10.05 uur

Het Groninger HIV-proces in hoger beroep is vanochtend de vierde dag ingegaan. Onduidelijk is de zaak vandaag inhoudelijk wordt behandeld. De verdediging heeft een nieuw rapport ingediend waar het hof vragen over heeft. Het hof heeft de zitting om kwart voor tien geschorst voor nader beraad.

Het nieuwe rapport is een analyse van twee eerder opgestelde onderzoeksrapporten van deskundigen. In het nieuwe rapport van de forensische onderzoeker Broeders uit Maastricht wordt kritiek geleverd op de bevindingen van prof. Berkhout die meent dat het zeer waarschijnlijk is dat de verdachten de slachtoffers met hiv hebben besmet. Al eerder werden de bevindingen van Berkhout in twijfel getrokken door een Belgische deskundige. Zij noemde de conclusies die Berkhout aan zijn onderzoek verbindt een brug te ver en wetenschappelijk niet verantwoord.

Het proces in hoger beroep is in juni begonnen. Vandaag zouden de advocaten ter afronding hun pleidooien houden.

10.40 uur
Hof heeft besloten de zaak voor onbepaalde tijd aan te houden.

De raadsheren zeggen dat ze nu onvoldoende zijn geïnformeerd. Het hof gaat de bevindingen van Broeders bestuderen. Daarnaast krijgt de opsteller van het bekritiseerde rapport, prof. Berkhout, de gelegenheid een weerwoord te geven. De verwachting is dat de zaak niet voor december zal worden voortgezet.

De spanning tussen de twee rapporten kwam op de eerste dag van het proces in hoger beroep aan de orde.
Het verslag staat hier.

Vandaag dient het Groninger HIV-proces, deel twee, in hoger beroep bij het gerechtshof in Leeuwarden.

Even een woord vooraf.

Een journalist moet zich verbazen en moet dat vooral ook blijven doen.
Ik verbaas mij, zo nu en dan, ook over de misdaadjournalistiek.
Die wordt bijvoorbeeld geplaagd door papegaaien.
Die papegaaien zijn wij zelf.

Als journalisten praten we elkaar na en schrijven elkaar over en denken daarmee ons werk goed te doen. Of de lezer te plezieren.
Ik denk dan wel eens op basis wat ik elders lees, dat de gemakzucht regeert.

Vorige week was ik aanwezig bij de tbs-verlengingszitting in hoger beroep van Dirk de V. bij het gerechtshof in Arnhem.
Dirk de V heeft in 1999 op gruwelijke wijze een willekeurige man uit Groningen vermoord.
Tjirk van Wijk, 27 jaar en zo onschuldig als het maar kon.

Daags na de zitting in Arnhem stond er een groot verhaal over deze Dirk de V. in de Telegraaf, geheel in stijl.
Ik stelde vast dat de Telegraaf-collega voor de feiten eerdere artikelen van mijn hand als bron had gebruikt.
Ik herkende zelfs hele zinnen die ik eens had opgeschreven.
Maar er stonden ook dingen in die niet kloppen. Er stond bijvoorbeeld:

‘De V. eist daarom dat zijn gedwongen tbs-behandeling wordt gestaakt. Dan zou hij mogelijk op korte termijn kunnen vrijkomen.’

De teneur van het artikel in de Telegraaf is dat ’s lands gevaarlijkste wezen, het onmens Dirk de V., binnenkort wel eens als vrij man de straat op mag en dan ongetwijfeld weer aan het moorden slaat. Doodeng en om bang van te worden.

Maar tijdens de verlengingszitting eiste Dirk de V. helemaal niet dat zijn gedwongen tbs-behandeling wordt gestaakt.
Integendeel zelfs.
Dirk de V. staat op de nominatie te worden overgeplaatst naar een longstay-afdeling, zonder behandeling. Daar verzet hij zich tegen. Hij eist juist weer in behandeling genomen te worden, binnen de muren van de tbs. Dat is heel iets anders, veiliger ook.

Tijdens de zitting zei zijn advocaat dat een verlenging van de tbs voor De V. onvermijdelijk is. Dat de man mogelijk op korte termijn vrij dreigt te komen, is niet aan de orde.
Door anders te suggereren wil de grootste krant misschien stemming maken, anders zou ik het ook niet weten.

De Telegraaf-collega was niet aanwezig bij de zitting.

