank is van mening dat Jan vier van de vijf diefstalen heeft gepleegd. Hij krijgt daarvoor de straf die de officier van justitie heeft geeist: anderhalf jaar cel waarvan een half jaar voorwaardelijk. Dat is een jaar zitten met aftrek van het voorrarrest. Jan zal niet ontvreden zijn.
Antje moet ook zitten: 16 maanden. Ook voor Suuz zijn de rechters aardig, zij hoeft niet tergu naar de cel, maar mag in de kliniek blijven waar ze nu en vooralsnog niet zonder succes wordt behandeld. Samen moeten ze wel 903 euro aan een van hun slachtoffers betalen. Wie betaalt, maakt de rechtbank niet uit.

De socialist

Mineermotten vliegen voornamelijk in de avondschemering (bron: wikipedia)

Er zitten vier Duitse mannen op de publieke tribune van zittingszaal 14.
Ze luisteren en zitten zich te verbazen.
Bij ons in Duitsland, zeggen ze in de pauze, gaat het in de rechtszaal heel anders.

De Nederlandse strafrechtspraak kenmerkt zich door een raar woord: efficiency.
We doen het grondig en met zorg (echt waar), maar het mag bij ons allemaal niet te lang duren.
Bij hun wel.

Hoewel openbaarheid ook bij ons een groot goed is, speelt een groot deel, het grootse deel van het goed, van het openbare proces, zich af achter gesloten deuren.
Anders dan bijvoorbeeld in Duitsland worden in Nederland zelden getuigen op zitting gehoord.
Wat ook anders is, is dat onze rechters bij aanvang van een strafproces alles, maar dan ook alles al hebben gelezen.
Zij hebben, net als mensen, bij aanvang al een idee, een beeld, bedenkingen en/of vermoedens van schuld of onschuld.
Maar nog geen professionele mening (moeten we aannemen), ook zeker ook nog geen rechterlijk oordeel (mogen we hopen).
Bij hun in Duitsland beginnen rechters blanco (zeggen zij).

Tijdens het openbare gedeelte worden de meest relevante stukken van de officier van justitie door de objectieve, maar goed ingelezen rechters aan de onschuldige verdachte voorgehouden.
De beklaagde mag daar dan op reageren.

Na een tijdje vragen de rechters (na al dan niet een blik op de klok) of het zo voldoende is.
Dan knikt de officier van justitie en ook de advocaat blijft meestal gewoon zitten.
Mooi, zeggen de rechters dan weer, want dan kunnen we verder.
Dan zeggen de rechters dat geacht wordt dat alle stukken voldoende zijn voorgehouden.
Ook als dat niet zo is.

Rechters tezamen hebben ook alle belang bij voortvarendheid, want gerechten worden door het ministerie van Veiligheid en justitie gefinancierd op basis van het aantal vonnissen (uitspraken) (echt waar).
Daar kunnen individuele rechters ook niks aan doen.

Woensdag is in Groningen een omvangrijk strafproces begonnen.
Er zijn 17 verdachten en evenzoveel advocaten van wie er eentje woensdag vanuit het Westen veel te laat verscheen met de trein van 08.14 uur (aankomst Groningen).

Er zijn acht zittingsdagen met uitloopmogelijkheden
Tientallen dossiers (dikke multomappen, klappers vol).
Daarin staan uitgeschreven honderden verklaringen.
Duizenden en duizenden uren aan politieonderzoek.
Onderzoeken die namen hebben gekregen als Mineermot, Zeespin, Afghanistan en Muskiet.
Die onderzoeken vallen onder een project: Project Golfclub.
Veel verdachten reden in Golfjes, dat zijn auto’s, geen van de verdachten had ooit eerder gehoord van het bestaan van de mineermot, de vlinder die vooral in de avondschemering vlindert

De Duitse gasten luisterden aandachtig, maar konden er uiteindelijk geen touw aan vastknopen.
Waaraan?
Nou, dat weet ik eerlijk gezegd ook niet.

Project Golfslag is met alle deelonderzoeken zo omvangrijk dat het meest relevante dat op de eerste zittingsdag is voorgehouden, kleiner was dan een topje van een ijsberg.
Dan zit je dus uren te luisteren en dan denk je na verloop van tijd: waar gaat dit over?

Het ging bijvoorbeeld over een speciaal ingerichte kamer waar vingers afgesneden konden worden.
Op een boerderij in Tripscompagnie, Oost-Groningen.

Het ging over mannen die tegen andere mannen met papieren zakken over hun hoofden en handen met elektriciteit-draden samengebonden, schreeuwden dat ze hun oren van de kop zouden knippen.
Maar daar draaide het niet om, het ging over veel meer dan een draai om de oren.

Op deze eerste dag stonden vier verdachten terecht.
Zij zouden zich schuldig hebben gemaakt aan pogingen tot moord in vereniging.
Daar kun je zomaar acht jaar celstraf voor krijgen.

Twee van de vier verdachten zitten al vijftien maanden in voorlopige hechtenis.
Dat schijnt bij hun in Duitsland onbestaanbaar te zijn.
Bij ons hier kan dat, zij het dat het best wel heel lang is.

De verdachten die al vijftien maanden in de gevangenis zitten en zeggen onschuldig te zijn, mochten reageren op hetgeen de rechters hen kort voorhielden.
Omwille de efficiency was het niet nodig de verdachten uitvoerig te horen tijdens het verhoor ter zitting.

Rechter des ochtends: ‘Er zitten heel, heel veel verklaringen in het dossier. Als ik die allemaal met u ga bespreken, zitten we hier vanmiddag nog. Dat gaan we dus niet doen.’
Rechter des middags: ‘Wij gaan hier vandaag dus geen avondwerk van maken.’

Efficiënt samengevat:
Er zijn twee groepen.
De verdachten van vandaag zijn nu de verdachten.
Hun slachtoffers zijn volgende week de verdachten.
De twee groepen liggen elkaar niet.

