Speerpunten

Schermafbeelding 2015-03-29 om 14.35.04

 

 

 

 

De misdaad die in de rechtszaal haar gezicht aan het publiek toont varieert van ‘toe maar’ tot afgrijselijk.
De bestraffing is daar ook naar: van geen straf tot levenslang, tot nooit weer ziens.
Pesten en mensenhandel zouden twee uitersten kunnen zijn, maar in de rechtszaal ligt de bedrieglijke schijn altijd op de loer.

Melle (52) komt uit Marum.
Ghalasemabaldinh (34) is van Teheran.
Melle is een pester.
Ghalasemabaldinh een mensenhandelaar.
Ze hebben gemeen dat ze de beschuldigingen ontkennen.

Melle zat vaker in de verdachtenbank, steeds voor hetzelfde.
Hij valt een dorpsgenoot lastig.
Het stadium van pesten is gepasseerd.
Het heet nu stalken.
Bijzonder is dat niemand weet waarom hij de dorpsgenoot het leven zuur maakt.
Melle weet dat zelf ook niet.

In de misdaad is een motief vaker zoek, maar doorgaans weet de pleger zelf wel waarom hij het heeft gedaan tenzij er sprake was van een monsterachtige dronkenschap.
Melle is de nuchterheid zelve.
Iets te wellicht.

Een paar maanden geleden vroegen de rechters aan Melle of er wel met hem viel te praten.
Hij antwoordde: ‘Nee, opsodemieteren.’
De rechters vroegen of het waar is waarvan hij wordt beschuldigd.
Melle zei toen: ‘Pleurt toch allemaal lekker op met die fucking shitbagger.’

Melle zat al eens drie maanden in de cel wat van hem geen beter mens had gemaakt.
Eenmaal vrij zette hij zijn onduidelijke, maar verbeten strijd tegen de dorpsgenoot voort.
Zelf vindt hij niet dat hij een stalker is.
Hij is immers niet gewelddadig.
Hij doet andere dingen.
Hij hindert zijn dorpsgenoot met zijn auto in het verkeer, hij zou paaltjes van de afrastering uit de grond hebben gewrikt, hij roept en gluurt naar binnen via het badkamerraam.
Elke dag, al vier jaar lang.

In de afgelopen maanden is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om Melle te voorzien van een enkelband.
Met de burgemeester als bemiddelaar (‘opzouten’) wil hij niet praten, maar zo’n bandje met gps om de enkel wil hij wel, zo werd deze week duidelijk.

De officier van justitie wil nu met elektronisch toezicht een locatie- en contactverbod.
Zij denkt dat het voor iedereen beter is dat Melle niet meer in de buurt komt de dorpsgenoot.
Ze waarschuwt: ‘U mag hem niet benaderen, niet sms’en of e-mailen, u mag hem niet eens aankijken.’
Ook moet Melle zich melden bij de forensische psychiatrie.
Houdt hij zich niet aan afspraken, dan wacht hem zes maanden gevangenisstraf.
En omdat het Openbaar Ministerie er niet is voor de grappen, moet Melle voor de derde keer een werkstraf uitvoeren, ditmaal eentje van 120 uur.

Dat is de eis die de officier van justitie op tafel legt.
Ze zegt: ’Het is met grote aarzeling, maar hij krijgt dus nog een laatste kans.’

Tot halverwege 2012 was Melle een onbekende voor de politie.
Op een dag ging er iets mis.
Sinds die dag leeft hij van zijn slinkende spaargeld.

De rechters willen weten: ‘Hoe gaat het met u?’
Melle: ‘Slecht. Ik zit elke keer hier.’
Rechters: ‘Wat doet u?’
Melle: ‘Ik ben met 150 uren werkstraf bezig, in Veenhuizen.’
Rechters: ‘Is dat nog van die vorige veroordeling?’
Melle: ‘Ja. Ik moet er met mijn eigen auto heen, naar die klootzakken. Het kost me klauwen met geld.’

Dan Ghalasemabaldinh van Teheran.
Hij woont op een steenworp afstand van Melle, in Friesland, net over de grens.
Maandag aanstaande doet de rechtbank in zijn zaak uitspraak.
Als het waar is wat de officier van justitie beweert, dat Ghalasemabaldinh een mensenhandelaar is, dan is hij dat niet altijd geweest.
In Teheran was hij architect in overheidsdienst.
Dat zou hij wel weer willen zijn, maar zijn kunde daar past niet een op een met onze bouwwensen hier.
Hij zegt dat hij nu binnenhuisarchitect wil worden.