Een paar uur na de (korte) behandeling in Arnhem verbaasde ik mij over het feit dat mijn collega’s van RTV Noord wisten te melden dat De V. tijdens de zitting had toegegeven plannen te hebben gehad een medepatiënt te willen vermoorden.
Ook dit moet onzin heten.
Tijdens de zitting heeft De V. zoiets niet gezegd.
Ook RTV Noord was niet bij de zitting aanwezig.

Ik was de enige journalist die er wel was.

Ik verbaas mij over de berichtgeving op de website van het weekblad Elsevier.
Collega-journalist Gerlof Leistra, toch een gezaghebbende misdaadverslaggever, vat op zijn weblog het verhaal van de Telegraaf samen.
De kop boven zijn verhaal: ‘Schokkend relaas over levensgevaarlijke tbs’er’.
Vervolgens schrijft Elsevier als ware het waar dat er ingegrepen moet worden omdat er anders nog meer doden vallen.

Waarom de feiten op zo’n gemakzuchtige wijze geweld wordt aangedaan, weet ik ook niet.
Het Telegraaf- en Elsevierverhaal gaan vervolgens een eigen leven leiden in andere gemakzuchtige media en al helemaal op het internet.
Zo wordt onzin door de journalistiek verspreid en zijn de reacties van de fout geïnformeerde lezers niet van de lucht.
Lang leve de doodstraf, bijvoorbeeld.

Ik moet de hand ook in eigen boezem steken.

Op basis van het dossier Dirk de V. en op recente stukken van justitie schreef ik dat De V. ’s lands gevaarlijkste crimineel in detentie is. Dat hij blijvend gevaarlijk is, dat behandelingen tot nu toe niets hebben uitgehaald en dat justitie zich geen raad met hem weet.
Zo heb ook ik bijgedragen aan het beeld dat deze man een beestachtig mens is en een regelrechte bedreiging vormt voor de samenleving.

Maar toen ik hem dinsdagochtend om vijf voor half elf de Waalzaal van het Arnhemse gerechtshof zag binnen schuifelen, als een zombie, moest ik even slikken.
Ik kon waarnemen dat deze man behalve gevaarlijk vooral een hopeloos geval is.

Eén klein duwtje, een drukkertje, een schouderduwtje en ’s lands levensgevaarlijkste valt om.
Ook al omdat hij kampt met evenwichtsstoornissen.
Hij valt voortdurend zomaar om, zo zei hij zelf.

Dirk de V. was eens onvoorspelbaar, onprettig gestoord, tomeloos agressief en met drank op en drugs levensgevaarlijk en explosief, alles in combinatie met beresterk.
Hij is nu nog altijd even ernstig ziek en gestoord, 59 jaar en tenminste 140 ongemakkelijke kilo’s zwaar inmiddels, maar van wie fysiek gezien weinig meer valt te vrezen.
Desondanks moet de man maar nooit meer op vrije voeten komen.
Niet omdat hij een beest is, maar superziek.

Ik zou niet weten waarom je die nuance niet wilt vermelden.

Vandaag (maandag) wordt de Groninger HIV-zaak in hoger beroep hervat bij het gerechtshof in Leeuwarden.
In juni is de zaak drie dagen lang inhoudelijk behandeld.
Vandaag en mogelijk ook dinsdag pleiten de drie advocaten voor de drie verdachten.

Tijdens het proces bij de rechtbank in Groningen waren er op de eerste twee procesdagen wel zestig journalisten aanwezig, want groot was het eerste nieuws.
Op dag vijf in Groningen – de laatste procesdag – waren we nog maar met drie.
De behandeling in hoger beroep – drie procesdagen – werd gevolgd door uiteindelijk twee verslaggevers.

Ik verwacht niet dat de media vandaag massaal zullen optrekken naar het hof in Leeuwarden.
In veel grote strafzaken is het zo dat op het moment de advocaten het woord voeren, wij het wel geloven en het af laten weten door weg te gaan.
Ook De Volkskrant en het het NRC Handelsblad haakten na dag één in Leeuwarden af.
Maar wel schrijven.

De journalistieke belangstelling voor advocaten gaat vaker over wat zij te melden hebben buiten de rechtszaal dan in de rechtszaal.
Dat is eigenlijk ook heel raar en op z’n minst iets om je over te verbazen.