De twee groepen, de verdachten van nu en de slachtoffers van straks, troffen elkaar op een boerderij in Tripscompagnie.
Op een dag in augustus in 2011.
Aan dat treffen is iets vooraf gegaan.
De politie weet ondanks duizenden uren van onderzoek niet wat.
Er is wel een vermoeden: gedoe, iets met hennep.

De twee groepen bedreigen elkaar.
De twee groepen ripten elkaar (misschien)
De twee groepen spreken elkaar.
De twee groepen spreken met elkaar iets af.
De twee groepen schieten op elkaar.
De ene groep zegt dat de andere groep begon.
De andere groep zegt dat het net andersom was.
De twee groepen geven elkaar de schuld.
De twee groepen worden gearresteerd.

De officier van justitie zegt dat voor beide beweringen aanknopingspunten te vinden zijn in het dossier.
Dat dus beide groepen gelijk kunnen hebben.
Maar omdat twee tegenstrijdigheden niet samen waar kunnen zijn, moet de officier van justitie kiezen.

Hij kiest voor Mo en zijn gang.
Wie voor Mo is – die volgende week terecht moet staan – kiest tegen Aboe.

Aboe zegt dat hij socialist is en God groot.
Dat hij al 13 jaar in Nederland is en nog nooit problemen heeft gehad.
Dat hij in Nederland altijd een blije man was, een blije grapjesman, twee prachtig zonen heeft van wie er een arts wil worden, maar dat Mo zijn leven en die van zijn gezin kapot heeft gemaakt.
Kapot, en dat zonder respect.
Dat hij al vijftien maanden onschuldig tussen vier muren zit.
Met als zijn gezondheidsproblemen.

De tweede verdachte heet Izzy,
Izzy zegt: ‘De mensen over wie het Openbaar Ministerie zegt dat wij hebben geprobeerd hen te vermoorden, zitten bij ons in de gevangenis. Jullie hebben hen bij ons op de afdeling geplaatst. Wij worden kapot gemaakt. Waarom? Wij zijn slachtoffers, geen daders. Zij gooiden tegen het huis van mijn vrouw en kinderen molotovcocktails.’

Aboe had in Syrie een eigen groentenbedrijf.
Izzy werkte in Nederland bij de NAM, had daar als technicus een goede baan met een auto van de zaak.

Aboe hoort vier jaar celstraf eisen.
Wegens een drievoudige poging tot moord.
Izzy: 3 jaar, wegens medeplegen pogingen doodslag op diezelfde slachtoffers.

Dan is er nog Amar, de jongste.
Vijf jaar.
Hij was niet alleen bij de schieterij aanwezig, maar dreigde ook oren en vingers te knippen in het onderzoek Zeespin.

Een vierde verdachte hoorde een werkstraf eisen van 240 uur – de helft voorwaardelijk vanwege aanwezigheid en iets met zweetvoeten.

Dus:
Er is een groot strafproces gaande.
Met veel verdachten en over ernstige zaken.
Op de eerste dag is tegen drie verdachten al 12 jaar celstraf geëist.
Dertien verdachten moeten nog.

Heel verhaal.
Maar waar het nou precies over ging en de komende zeven, acht dagen over gaat?

Kan de openbaar aanklager aan de geschokte rechtsorde iets meer vertellen, ook als dat iets minder efficiënt is?

Rob Zijlstra

uitspraken op 27 december

Vrijdag stonden vier mannen terecht wegens onder meer overvallen op woningen (op zoek naar hennepplantages), afpersing van een 14-jarige jongen en in verband met gijzeling. Maandagochtend worden deze zaken voortgezet met het requisitoir van de officier van justitie (de eisen).

De medicijnman

Anderhalf jaar geleden noteerde ik op deze plek dat een rechtszaal tot op zekere hoogte een spiegel vormt van politiewerk.
De boeven die de politie vangt, worden berecht in de rechtszaal.
De politie pakt van alles wat, soms per ongeluk, of omdat iets even prioriteit heeft, omdat iemand 112 belt, soms ook na gedegen onderzoek.

Ik schreef ook dat jaarlijks honderden kilo’s cocaïne, heroïne, chemische pillen, hasj en hennep in Groningen en omstreken worden verhandeld.
Het is helemaal niet raar aan te nemen dat er in de handel in soft- en harddrugs dagelijks zo’n 100.000 euro omgaat in Groningen.
Dat is best veel geld.

Wat wel merkwaardig is, is dat je daar weinig van terugziet in de rechtszaal.
Er is ten opzichte van anderhalf jaar geleden niets veranderd.
In zittingszaal 14 werden dit jaar tot nu toe bijna 300 mensen veroordeeld.
Zij kregen opgeteld 224 jaren onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd en 12.000 uren aan uit te voeren werkstraffen.
Van die 300 verdachten stonden achttien mensen terecht in verband met drugsdelicten, goed voor samen twaalf jaar cel.

Die achttien hielden zich bezig met hennep, softdrugs, met het telen van wiet en het verkopen ervan.
Hadden we al nooit Marokkaanse jeugdbendes, nu ziet het er naar uit dat we ook de handelaren in harddrugs en hun straatdealers in Groningen zijn kwijtgeraakt.

Wij moeten het doen met Pim.

Pim’s handel was internationaal.
Hij voerde in, maar ook weer uit naar Duitsland.
Pim was een doorgeefluik.
Hij had twintig grote afnemers.
In 2009 was het begonnen, in december 2011 roken speurders onraad en kwam er een onderzoek.

Pim zegt dat hij van drugs nooit wilde weten.
De rechters citeren uit het dossier: ‘U bent geen domme man.’
Pim knikt.
Dat is ook weer zo.

Rechters: ‘Als je handelt in heroïne of cocaïne dan ben je een dikke crimineel. Maar u handelde in medicijnen. Dan ben je niks.’
Pim beaamt het.
Rechters: ‘Beetje dubbel. Medicijnen zijn ook drugs, die staan ook op lijsten van verboden middelen.’
Pim spreekt de rechters niet tegen.
Misschien kijkt hij wel link uit.