Mensenhandel wordt gezien als een van de zwaarste vormen van criminaliteit.
Het is georganiseerd en internationaal.
De rechtbank in Noord-Nederland heeft een speciale mensenhandelstrafkamer in het leven geroepen.
De politie roept al heel lang dat de aanpak van mensenhandel een speerpunt is.
Dan is het extra belangrijk en krijgt het bijzondere aandacht in de opsporing en in de jaarverslagen.
Het resultaat is dat er zo heel af en toe een verdachte mensenhandelaar terechtstaat.

Op 3 oktober 2013 onderschepte de douane een pakketje waar een adres in Istanbul op stond.
Het pakketje bevatte een vals Grieks en een vals Albanees paspoort.
Speurwerk wees uit dat het pakketje bij een Bruna-winkel in Delft op de post was gedaan.
En dat Ghalasemabaldinh de afzender was.
Dat laatste ontdekten ze omdat zijn naam op het pakketje stond.

De man zegt dat hij niet wist dat de paspoorten vervalst waren.
Hij merkt op: ‘Had ik dat wel geweten, dan had ik mijn eigen naam er toch niet opgezet?’
De officier van justitie volgt deze Iraanse wijsheid niet en zegt dat de verdachte voorbereidingshandelingen heeft getroffen.
En dat dat strafbaar is.

Aan het strafproces dat ruim vijf uren duurt valt voor een toehoorder zonder dossier nauwelijks een touw vast te knopen.
In een pension in Istanbul – waar het valse pakketje afgeleverd had moeten worden – verblijft een man die mensen zou smokkelen vanuit Iran naar Frankrijk.
In diens opdracht ging Ghalasemabaldinh van Friesland naar een restaurant op een kilometer lopen van het station in Rotterdam.
Daar kreeg hij de twee paspoorten en ging vervolgens naar de Bruna in Delft.
De kosten van deze onderneming over de spoorwegen werden betaald door een vrouw uit Leeuwarden.

De rechters zeggen dat het allemaal wel een beetje gek is.
Ghalasemabaldinh zegt dat hij zelf via slinkse wegen in Nederland is beland en dat hij daarom dus dingen weet over visa.
Nu helpt hij wel eens anderen, uit humanitaire overwegingen.
Hij had er geen geld voor gekregen.
Hij vertelt dat hij handelt in klassieke tapijten die hij van Italië of Griekenland naar Turkije verscheept.
Rechters: ‘Huh? Maar een tapijt heeft toch geen visum nodig?’
De lange naam: ‘Voor Turkije wel.’

Misschien is het helemaal niet waar wat Ghalasemabaldinh beweert en is hij een gewiekste misdadiger die radeloze mensen onder erbarmelijke omstandigheden over grenzen smokkelt om daar zelf beter van te worden.
De strafeis doet evenwel vermoeden dat de man niet onder het speerpunt valt: 44 dagen celstraf die hij niet hoeft uit te zitten.

Ik dacht, laat Melle het niet horen.

Rob Zijlstra

Reinier S. – herziening ?

Schermafbeelding 2015-03-24 om 15.00.27achtergrond

Advocaat Geert Jan Knoops wil dat de Hoge Raad besluit tot een nieuw strafproces rond de dood van Gonda Drent (Smit). Volgens de advocaat zijn er nieuwe gegevens die onbekend waren toen het gerechtshof in Leeuwarden Reinier S. in hoger beroep veroordeelde tot 15 jaar celstraf.

Gonda kwam in op 11 december 1996 om het leven bij een brand in haar woning aan de Hoofdstraat in Hoogezand. De verdenking is dat Reinier de brand heeft gesticht nadat hij zijn partner Gonda met geweld om het leven had gebracht. Met de brand zou hij sporen hebben willen vernietigen.

Reinier werd eerst tot 12 jaar en in hoger beroep tot 15 jaar celstraf veroordeeld.

Knoops heeft het verzoek tot herziening al in februari ingediend bij de Hoge Raad. Die zal naar verwachting over enkele maanden een besluit nemen.

Volgens Knoops is er een belangrijke getuige die terugkomt op een eerder afgelegde (belastende) verklaring. Ook zijn er nieuwe aanwijzingen die Reinier S. een alibi zouden verschaffen. Op basis van een nieuw tijdpad kan S. zijn partner niet hebben gedood, aldus Knoops.

Of zoals Knoops het stelt: het onschuldscenario is waarschijnlijker dan het schuldscenario. Het gerechtshof oordeelde ondanks de veroordeling dat het politieonderzoek geen schoonheidsprijs verdient. In april dit jaar verschijnt het boek De Hoogezandse brand (tijdlijn als alibi) van o.a. rechtspsycholoog Peter van Koppen die de zaak opnieuw heeft onderzocht. Van Koppen en de zijnen doen zoiets vaker: gerede twijfel.

Ik volgende de strafzaken voor de rechtbank in Groningen en bij het hof in Leeuwarden. Hieronder de links naar de verslagen.

28 mei 2008
verslag van proces rechtbank Groningen → chocolademelk

10 juni 2008
het vonnis rechtbank Groningen → vonnis

1 juli 2009
verslag proces hof Leeuwarden – 1 → hoger beroep

3 december 2009
verslag proces hof Leeuwarden – 2 → verrassing

17 december 2009
de uitspraak → 15 jaar
analyse → genekt door eigen verzinsels
de uitspraak → het arrest

rob zijlstra

Ophouden

Wat deed eigenlijk
uw vrouw als u met
kinderporno bezig was?

Met veel verbazing luisterde ik naar een verdachte man die tientallen jaren achtereen honderden jonge Groningers het Engels heeft bijgebracht.
Ik schreef er een verhaal over.
Ik schreef op dat hij de domste man van Groningen was.
En dat voor een onderwijzer.

Wat hij deed, was verboden.
Dat wist de man.
Hij wist ook dat hij zijn respectabele baan, zijn maatschappelijke activiteiten in het dorp waar hij veel plezier aan beleefde en wat al niet meer (de echtgenote, de kleinkinderen) op het spel zette.
En toch ging hij, avond na avond, door met het downloaden van kinderporno.
Zijn vrouw zei niets.

Dat de wijsheid met de jaren komt, is niet voor iedereen weggelegd, noteerde ik nog.

Voor de rechters uitspraak deden, kwam ik hem tegen.
Hij gaf een hand en zei: ‘Ik ben inderdaad de domste man van Groningen. Dank dat u mijn naam en woonplaats niet in uw artikel hebt vermeld.’
De domme man kan inmiddels 72 jaar zijn.
Hij kreeg een werkstraf van 240 uur die je – anders dan celstraf – redelijk onopgemerkt kunt uitvoeren.

Er zijn jaren verstreken en er zijn nogal wat meest domme mannen van Groningen bijgekomen.
Een van hen is Rikus, bijna 70 jaar uit Winschoten, een plaats die groot genoeg is om hier Rikus te kunnen heten.
Hij hoorde halverwege deze maand 14 maanden celstraf eisen.
Dan heb je – anders dan bij een werkstraf – wel iets uit te leggen.

Deze domste man had naar een tv-programma van Alberto Stegeman gekeken en wilde zelf ook wel eens beleven hoe mensen in opzetjes trappen.
Hij ging achter de computer zitten, maakte een chat-account aan en zei dat hij Janet heette, dat hij een lief meisje was van 14 jaar.

Hij speelde een meisje dat ook graag erotische gesprekken voerde met mannen.
Hij toonde foto’s.
Van zijn eigen dochter, eerst gekleed en daarna heel erg niet.
Een van de chat-contacten vond het te ver gaan en lichtte de politie in.
Hij werd getraceerd en zo stond de politie bij hem op de stoep.
Zijn computers bulkten van de kinderporno, in de meest extreme vorm.

Hij zegt tegen de rechters dat het als een geintje was begonnen.
Een van de rechters ontploft. ‘Een geintje? Kinderporno? U noemt dat een geintje? U heeft zelf kleinkinderen. Vijf. Stelt u zich het eens voor. Nooit gedacht…?’
Man, onverschillig: ‘Neuh.’
Hij zegt ook niet te weten waarom hij het deed.

De ontplofte rechter: ‘Wat deed eigenlijk uw vrouw als u met kinderporno bezig was?
De verdachte zegt dat zijn vrouw gewoon de kamer binnenkwam.
Hij zegt dat ‘we’ daar niet moeilijk over deden.

Misschien genoten ze – beiden tegen de 70, maar nog vief – op hun oude dag van foto’s en filmpjes waarop is te zien hoe kleine kinderen, jongens en meisjes, soms vastgebonden, huilend uit angst of van de pijn, door grote mannen of stinkende dieren worden verkracht.
Dat is namelijk kinderporno.
Misschien beschermt hij haar.
Er gebeuren wel akeliger dingen in de rechtszaal.

Deze domste man kreeg de geëiste 14 maanden niet.
De rechters lichtten dat niet toe.
Hij moet wel voor straf werken, 240 uren, uit te voeren binnen een jaar.

Akeliger dingen?
Leest u door, dan is het voor de beleving goed het geluid van krassende nagels over een schoolbord in te beelden, zo hard dat het pijn doet in uw kiezen.
Temidden van dit helse kabaal vertelt een man schoorvoetend dat hij zijn kleindochter seksueel heeft misbruikt.
Hij heet zeg maar Leo, 73 jaar.