In de dagvaarding wordt gerept van een doleus delict.
De officier van justitie: ‘Pim is zo schuldig als wat. Willens en wetens heeft hij zich schuldig gemaakt aan een ernstig strafbaar feit.‘
Dat het handelen van Pim de dood ten gevolge heeft gehad, is onbekend en dus daarom ook niet ten laste gelegd.
Was dat wel het geval dan had Pim maximaal 30 jaar celstraf kunnen krijgen, nu, zonder doden, vijftien jaar.

Pim bestelde de pillen via via in India.
Via ene Ton, een man wiens volledige naam als het even kan niet hardop in de rechtszaal uitgesproken moet worden.
Het was een groeiproces geweest, zegt Pim.
Er is iemand op het internet die kan leveren.
En dan groeit het.

In 2009 werden 21 zendingen onderschept, een jaar later 69 en in 2011 verijdelde de douane op Schiphol 43 zendingen.
Dit betekende niet dat de politie in die drie jaar 133 maal bij Pim op de stoep stond.
Hij kreeg gewoon steeds een brief met de mededeling dat een aan hem geadresseerde zending in beslag was genomen.
De meeste zendingen kwam wel aan.

Rechters: ‘t Was veel.’
Pim: ‘Ja, heel veel.’

Hij deed in obestofit, sibutril en Slimex, wonderpillen met daarin sibutramine waar je slank van wordt.
In kamagra (viagra), in de kalmeringspillen als Oxazepam, in Ritalin (methylfenidaat).

Rechters: ‘We hebben gelezen dat het in die tijd erg slecht met u ging. U was zelf verslaafd aan medicijnen en u probeerde met een handeltje uw hoofd boven water te houden.’
Pim die nu 48 jaar is, zegt dat hij sinds zijn 18e depressief is en altijd ontzettend veel medicijnen slikte.

Zal zo wezen, zegt de officier van justitie: ‘Meneer wist dat hij fout bezig was en ging daar desondanks jaren mee door.’
Aan de andere kant, hij heeft er geen geld aan verdiend.
Zelf geeft hij toe: ‘Ik kreeg betaald in natura. Ik heb veel geld uitgespaard.’

Dat Pim geen bikkelharde crimineel is, geloven de rechters wel, zo laten ze doorschemeren.
Wat hen nog dwarszit, is dat Pim doorging met Slimex, ook nadat bekend werd dat dat afslankspul uit de handel was genomen, te gevaarlijk voor het hart.
Dat laatste klopt, zegt Pim, maar hij had daarover pas later gehoord en over gelezen in de Telegraaf.
Daarin stond dat iemand gevangenisstraf kreeg wegens Slimex-handel.
Pim: ‘Ik wist het niet. Ik gaf het aan mijn beste vriendin.’

De officier van justitie zegt vijftien jaar.
En daarna zes.
En daarna zegt hij dat de persoonlijke omstandigheden ook een rol moeten spelen.
Dat dan drie jaar gevangenisstraf recht doet.
En dat daarvan een jaar voorwaardelijk mag.
Betekent dat Pim twee jaar moet zitten.

Hij valt bij het horen van die eis niet van de stoel.
Pim zegt dat hij zonder die pillen al lang zelfmoord had gepleegd.
Hij leeft nu twee maanden zonder en voelt zich als herboren.
‘Ik ben blij dat met mijn aanhouding een spiraal is doorbroken. Ik mag eindelijk leven.’

Kunnen wij eindelijk weer eens iemand heel lang opsluiten wegens het overtreden van de Opiumwet, krijg je Pim.

Rob Zijlstra

doleus delict 

UPDATE – 12 november 2012 – uitspraak
Pim is strafbaar maar dat kan hem wel in verminderde mate worden aangerekend. Dat er geen sprake is geweest van een financieel motief stemt de rechtbank mild: 18 maanden celstraf waarvan 10 maanden voorwaardelijk. Daarmee komt hij begin volgend jaar vrij.

HET VONNIS

 

Kabeltjes

Gert is 19 jaar en richt zich op de toekomst, op school en daarna op werk.
Autotechniek.
Hij zegt dat als hij werkt, hij geen drugs nodig heeft.

Vorig jaar werkte hij niet, maar hing hij rond met zijn vrienden bij de Albert Heijn in Stadskanaal.
Hoewel rondhangen niet duidt op veel activiteit, was het volledig uit de hand gelopen.

Dat zegt de officier van justitie ook.
Ze zegt: ‘Tjonge, jonge, jonge… Het is werkelijk waanzinnig wat jullie hebben uitgespookt.’

Met ‘jullie’ bedoelt de officier van justitie ook Arjan, 22 jaar, die naast Gert zit.
Arjan werkt in de bouw, maar wil makelaar worden.
Na zijn aanhouding was hij overspannen geraakt en dat is hij nog steeds een beetje.
Hij vreest de gevangenis wat zonder pardon tot ontslag zal leiden.
Rechters vragen: ‘Heeft u schulden?’
Arjan: ‘Een televisie op afbetaling.’

Volgens het Openbaar Ministerie maakten Gert en Arjan deel uit van een groep hangjongeren die vorig jaar Oost-Groningen probeerde leeg te roven en in brand te steken.
Gert was een van de dieven, Arjan’s taak was rijden.
Hij bracht zijn dievenvrienden heen en haalde hen na gedane zaken weer op.
In ruil voor die inspanning kreeg hij geld voor benzine.

De hangjongeren pikten auto’s, diesel uit vrachtwagens, duur gereedschap uit bestelbusjes en fraaie dingen als laptops, spelcomputers, horloges, telefoons, camera’s en koffiezetapparaten uit woningen.
Arjan tipte ook wel eens, dan wist hij via via dat in een woning in de rijke buurt van Ter Apel veel geld lag en de bewoners op vakantie.
Hij tipte, zegt hij, omdat hij bang was.
Bang om zelf in te breken, maar ook bang voor zijn vrienden die hem al eens thuis in elkaar hadden geslagen, inclusief de boedel kort en klein.

Gert deed alles, als het maar geld opleverde voor drugs.
Hij zegt: ‘Het werd al meer. Meer drugs, meer negatieve dingen.’
Rechters: ‘Groepsdruk?’
Gert: ‘Ja. Die werd ook al groter.’