Het misbruik heeft plaatsgevonden tussen 1995 en 2002.
Leo is geen prater.
Hij zegt: ’t Is gebeurd, had niet mogen gebeuren. Klaar. Heb ook spijt. Dus.’
Rechters: ‘Hoe vaak? En Waarom?’
Leo, hij heeft de winterjas nog aan: ‘Tien keer, elf misschien. Het is een vraagteken. Ik heb er geen verklaring voor. Klaar.’
Rechters: ‘Kom op zeg.’
Leo: ‘Het zal nooit weer gebeuren. Dus.’

De rechters zeggen dat ze dat heel vaak horen in de rechtszaal en dat ze in zijn geval de neiging hebben hem niet te geloven.
Tegen Leo: ‘U weet niet eens waarom u het hebt gedaan. U heeft er 15 jaar over kunnen nadenken. Dus nogmaals, waarom?’
Leo: ‘Gewoon.’

Het was begonnen toen ze 7 jaar was.
Het was een groot geheim, ze mocht er met niemand over praten.
Na jaren deed ze dat toch.
Niemand geloofde haar.
Oma noemde haar een vreselijk kind, haar eigen moeder vond haar een fantast, in de ogen van haar zus was zij een rotzus.
Iedereen koos partij, iedereen was voor opa, niemand voor haar.
Toen ze 18 jaar werd, was dat nog steeds zo.
Nu, nu ze een volwassen vrouw is, schuwt ze mensen.

Ze heeft een brief aan de rechters geschreven die wordt voorgelezen.
Het is een indrukwekkend verhaal.
Ze toont zich in haar woorden niet alleen een dappere, maar ook een sterke vrouw.
Ze schrijft hoe verkeerd het voelt als ze haar opa mist, dat oma nooit contact met haar heeft gezocht, dat ze snapt dat oma bij opa is gebleven, maar dat oma haar zo ontzettend in de steek heeft gelaten.’
Ze schreeuwt te hopen dat opa hulp krijgt, beter hulp dan straf.

Leo is niet in staat te reageren.
Hij heeft de woorden niet.

Nu de waarheid aan het licht is gekomen, hebben de kinderen van opa Leo zich van hem afgekeerd en alle contacten verbroken.
Leo zegt dat hij en zijn vrouw in grote eenzaamheid leven, dat ze nu met niemand meer contact hebben, dat ze leven als kluizenaars.
Hij zegt te hopen dat op een dag alles weer goed komt, dat de weg lang is en hij niet veel tijd meer heeft.

De officier van justitie: ‘Een meisje wordt misbruikt en niemand die haar wil geloven. Moeder en oma keren zich van je af, je bent een vreselijk kind. Je gaat er aan onderdoor. En al die tijd was er een persoon die wist dat je de waarheid sprak. En hij liet het gebeuren. Een celstraf van vijftien maanden, vijf voorwaardelijk, is hier op z’n plaats.

Leo zwijgt.
Gaat een beetje verzitten.
Dan richt hij zich tot de rechters en zegt bars: ‘Als ik moet zitten kan ik de vrouw wel meenemen. Ze heeft last van de longen.’

Bij nagelkrassen op krijtborden roepen we ‘stop’ of ‘hou op’ omdat het geluid onverdraaglijk is.
Wanneer kinderen worden mishandeld, worden misbruikt dan roepen we niks, dan kijken we weg.
Waarom dat zo is, moet nog worden onderzocht.

Rob Zijlstra

Gerechtigheid

Hij haalt uit
Een keer
Vaker
Het bloed spat
Zij valt
Blijft liggen

Strafrechters willen vaak weten waarom.
Waarom deed u zus of waarom zo?
Waarom liep u niet weg?
En vooral: waarom hebt u het gedaan?

Riano (24) uit Groningen zegt dat hij klappen kreeg en dat hij niet kan vechten.
Daarom had hij zijn pistool gepakt, een Glock.
Hij had er mee in de rondte gezwaaid en toen had hij geschoten.
Gericht?
Natuurlijk niet, hij schoot in de lucht.
Tegen de rechters: ‘Ik wilde niemand doden. Ik heb kinderen te onderhouden.’

Hassan (52) uit Emmen had andere redenen.
Hij vertelt met luide, indringende stem dat zij niet wilde praten, maar onmiddellijk begon te vechten.
Zoals altijd.
Ze trok aan zijn haren.
Toen had hij haar met wie hij al 26 jaar samen is, geslagen met een hamer.
Op haar hoofd.
Maar waarom?
Hassan: ‘Ze ging vreemd.’

Beide zaken hebben niets met elkaar te maken, maar dienden wel op een en dezelfde dag in zittingszaal 14, de rechtszaal van het strafrecht in Groningen.
Nog een overeenkomst: in beide zaken heeft de officier van justitie een poging tot moord ten laste gelegd.

Veel misdaden die worden berecht zijn pogingen.

Een poging tot mishandeling – dat komt vast en zeker op grote schaal voor – is niet strafbaar, maar proberen iemand van het leven te beroven is zo strafbaar als de pest.

Er was eens een man uit Rotterdam die na een jarenlange detentie zijn herwonnen vrijheid vierde in een horeca-etablissement in Groningen.
Op de dansvloer kreeg hij amok en werd met een vuistslag tegen de vlakte geslagen.
Om zijn geschonden eer te redden, liet hij zich naar de woning van zijn nieuwe rivaal rijden en schoot met een vuurwapen op de woning.
Een kogel ging dwars door de voordeur.
Er raakte niemand gewond, maar de rechtbank te Groningen oordeelde dat gesproken kon worden van een poging tot moord.
Er had iemand achter de deur kunnen staan.
De wanboffer kreeg acht jaar celstraf.

Het aantal moorden en doodslagen in Groningen, Drenthe en Friesland is niet bijster hoog.
Maar zouden alle pogingen tot moord en doodslag slagen, dan zou een gevaarlijke Mexicaanse drugsstad schraaltjes bij Noord-Nederland afsteken.
Gelukkig is het net andersom.

Toch moeten pogingen tot misdrijven niet worden gebagatelliseerd.
De lijn tussen een geslaagde poging en een mislukte poging is soms akelig dun.
Niet zelden blijft iemand het moordernaarsschap bespaard dankzij vakkundig medisch ingrijpen.

Een poging klinkt al snel als een mislukking, maar de wet weet daar wel raad mee.
De wet spreekt van een voltooide poging.
Het slachtoffer is dan in leven gebleven.

Een man had tijdens een ruzie een mes uit de keuken gehaald en vervolgens zijn irritante zeurvriend neergestoken.
Hij schrok van het gutsende bloed en belde 112.
De zwaargehavende vriend werd met spoed naar het ziekenhuis gebracht en met nog meer spoed geopereerd.
Spoed redde zijn leven.
De advocaat zei dus dat het leven was gered omdat de verdachte onmiddellijk 112 had gebeld.
Ook een bewijs dat de verdachte geenszins van plan was geweest zijn vriend te doden.
De advocaat dacht de ‘voltooide poging’ te omzeilen.
De rechtbank dacht het niet.
Leroy kreeg een jaar celstraf.

Waarom, vragen de rechters aan Riano, waarom kreeg u klappen?
Riano zegt dat er ruzie was ontstaan en dat hij ertussen was gesprongen om de ruziënde mannen uit elkaar te halen.
Waarom, vragen de rechters, beweren anderen dat u probeerde een gouden ketting te stelen?
Getuigen zeggen dat de man die probeerde de gouden ketting te stelen ook de man was die schoot.
Riano heeft geen idee waarom getuigen dat zeggen.

Rechters: waarom had u een pistool bij u?
Riano zegt dat zijn vader in 2010 is doodgeschoten.
Sindsdien draagt hij een wapen.
Daarom.

De officier van justitie wikt en weegt en zegt dat ze het schieten niet kan vertalen in een poging iemand van het leven te beroven.
Er is te weinig bewijs.
De poging tot moord kan wel worden gewijzigd in een diefstal met geweld, gericht op die gouden ketting.
Dat kan qua vrijheid een boel schelen.

Waarom, vragen de rechters aan Hassan, waarom had u zich verstopt achter de wasmachine?
Hassan zegt dat hij zijn vrouw had verboden alleen naar buiten te gaan.
Waarom leek hem logisch.
Vanwege die ander die er was.
De rechters vragen of Hassan het normaal vindt dat hij zijn vrouw beperkt in haar vrijheid. Hassan zegt ja, hij antwoordt dat zijn vrouw dat had verdiend.

Zijn schoonzus dacht daar anders over en nam haar zus mee naar haar huis.
Hassan bleef alleen achter.
Dat was op een zondag.
Op dinsdag kwam zijn verloren vrouw even thuis om wat kleren op te halen.
Hassan vertelt de rechters dat hij toen juist aan het klussen was.
Hij spijkerde in de gang een stukje loszittend tapijt vast met een hamer.
Toen hij haar hoorde binnenkomen, verstopte hij zich achter de wasmachine.