Nu heeft hij geen contact meer met zijn vrienden van vorig jaar.
Als hij er eentje ziet, zegt hij hoi, meer niet.
Dat is vanwege het contactverbod dat hem is opgelegd.
Ook mag hij niet in het centrum van Stadskanaal komen.
Zegt: ‘Best lastig voor als je een T-shirtje wilt kopen of zo.’

Gert en Arjan mochten onder voorwaarden de gevangenis verlaten om in vrijheid hun strafzaak af te wachten.
De officier van justitie gelooft de reclassering die zegt dat de twee nu goed bezig zijn en dat we dat positieve niet met een negatieve gevangenisstraf moeten willen doorbreken.
Gert mag daarom boeten met een taakstraf van 240 uur (en zes maanden voorwaardelijke celstraf), Arjan met 160 uur en één maand voorwaardelijk.

Hoe je daar ook over denkt, met zo’n strafeis hebben Gert en Arjan de komende jaren geen recht tot klagen.
En misschien werkt het en worden ze uiteindelijk niet zoals Kees wel is geworden.

Kees (49 jaar, Haags accent) moest na hen terechtstaan.
Politiecontacten sinds 1987.
Hij is stoffeerder, van hiero tot daaro, tot wel aan Maastricht aan toe.
Een trappetje, zegt hij tegen de rechters, doet 250 eurootjes.
Wanneer Kees niet stoffeert zit hij in het metaal.
Kees, zegt Kees, werkt dus altijd, pakt gemiddeld zo’n 300 euro op een dagje.
Hij zegt: ‘Zonder geld verdienen ken ik niet leven.’

Met vrienden zat hij ‘s avonds laat in de auto, kratje bier achterin.
Nee, geen namen.
Ze waren langs een bouwplaats gereden en toen moest Kees ineens heel nodig.
Zegt: ‘Op bouwplaatsen staan altijd Dixies (mobiele toiletcabines -rz), dus ik dacht, kom…’
En toen had hij dus een doosje met een katrolletje meegenomen, ja stom, doosje stond daar, bij het hek.
Doosje stond op de tien de verdieping?
Nee, lijkt hem sterk, maar hij weet het ook niet zo precies meer.
Zegt: ‘We hadden dat kratje achterin al behoorlijk koud gemaakt.’

Bedrading uit negentien woningen weggeknipt?
Tegen de verontwaardiging aan: ‘Dat doosje ja, heb ik gepikt. Maar ik pik nooit kabels. Had ik dat gedaan, dan had ik het verteld. Zo ben ik. Pakken ze mij, dan vertel ik alles eerlijk.‘
Op een in Garmerwolde gestolen aanhangertje waren de gestolen kabels gevonden, 340 metertjes lang.
Kees zegt dat hij het zweert op zijn ouders met wie hij al 15 jaar geen contact meer heeft: dat wagentje is van Marktplaats.
En die kabels zijn ook gekocht, van de jongens op de bouwplaats. Die verkopen wat over is, van BAM tot Heijmans, iedereen doet dat.’

De officier van justitie heeft kennelijk een milde dag, zegt dat de politie wel wat meer onderzoek had mogen verrichten en eist zes maanden gevangenisstraf, waarvan twee voorwaardelijk. Kees mag dan over twee weken naar huis.

Diepe zucht. Zal tijd worden, moppert hij tegen de rechters: ‘Ze staan buiten op me te wachten, ik ken direct aan het werk. Bij een kameraad van me die in het vastgoed zit. U kent die panden in Winschoten die zijn afgebrand? Die moeten worden gesloopt. Die vriend van mijn heeft van de burgemeester die klus gekregen.’

Of hij tot slot nog iets wil zeggen?
Kees: ‘Ik wil die kabeltjes graag terug. Ken dat ook?’

Rob Zijlstra

AH-groep

 

UPDATE – 29 oktober 2012 – uitspraak
Kees is veroordeeld tot 8 maand waarvan 4 voorwaardelijk.

Zoen

Dat hij drugs heeft gedeald, is niet waar.
De 700 euro in zijn onderbroek was bestemd voor de huur.
Dat hij bij zijn aanhouding vier telefoons bij zich had, betekent ook niets.
Hij verzamelt telefoons.

Verslaafd aan drugs?
Ja, dat wel.
Niet goed, zegt hij.
Hij wil er wel van af.

De 24-jarige Frank uit Groningen knikt en zegt jawel wanneer de rechters hem vragen of hij gemotiveerd is om af te kicken door een behandeling te ondergaan.
Voor een verdachte is het altijd verstandig dit soort vragen van rechters met ja te beantwoorden.
Misschien houden ze er rekening mee en zal zijn straf over twee weken lager uitvallen dat de twaalf maanden die de officier van justitie heeft geëist.

Na anderhalf uur is de strafzaak afgelopen.
Frank staat op om zich door de parketpolitie weg te laten leiden.
Maar dan ineens draait hij zich om, spurt naar een jonge vrouw op de publieke tribune en geeft haar een innige kus.
De politie springt achter hem aan en maakt met gepaste kracht een einde aan het gezoen.

Er valt iets op de grond.
De vrouw raapt het razendsnel op en stopt het in haar mond.

Frank wordt afgevoerd.
De vrouw wordt op gezag van de officier van justitie aangehouden. Ze geeft toe dat ze iets in haar mond heeft wat nu eigenlijk in zijn mond had moeten zitten: een bolletje cocaïne.

Regelmatig vertellen verdachten in de rechtszaal dat in de gevangenis volop drugs te krijgen is.
Nooit vertellen ze hoe dat daar terecht komt.
Maar een drugsdeal in het hol van de leeuw, onder toeziende ogen van rechters, is niet eerder vertoond.

Rob Zijlstra

update – 6 september 2012  uitspraak
Frank is conform de eis veroordeeld. Het zoenincident heeft geen rol gespeeld bij de beoordeling. Kan ook niet: het gebeurde immers nadat de zitting was gesloten.

Undercover

De rechtbank Groningen behandelde donderdag een grote drugszaak.

Groot omdat voor het proces twee dagen is ingeruimd en het dossier veertig ordners telt.
Vrijdag wordt de zitting voortgezet.

Er zijn vier verdachten.
Zij zouden vanuit Groningen op grote schaal vooral hennep hebben geteeld en verkocht.
Ook en misschien wel vooral in Duitsland.

Omdat ieder een rol had, er een baas was die alles bepaalde, omdat het oogmerk het plegen van misdaden was en omdat er geweld aan te pas zou zijn gekomen (om concurrentie uit te schakelen) vindt het openbaar ministerie dat er sprake is van een criminele organisatie.

Twee verdachten hoorden aan het einde van de middag dertig maanden celstraf tegen zich eisen.
De twee anderen drie jaar.
De officier van justitie kondigde aan dat de verdachten opnieuw gedagvaard worden, maar dan om het crimineel verdiende geld op te eisen.

De verdachten ontkennen.
Ze zeggen dat de boel vreselijk wordt opgeblazen.
Bijzonder is dat de verdachten, op eentje na, op vrije voeten zijn.
Na bijna een jaar in voorarrest te hebben gezeten, werd de voorlopige hechtenis dit voorjaar geschorst omdat de rechtbank vond dat het onderzoek veel te lang duurde.
Het was welletjes geweest, vonden de rechters.
Dat was een tegenvaller voor het openbaar ministerie.
De verdachte die vast zit, zit vast voor iets anders.

De advocaten vinden dat de vier moeten worden vrijgesproken omdat politie en justitie het spel niet fair hebben gespeeld.
De advocaten zullen dit vrijdagochtend bepleiten.

Het onderzoek – codenaam Cuatro – begon in april 2010 nadat criminele informanten de politie tipten.
De informanten klikten dat de vier mannen maandelijks grote hoeveelheden drugs verkochten aan Duitsers.
Tientallen kilo’s.
Een growshop in Groningen fungeerde als dekmantel.
Via het grenswisselkantoor zouden regelmatig forse bedragen worden doorgesluisd naar Marokko.

Bijna een jaar lang deed de politie onderzoek met alle opsporingsmiddelen die daarvoor beschikbaar zijn.
Telefoons werden afgeluisterd, er werden zenders (peilbakens) onder auto’s geplakt, hier en daar werden camera’s opgehangen, de verdachten werden stelselmatig geobserveerd (geschaduwd), er kwam een financieel onderzoek, er waren rechtshulpverzoeken en er zijn heel veel getuigen ge- en/of verhoord.
Maar na een jaar was de politie geen steek verder.
De mannen waren nog steeds verdacht, maar het overtuigende bewijs voor vermeende misdaden was niet geleverd.

De politie kan dan twee dingen doen.
Kappen met het onderzoek en iets anders gaan doen (werk zat) of opschalen.
Besloten werd tot dat laatste.
De meest geheime politiedienst werd gebeld met het verzoek of die iets kon betekenen.

De geheimste dienst kon dat wel.
Ze zeiden: we sturen agenten A1920 en A 1940 naar Groningen.
Dat zijn twee Duitse undercoveragenten.
Zij zouden zich in Groningen voordoen als drugshandelaren en dan was het zaakje zo gepiept.

De officier van justitie: ‘We hadden zicht op de verdachten, maar onvoldoende. Door een pseudokoop-actie op touw te zetten, konden de verdenkingen die er al lagen nader worden geconcretiseerd.’

En zo gebeurde het dat ergens in maart vorig jaar een man en een vrouw in een dure Porsche naar Groningen reden en contact legden met de verdachten.
Ze hadden speciale belangstelling voor Amal (39), hij zou de chef van de boevenbende zijn.
De verdachten mochten best eens mee naar Duitsland, naar casino’s en dan slapen in mooie hotels, hoefde niets te kosten.

Amal zegt dat de man (A1940) niet alleen in een Porsche reed, maar ook dat hij mooie kleren droeg.
‘Hij imponeerde ons. Hij praatte groot. Had een huis in Spanje en 250.000 euro in zijn auto liggen. Hij deed import en export, in kilo’s cocaïne. Ik lulde maar een beetje mee. Maar ik wilde niets met harddrugs te maken hebben. Daarom hield ik het af.’

De undercovers bleven komen.
Eerst vertelden ze dat ze een grote kwekerij wilden opzetten in Duitsland en wel wat hulp konden gebruiken.
Later zeiden ze dat ze liever het eindproduct kochten, dat zo’n kwekerij toch te complex was, te veel gedoe.

Rechters: ‘Toen de vrouw (A1920) kwam, was u wel meegaand.’
Amal: ‘Maar zij was ook een heel mooie vrouw en ze was aardig. Dat was een mannelijke reactie.’

Om het af te houden gaf Amal zijn telefoonnummer, maar niet het juiste.
Later verscheen hij niet op een afspraak in een café, maar liet hij weten dat hij was opgepakt door de politie.
Wat niet zo was.’

Uiteindelijk kochten de undercovers op 18 maart 2011 een kilo hasj voor 4.000 euro.
Op 6 april volgt de klapper: 15 kilo voor 60.000 euro.
Direct na deze transactie, tijdens het tellen van het geld, werden de verdachten opgepakt.
Op tal van adressen in Groningen werden invallen gedaan, waarbij drie wapens, tientallen kilo’s hennep en geldbedragen in contanten werden aangetroffen.

De advocaten zeggen dat A1920 en A 1940 de twee deals hebben uitgelokt.
Zij namen het initiatief en dat is in strijd met de regels.
De verdachten moeten dus vrijuit gaan.
Dat zullen ze vrijdagochtend in de rechtszaal bepleiten.

De officier van justitie ziet het anders: ‘Een pseudokoper mag een verdachte niet aanzetten tot het plegen van andere misdrijven dan waarvoor hij (zij ) is ingezet, maar zij (hij) is niet gedwongen tot passiviteit.’

De officier van justitie kan het nog sterker vertellen.
De verdachten hebben niet alleen professioneel en bedrijfsmatig gehandeld, ze hebben zich ook schuldig gemaakt aan de uitvoer van drugs.
Wie in Groningen aan een Duitser drugs verkoopt, weet dat die drugs naar het buitenland gaan en dan mag het uitvoer heten.