Waarom?
Hassan stelt een wedervraag: als zij dan zo bang voor mij was, waarom kwam ze dan thuis? Nou?

Ineens had hij voor haar gestaan.
Hij had heel griezelige ogen, zou zijn vrouw, inmiddels ex, verklaren.
Hij haalt uit.
Een keer.
Vaker.
Het bloed spat.
Zij valt.
Blijft liggen.
Hassan rent naar buiten en roept naar een buurman dat hij zijn vrouw misschien wel heeft doodgeslagen en dat onmiddellijk 112 moet worden gebeld.
De traumahelikopter landt in de straat.
In het ziekenhuis blijft ze in leven.

Hassan zegt dat hij spijt heeft, dat hij het nooit had moeten doen.
De spanningen waren ontstaan toen hij zijn baan in de ijzergieterij kwijtraakte.
Ze hadden de woning moeten verkopen.
Toen het geld op was, was hij ook gestopt met zijn gokverslaving.
En nu heeft hij besloten dat hij haar nooit weer wil zien.

Hij zegt: ‘Ik heb nu behoefte aan rust.’
Hij zal Emmen vaarwel zeggen om in Amsterdam een nieuw leven op te bouwen.
Tegen de rechters: ‘Ik betreur wat er is gebeurd. Ik zal de schadevergoeding betalen.’
Ruim 5.000 euro.

De officier van justitie zegt dat Riano met zijn geschiet veel onrust heeft veroorzaakt.
Ze eist twee jaar celstraf waarvan zes maanden voorwaardelijk.
Een strafzaak later zegt ze dat Hassan achter de wasmachine is gekropen om zijn kans af te wachten.
Dat was voorbedacht.
Omdat zijn naar vrijheid hunkerende vrouw nog leeft, is het gelukkig bij een poging gebleven.
De eis: acht jaar gevangenisstraf.

Waarom?
Het is een poging tot gerechtigheid.

Rob Zijlstra

uitspraken op 23 maart

Harde wind

het gros van de misdaad
wordt berecht in lege rechtszalen

De een had twee blikjes bier gejat bij de Jumbo, een ander deed ontuchtig op een rijwiel, de derde stal een fiets met een kinderzitje dat hij wilde schenken aan een jarige kennis, er was een verliefd stel uit Veendam dat zich had laten verleiden door het groene goud, er waren verdachten die niet kwamen opdagen en natuurlijk was Pieter er.

Pieter verklaarde dat hij omver was geblazen door de wind.
Vandaar.
Hij zal het nooit weer doen, dat moet de rechter dan maar beschouwen als een voordeel.

Elke dag, week in week uit, jaar na jaar, zijn er op zo’n twintig plaatsen in Nederland zittingen van de politierechter.
Het gaat over kleine, niet al te complexe strafzaken.
Liquidaties, gewapende overvallen, mensenhandel, roversmannen in zwartleren jassen op grote brommers zijn natuurlijk ontzettend erg, het gros van de misdaad in Nederland is tamelijk pietluttig van aard.

Met dit laatste moet overigens niet zijn gezegd dat het niks voorstelt.
Er zijn wel slachtoffers (zonder slachtoffers geen misdaad).
Grote slachtoffers van de kleine misdaad zijn zonder twijfel de Jumbo’s en de Albert Heijnen.
V&D doet hier (hier wel) ook nog goed mee, de MediaMarkt heeft camera’s te weinig om het dagelijkse geboefte in beeld te brengen (dat is wel gek).

Het gros van de misdaad wordt berecht in de nagenoeg lege rechtszalen van de politierechters.
Zonder camera’s, geen tekenaars, nooit veel pers.
Er zijn dagen dat meer dan de helft van de verdachten niet eens komt opdagen.

Harm, 48 jaar, zit ieder jaar een paar maanden vast, zijn strafblad is een boekwerk.
Hij had in juni vorig jaar bij iemand uit de tuin drie kratten met lege flesjes Warsteiner gestolen.
Voor het statiegeld.
Vorige maand werd hij gearresteerd toen hij bij de Jumbo alleen een citroen afrekende en niet de twee blikjes bier onder de jas.
Volgens de reclassering is er bij Harm sprake van een ‘prille positieve ontwikkeling met een wankel evenwicht’.

Politierechters denken hardop.
De rechter denkt: ‘Het prille positieve valt wankelend weg tegen het negatieve strafblad.’
Harm wordt veroordeeld tot 64 dagen celstraf waarvan 60 dagen voorwaardelijk en een werkstraf van 40 uur.
Als Harm drie uur te laat zijn gezicht laat zien in de rechtszaal, zegt de rechter: ‘Jammer dan, ik had graag naar u geluisterd.’