Het is wel opmerkelijk.
Een jaar lang doet de politie onderzoek naar vermeende omvangrijke handel in drugs zonder dat dat voldoende oplevert voor een strafrechtelijk vervolging.
En dan komen er twee mooie Duitsers zonder uniform en is het zo gepiept.

De Groninger politie heeft de afgelopen jaren vaker gebruik gemaakt van de meest geheime politiedienst waarbij Duitse en Engels politieagenten als undercovers zijn ingezet.
De rechtbank heeft kritiek op de werkwijze tot nu toe weggewimpeld.
Vrijdag gaan de advocaten proberen de rechters op een ander spoor te zetten.

Rob Zijlstra

wordt vervolgd

 Werken onder dekmantel (wod)
• Agent A3250

.

UPDATE – 13 juli 2012 – vervolg zitting

Wat donderdag was aangekondigd gebeurde vrijdag.
De vier advocaten hekelden politie en justitie te Groningen in verband met de pseudokoopactie.

De pseudokoop (politieagenten die zich als drugshandelaren voordoen) is ten onrechte ingezet. De advocaten zeiden daar bijvoorbeeld dit over:
‘Na ruim een half jaar intensief (klassiek) onderzoek waren er geen resultaten. Op dat moment bestaat er tegen de verdachten niet langer een redelijk vermoeden van schuld. En dan bestaat er dus geen enkele wettelijke grond om het zware middel van pseudokoop in te zetten. Je kunt niet zeggen dat de gewone opsporingsmiddelen hebben gefaald. Een onderzoek dat zonder resultaat blijft, toont aan dat er niets is.’

Ofwel: het bevel tot een pseudokoopactie is gegeven in strijd met de wet.
Een vormverzuim dat niet te herstellen is en dus moet leiden tot niet ontvankelijkheid; het openbaar ministerie verliest het recht op vervolging van de verdachten.
Ze moeten worden vrijgesproken.

Ook tijdens de actie zelf zijn de wettelijke regels aan de laars gelapt.
De verdachten hielden de boot af, ze gaven met opzet onjuiste telefoonnummers door, verschenen met een smoes niet op een afspraak.
Maar de undercoveragenten bleven komen.

Na drie weken stilte dook plotseling geheim agente A 1920 (die zich Pia liet noemen) op met 5.000 euro en de mededeling dat ze een kilo softdrugs wilde kopen.
Op dat moment is er sprake van uitlokking, vinden de advocaten.
Ze zeiden: ‘Op dat moment had de leiding de operatie moeten beëindigen. Natuurlijk is het spannender om een pseudo-actie te leiden dan heel dag telefoons af te luisteren, maar het had op dat moment einde oefening moeten zijn.’

Tijdens de getuigenverhoren vroegen de advocaten aan de leiding van de operatie of zij wel op de hoogte waren van de spelregels, van de criteria.
Die konden de leidinggevenden op dat moment niet benoemen.
Te mal voor woorden, zeiden de verdedigers.
‘Leidinggevenden op dat niveau moeten de spelregels kunnen oplepelen op het moment je ze wakker maakt.’

Strafrechtadvocaat Mathieu van Linde omschreef het zo: ‘De regel is dat pseudokopers alleen in een rijdende trein mogen springen. In deze zaak hebben pseudokopers geprobeerd de trein op gang te brengen terwijl de verdachten met de voeten op de rem stonden.’

Advocaat Heleen Bos: ‘Een man en een vrouw vinden elkaar op het eerste gezicht wel leuk. Ze ontmoeten elkaar en spreken dan af een keer samen wat te gaan eten. Maar de man komt dan niet opdagen. Hij laat haar zitten. Een duidelijk signaal. Maar wat doet de afgewezen vrouw: ze koopt een dure verlovingsring en gaat naar zijn huis en belt aan. Dat is niet proportioneel.’

De aanklaagster schudde het justitiële hoofd.
Ze is het er niet mee eens.

De rechtbank heeft om een oordeel te kunnen geven, meer tijd nodig dan gebruikelijk: uitspraken op 17 augustus.

r.z.

.

UPDATE – 17 augustus 2012 – uitspraken
Wat de pseudokopers hebben gedaan, mag, zo heeft de rechtbank geoordeeld.
De straffen zijn wel lager: drie van de vier mannen zijn veroordeeld tot 18 maanden celstraf waarvan 6 maanden voorwaardelijk. De jongste verdachte die ook werd verdacht van de uitvoer van cocaine, heeft 18 maanden gekregen. Met deze vonnissen zijn de vier mannen inmiddels weer op vrije voeten. Ze zaten ruim een jaar in voorarrest. Gezien de inzet zal het Openbaar Ministerie alles behalve blij zijn met deze vonnissen.

UPDATE – 6 oktober 2015 – vonnissen hoger beroep
Op 6 oktober (en 7 oktober) boog het hof in Leeuwarden zich over de kwestie. Waarom het zo lang heeft moeten duren, is niet bekend. Tijdens het proces werd daar niets over gezegd. Wel door een van de advocaten die meent dat er sprake is van een undue delay – het Openbaar Ministerie heeft het recht op vervolging vanwege het lange tijdverloop verspeelt. De advocaat-generaal hield een klein betje rekening met dat verloop door iets lagere straffen te eisen dan voor de rechtbank in Groningen was gedaan. De strafeisen zijn wel hoger dan de straffen die de rechtbank oplegde. De man die wordt gezien als de grote leider (van toen) hoorde 32 maanden cel eisen, de anderen 27, 27 en 28 maanden waarvan 6 voorwaardelijk. Het hof doet op 11 november uitspraak.

Het straattheater

Mark en Henk zijn jongens van de straat.
Misschien kennen ze elkaar wel.
Zijn het gabbers of hebben ze ruzie.
Of beide. Wat ze in ieder geval gemeen hebben is dat ze deze week terecht moesten staan in verband met diefstal.

Henk zou een zak drop hebben gestolen.
Mark blikjes bier.