Ab uit Delfzijl, 39 jaar, is nummer twee van de dag en is wel op tijd gekomen.
Hij hoort een week voorwaardelijke gevangenisstraf eisen.
De politierechter vraagt: ‘Nou, wat vindt u van die eis?’
Ab, hij heeft enige ervaring: ‘Poeh, ik mag van geluk spreken.’
Rechter: ‘Spijker op z’n kop, Ab.’

Ab had een fiets met kinderzitje gestolen.
Hij doet wel vaker fietsen.
De politierechter: ‘Lijkt toch nergens op. Bent u gewetenloos?’
Ab zegt van niet.
Hij zegt dat hij bezig is zijn leven te beteren.
Misschien is het de verveling wel, oppert hij.
De politierechter: ‘Ga dan hardlopen. Of voetballen. In plaats van fietsen stelen.’

Ab vertelt dat zijn moeder is overleden en dat hij haar heeft beloofd het rechte pad te bewandelen.
Zegt:‘Ik zit al in een stijgende lijn, alleen eet ik nog niet goed. Daar werken we nu aan.’
Ab krijgt zijn week voorwaardelijk.
De rechter zegt op vaderlijke toon: ‘Zo’n belofte aan uw overleden moeder, dat is niet niks. Maak er wat van.’

Het kinderzitje op de fiets die Ab had gepikt, was bestemd voor jarige Alie (26) uit Veendam.
Alie moest zelf ook terechtstaan, samen met haar partner Jan (30).
De gestolen fiets stond zonder zitje te koop op Marktplaats, op haar naam.
Ze zegt: ‘Maar dat wist ik dus niet. Ik wist niet dat die fiets op Marktplaats stond. De fiets stond gewoon voor ons huis.’
En dat kinderzitje?
‘Ach, zo eentje wilde ik helemaal niet.’

Jan en Alie hadden financiële problemen en zitten, zegt de officier van justitie op ernstige toon, nu nog dieper in de shit.
Hij zegt: ’Nog meer schulden, woning kwijt en dan moet ik nog komen.’
Jan en Alie trapten in de verleiding van het groene goud, 70 plantjes hennep.
Het bewijs bestaat uit vervuilde koolstoffilters en de hoeveelheid kalkafzetting op de potten.
Op grond daarvan gelooft de politierechter dat ze twee keer een oogst hebben binnengehaald.

Jan, Alie en kind moeten rondkomen van 60 euro in de week.
De officier van justitie zegt dat dat niet veel is en wil daarom de beroerdste niet zijn.
Naast werkstraffen van 150 uur (Jan) en 120 uur (Alie), stelt hij voor dat het stel 6.000 euro in de staatskas stort, zijnde de berekende drugswinst.
De politierechter kan zich vinden in de eisen.
Ten aanzien van de drugswinst: ’Laten we 5.000 euro doen. Dan zit ik niet aan de hoge kant.’

Pieter (44) is ’s middags de laatste klant van de dag.
Hij beklaagt zich bij de rechter.
‘Nou zit ik al anderhalve maand vast voor een diefstal. Dat kan toch niet?’

Pieter had, met de capuchon over het hoofd, voor 695 euro geurtjes uitgezocht bij parfumerie Douglas.
Als de frêle verkoopster bezig is met chique strikjes, grist Pieter plots de hele handel van de toonbank en holt het winkelpand uit.
Een beveiliger weet hem een halve straat verderop bij de kladden te grijpen.
Daarbij zou een klap zijn gevallen en juist dat zint Pieter niet.
Zegt: ‘Ik heb een diefstal gepleegd. Dat klopt. Maar ik heb die meneer niet geslagen. Dat klopt totaal niet.’
Er zijn camerabeelden waarop alleen de getuige is te zien die zegt dat ze zag dat Pieter sloeg.

De politierechter vraagt: ‘Heeft u schulden?’
Pieter: ‘Naah. Ik heb een paar dingetjes die opgelost moeten worden.’
Rechter: ‘Waarom gaat u stelen?’
Pieter: ‘Nou. Ik werd dus omver geblazen door de wind. Ik kwam ten val, precies op mijn zij. Daarbij is mijn bankpasje gebroken. En ik had geld nodig. Een vriend van wie ik iets kon lenen, was niet thuis. Ik was wanhopig. Het had nooit mogen voorvallen. Gelukkig gaat het nooit weer gebeuren. Dat is dan weer in mijn voordeel.’

Pieter krijgt drie maanden celstraf.
Boos: ‘Voor een diefstal?’
Rechter: ‘Ja. Drie maanden. Dat betekent dat u op 11 april weer een vrij man bent.’
Pieter: ’Oh, maar daar ben ik wel blij mee.’

Zittingen van de politierechter zijn misschien wel de meest vreemdsoortige bijeenkomsten die er van maandag tot en met vrijdag in de rechtsstaat bestaan.

Rob Zijlstra

War on drugs

Schermafbeelding 2015-03-05 om 18.07.42In een van de wachtruimtes van de rechtbank in Groningen – eerste verdieping – zit een man te wachten.
Al een tijdje.
Hij heeft een dagvaarding ontvangen.
Hij moet zich verantwoorden voor een misdrijf dat hij een jaar geleden – op 8 maart 2014 – zou hebben gepleegd.

De man (48) had drugs in bezit.
Het gaat om 2,4 gram.
Hennep.

Dat is zo weinig.
Een standaard suikerklontje weegt 4,4 gram.

Desondanks is de verdachte gedagvaard.
Want, zo zegt het Openbaar Ministerie, de verdachte had de drugs niet alleen in bezit.
Hij vervoerde het ook.
Hij zat namelijk in de trein.
En die ging rijden.
Richting Leer, Duitsland.

Strafrechtadvocaat Lidewij Wachters voerde aan dat ’s lands regels onduidelijk zijn.
Wie op een bankje voor de coffeeshop zit met een paar gram in de zak wordt gedoogd.
Wie vervolgens uitgerust op de fiets of in de trein stapt maakt zich ineens schuldig aan het vervoeren van drugs en riskeert een boete (in dit geval) van 140 euro.

De verdachte betaalde niet en liet het voorkomen.
Het moet niet veel gekker worden vond ook de politierechter.
Het vonnis: afwezigheid van alle schuld.
En dus ontslag van alle rechtsvervolging.

Dat is geen straf.
De officier van justitie – die nog even dacht dat het om 2,4 kilo ging – gaat niet in hoger beroep.
Maar de strijd gaat door.

Rob Zijlstra

Opa Boef

Opa Boef is dood

Schermafbeelding 2015-03-03 om 18.39.07

fragment tekening Annet Zuurveen / 2006

Opa Boef heette ook Dikkie.
In de krant was hij Dikkie S.
Dikkie was een jongen van de straat die slechte dingen deed.
Toen het begrip veelpleger werd geïntroduceerd stond hij als een van de eersten op de lijst.

Het leven is nooit scheutig voor hem geweest.
Hij gokte, maar dat bracht hem geen geluk.
Toen hij een jaar of 20 was kregen de drugs hem te pakken.
Om nooit meer los te laten.

Dikkie S. moest er vaak aan geloven.
Daardoor was er altijd wel een noodzaak het boevenpad op te gaan.
Zo moest hij eens voor middernacht 600 euro op tafel leggen bij de woekerbankiers van de straat.
Zo niet, dan zouden ze hem flink onder handen nemen.
Om te laten weten dat het menens was, sloegen ze hem alvast in elkaar.
Ook in de onderwereld zijn bankiers meedogenloos.

Even gebutst als wanhopig probeerde hij in te breken bij de Praxis aan het Damsterdiep in Groningen.
Hij werd betrapt en belandde voor de honderdduizendste keer in het gevang.

De drugs vraten hem langzaam op.
De nieren deden het ook steeds minder vanwege de alcohol in overvloed.
Het hart idem dito.
Behalve veelpleger en opa werd de verslaafde Dikkie S. een patiënt.

Een van de laatste keren dat ik hem zag was toen hij terechtstond in verband met de diefstal van pakken luiers bij de Albert Heijn aan het Floresplein.
In diezelfde week had hij vlees en wasmiddel gestolen bij de Appie in Vinkhuizen.
En ergens een fiets.
Het leverde hem de veelplegersmaatregel isd op.
Twee jaar zitten.

Vorig jaar kwam hij weer op vrije voeten.
Een paar dagen geleden is Dikkie S. overleden in de gevangenis in Veenhuizen.
Hij kreeg methadon en dat had nooit gemogen.
Het gehavende patiëntenlichaam kon het niet verdragen en besloot er na 49 jaren definitief mee te stoppen.

Uitgezocht wordt wat er is misgegaan in de gevangenis.
Daar wordt dan een rapport van opgemaakt met conclusies en aanbevelingen.

Net goed, zullen misschien de mensen zeggen die ooit het slachtoffer zijn geworden van Dikkie S.
Neemt niet weg dat de kleinkinderen hun opa vast zullen missen.
Want hij was wel hun opa Boef.

Rob Zijlstra

dagblad van het noorden / woensdag 4 maart

dagblad van het noorden / woensdag 4 maart