Voor de jongens van de straat gelden andere wetten.
Omdat ze de klappen van de zweep kennen en altijd de schijn tegen hebben.
De zak drop kost Henk een half jaar gevangenisstraf.
Mark moet zeven maanden de bak in.

Voor drop en een paar blikjes bier?

Mark is 42 jaar. Daarvan is hij er ruim dertig jaar verslaafd, een hele prestatie wanneer je bedenkt dat hij een aanzienlijk deel van zijn leven achter de tralies heeft doorgebracht.
In 2005 kreeg hij al eens ISD opgelegd, de veelplegersmaatregel die twee jaar opsluiting betekent.
Dat was voor een poging een fiets te stelen.

Mark deed bijna vijf jaar over die twee jaar.
Dat kan helemaal niet, maar in zijn geval ging het wel zo.
Niet dat het iets heeft geholpen.

Bij de C1000 had hij een paar blikjes bier gepakt en was daarmee zonder te betalen de winkel uit gelopen.
Camera’s registreerden het.
Tegen de politierechter zegt Mark: ‘Ik ben me er niet van bewust.’
Eigenlijk lijkt het hem ook sterk: ‘Volgens mij heb ik een ontzegging voor de C1000. Mag ik er niet in.’

De politierechter zegt dat hij wel heel erg lijkt op de man die door de camera’s is vastgelegd.
Mark oppert dat het ook iemand anders kan zijn.
Zegt: ‘Ik bedoel maar, wat is waar?’
Politierechter: ‘Eigenlijk is er geen twijfel mogelijk.’
Mark: ‘In dat geval moet je je eigen conclusies maar trekken. Die kan ik niet voor je invullen.’

Op een tijdelijk verblijf in de ruimte na, is alles geprobeerd om Mark op het rechte pad te krijgen.
De politierechter vraagt aan hem: ‘Nooit eens gedacht, nu ga ik het doen, vanaf nu moet het anders?’
Mark: ‘Ho, ho. Zoiets gaat niet één, twee, drie hoor. En verder kan ik er niet veel over zeggen.’
Politierechter: ‘Er hangt een sfeer van uitzichtloosheid om u heen.’
Mark: ‘Ach, toe maar. Ik ben achttien maanden buiten geweest en dit wordt pas mijn derde veroordeling. Ik vind het wel meevallen. Ik bedoel maar, wat is hopeloos?’

De reclassering geeft nooit op en adviseert een klinische opname voor maximaal achttien maanden.
Mark: ‘Ik heb me wel vaker opgeofferd, maar achttien maanden duurt me te lang.’

De officier van justitie zegt dat hij Mark nog wel kent uit de tijd dat hij in de gevangenis werkte, in de jaren tachtig.
Begeleiding door de reclassering ziet de aanklager niet zitten.
Zegt: ‘Zonde van het geld.’
Hij eist vier maanden celstraf. Plus de zes maanden die hem als gevolg van eerdere veroordelingen nog boven het hoofd hingen.
Maakt opgeteld tien.

De politierechter kan zich er grotendeels in vinden.
Zegt: ‘Ik realiseer me dat het niet gemakkelijk is om ineens een brave burger te worden. Maar wij kunnen niet rekening blijven houden met uw omstandigheden. Daar komt een keer een einde aan. De middenstand heeft last van u. Ik veroordeel u tot zeven maanden gevangenisstraf.

Mark: ‘Okay dan.’

Hij maakt plaats voor Henk die gehaast de rechtszaal binnenloopt.
Zegt: ‘Ik loop altijd snel.’
Hij heeft een zak drop gestolen bij de Jumbo.
Ook hier camera’s.
Toen hij werd aangehouden, had hij een paar gram cocaïne op zak.
Bij het station had hij geprobeerd een fiets te stelen.

Henk ontkent.

Hij zegt dat het een complot is van de Jumbo.
Hij legt uit dat hij vaak op het plein staat, voor de Jumbo.
Daar vertelt hij moppen aan het winkelend publiek.
Of doet hij raadsels.
Tegen de politierechter: ‘Ik bedel dus niet, maar val onder het straattheater. De Jumbo kan mij om die reden niet wegsturen. Dat willen ze wel. Daarom proberen ze me op deze manier te pakken.’

En die fiets dan?
Henk: ‘Dat was mijn eigen gestolen fiets. Ik was mijn sleuteltje kwijt, want ik ben altijd van alles kwijt. Dus dan moet ik het slot openbreken. Word ik aangehouden, fiets in beslag genomen, moet ik weer een nieuwe aanschaffen. Cirkeltje rond.’

En nu hij toch bezig is, of de officier van justitie wel weet dat die junkies de markt verpesten, dat die junkies van tegenwoordig fietsen op straat aanbieden voor twee euro. Waar zijn we mee bezig?
Klaagt: ‘Een tientje krijg je er niet meer voor.’

De officier van justitie wekt niet de indruk dat hij daar werk van zal maken.
Henk kan wel meer vertellen.
‘Altijd van alles kwijt. Ja, ja. Je moet je afvragen of hij niet zijn verstand is verloren.’

Over die zak drop die hij niet heeft gestolen, zegt de officier van justitie: ‘Die zak zat wel in zijn tas.’
Henk over die fiets die hij niet heeft gestolen: ‘Ik wil nog wel even gezegd hebben dat ik helemaal geen gereedschap bij me had.’
Ra ra, hoe kan dat?

De officier van justitie: ‘Afstraffen. Met opgeteld zes maanden gevangenisstraf.’

De politierechter hoeft niet lang na te denken.
‘U leeft zoals u leven wilt en dat respecteer ik. Maar u bent volstrekt ongeloofwaardig en zorgt voor overlast. U moet zes maanden zitten.’

Henk staat op, schudt met het hoofd (zo veel onbegrip) en verlaat, haastig nu het nog kan, de rechtszaal.

Rob Zijlstra

Wappen

In zijn dagelijkse leven zorgde Richard er voor dat onder de grond alles in goede banen verliep.
Dat deed hij goed, zijn baas bij wie hij al 25 jaar in dienst was, was tevreden.
Naast zijn werk deed Richard andere dingen, maar verder geen zaken in de onderwereld.

Getrouwd, 53 jaar, kinderen, eigen huis, verbouwinkje, vaste baan, misschien een keer een verkeersboete, meer niet.

Zijn politieke overtuiging: als je wilt werken, dan kun je ook werken.
En aan drugs had hij de pesthekel.

En toch zat deze man donderdagochtend in zittingszaal 14.
Als drugsdealer.
Een ordinaire drugsdealer nog wel, zei de officier van justitie.

Richard zegt dat het uit de hand is gelopen.
Als het aan de officier van justitie ligt, gaat het nog verder, gaat het uit de klauwen lopen.
Ze eiste drie jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
Dat knalde er in, die eis.

Van het een was het ander gekomen en zo belandde Richard in het wap-wereldje.
Wappen is seks met een pilletje.
Vast overgewaaid.
De rechters hadden Google moeten raadplegen.
Weer wat geleerd.
Eerst kwamen in het weekeinde vrienden op bezoek.
Richard’s partner – die mogelijk nog de status van verdachte krijgt – had gezegd tegen de politie dat ze dan gingen relaxen in de ruimste zin van het woord.
Na een tijdje kwamen meer vrienden, daarna kennissen van vrienden en uiteindelijk ook kennissen van kennissen.
En de meiden van de overkant.
Richard zorgde er als gastheer voor dat de snoeppot altijd was gevuld.
Met groene spookjes, met paarse diamantjes.

XTC. GHB. MDMA. Speed.
Partydrugs.
Hij bakte ook wel eens een spacecake of muffins voor bij de koffie.

Richard zegt tegen de rechters: ‘We werden rustiger, ik kon weer praten met mijn vrouw.’
Hij zegt ook: ‘Wij gaan niet meer naar de disco. En alcohol is het ook niet. Alcohol is vaak alleen maar ellende.’

Het feest duurde een jaar of twee, niet wekelijks, maar met regelmaat.
En het liep dus uit de hand.
Want na een tijdje meldden zich ook niet-wappers bij Richard.
Via via had dan iemand gehoord dat Richard pilletjes verkocht.
Richard zei dan geen nee, maar dealde aan de deur.

In een roze schriftje hielden hij en zijn echtgenote bij wie wat kreeg.
Richard zegt: ‘We wilden dat de mensen niet te veel zouden krijgen. We wilden het in de hand houden.’
De officier van justitie denkt dat het schriftje meer van financiële aard was.
Dat ze eerder de betaling in de hand wilden houden.’

Richard zegt dat er nooit een winstoogmerk was.
Maar dat hij wel hartstikke fout is geweest, dat hij er verantwoordelijk voor is, punt uit.
Misschien wel vanwege het gebel aan de voordeur, kwam bij de politie een tip binnen.
Van iemand die tegen betaling bij de criminele inlichtingen eenheid (cie) van de politie klikt.
De tip luidde dat er in de woning van Richard, in die woning daar aan het water, seksfeesten worden gehouden met pilletjes.
De politie nam het zekere voor het onzekere en denderde in januari dit jaar de woning binnen.
Al het snoepgoed werd aangetroffen en in beslag genomen.
Ook telefoons en computers.
Digitale rechercheurs trokken de boel open en ontdekten dat er ook drugs waren besteld via de chat, msn en middels sms’jes.

Er waren ook chat-sessies over betalingen.
Met Duiveltje bijvoorbeeld, die nog 333 euro moest betalen.
Dat mocht dan in termijnen.

De officier van justitie zegt dat ze weinig argumenten in handen heeft die in het voordeel van de verdachte uitpakken.
Ze zegt: ‘Goed, hij is first offender, maar bij de politie had hij er vooral om heen zitten draaien. Nu, op de zitting, bekent hij, laat meneer zijn ware gezicht zien. Recreatief gebruik, geen winstoogmerk, ik geloof er niks van. Hij verkocht ook aan de deur. Meneer is een ordinaire drugsdealer.’

Richard zit sinds de dag van de inval in januari opgesloten in een hok in de gevangenis van Ter Apel.
Zijn tevreden werkgever heeft hem op staande voet ontslagen.
Richard zegt dat hij graag naar huis wil, waar alles in de soep dreigt te draaien.
Hij wil graag naar huis om te redden wat er te redden valt.
De hypotheek kan niet meer worden betaald, schulden lopen op.
Zijn partner is ziek, maar is desondanks uit nood meer gaan werken.
De kinderen dragen maandelijks wat geld bij.

Richard zegt dat hij zijn les, een dure les, heeft geleerd.
Dat hij inmiddels weer de pesthekel heeft aan drugs.
En dat hij hoopt dat wat hij altijd heeft gedacht ook echt waar is, dat als je wilt werken, je dan ook kunt werken.

Rob Zijlstra

 Wappen komt van Wap wat staat voor Weekend Adult Party

.
UPDATE – 5 juli 2012 – uitspraak
Richard is veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar waarvan twee jaar voorwaardelijk. Fors lager dus dan de eis. Anders dan het openbaar ministerie ziet de rechtbank hem niet als een ordinaire drugsdealer. Het feit dat hij geen winstoogmerk had, rechtvaardigt een lagere straf. Ook stelt de rechtbank dat de handel aan het einde van de periode wellicht fors was, maar dat de handel in twee jaar tijd was gegroeid. Het heeft zich van kleint tot groot ontwikkeld en is dus niet altijd fors geweest.
Had Richard wel een winstoogmerk gehad, dan was een onvoorwaardelijke celstraf van drie jaar passend en geboden geweest, aldus de rechtbank.

UPDATE – 19 september 2013 – vervolg
Op 19 september 2013 stond de echtgenote van Richard – die zijn straf inmiddels heeft uitgezeten – terecht. Ze wist van de drugs, maar niet van de handel, zegt ze. Het Openbaar Ministerie gelooft dat laatste niet, maar vindt dé gevangenis teveel van het goede. De eis: 200 uur werkstraf en vier maanden voorwaardelijke celstraf.