De komende dagen zullen alle media vast en zeker berichten over het HIV-schandaal, over de drie Groninger HIV-monsters (aldus de Telegraaf) die met grote, enge injectienaalden vol hiv-bloed onschuldige mannen volblaften (Geen Stijl-stijl) met een zekere dood.
Dat de werkelijkheid na acht HIV-procesdagen inmiddels een tikkeltje genuanceerder is gaan liggen, dood is er niemand, is mogelijk een wat te ongemakkelijke boodschap.

HIV is misschien wel minder kwaadaardig en besmettelijk dan de journalistieke papegaaienziekte.
Laat mij dit gezegd hebben en het braafste jongentje van de klas maar zijn.

Rob Zijlstra

zittingszaal a

Het hof heeft dinsdag gesproken met de drie verdachten.
Over de feiten en omstandigheden, over hun persoonlijke omstandigheden, over het gegeven dat ze alle drie succesvolle mannen zijn (waren).

Succesmannen en slim.
Dat maken we hier wel anders mee, sprak de president.

Hans J. (35), een celstraf van vijf jaar en een IQ van 120, werkzaam in de gerenommeerde horeca.
Peter M. (50), negen jaar cel, verpleegkundige en locatiemanager van drie verzorgingstehuizen
Wim D. (50), achttien maanden cel (gezeten), wegenbouwer die als lid van de ondernemingsraad wekelijks aan tafel zat met een raad van bestuur.

Ik ga niet weer een heel verslag maken van dat vraaggesprek.
Dat heb ik al een keer gedaan, toen in Groningen.

Rode draad is dat de drie verdachten nog steeds vinden dat ze veel te veel verdacht zijn gemaakt.
En de mannen die aangifte hebben gedaan veel te veel slachtoffer zijn.
Dat het hen hoog zit.
Peter M. zelfs tot hier (hand boven het hoofd).

Alles wat er gebeurde, gebeurde vrijwillig.
Niks gebeurde onder dwang, niets werd opgedrongen.
De drank niet, de drugs niet en de seks niet.
Daar kwamen ze juist vrijwillig voor.
Voor de drank, de drugs en de onveilige seks.

En wie veilig wilde, werd gerespecteerd.
Op de tafel lagen altijd de condooms.

De raadsheren zeggen dat de verdachten hun standpunten duidelijk hebben gemaakt, dat ze goed naar hen hebben geluisterd.
In de staart van de tweede procesdag in hoger beroep permitteerde het hof zich zelfs twee keer een klein grapje waar iedereen ook een klein beetje om moest lachen.
Ook de mannen die aangifte hadden gedaan, zag ik.

Terwijl zij niets te lachen hebben, had de hiv-deskundige van het land, professor Sven Danner, bij aanvang van de tweede procesdag nog duidelijk gemaakt.
Hij zei, vrije vertaling: We gaan niet meer direct dood aan hiv, maar we moeten wel heel ons zorgleven medicijnen met bijwerkingen slikken en die slikken de meeste mensen niet als pepermuntjes.

Als de zitting halverwege de middag wordt geschorst tot woensdagochtend zie ik hoe Wim D. zijn partner Peter M. vlak voordat die door de parketpolitie weer wordt afgevoerd nog een pepermuntje (of een Mentos) geeft.

Dacht, dat moet ik onthouden.
Dan begin ik het verhaal met Danner en eindig ik met dat gebaar.
Dan heb ik een mooi rond verhaal.

De advocaat-generaal (ag, officier van justitie in hoger beroep) gaat woensdagochtend vanaf negen uur rekwireren.
Hij zei dat hij daar drie uur voor nodig heeft.
Het hof verzocht de ag twee pauzes in te lassen, want sprak weer de president, drie uur achtereen luisteren kan niemand.
Betekent dat justitie aan het begin van de woensdagmiddag de nieuwe strafeisen zal bekendmaken.

Rob Zijlstra

hiv-proces in leeuwarden

De eerste dag van het hiv-proces in hoger beroep was een taaie dag.
Een Belgische professor in de bio-informatica en evolutionaire genetica en een Amsterdamse hoogleraar humane retrovirologie mochten het licht laten schijnen.

Een van hen vertelde dat een virus een stuk ingewikkelder is dan bijvoorbeeld een sliert dna.
Dit omdat dna veel simpeler is dan een virus.

De retroviroloog (‘hiv is een retro-virus’) zegt dat hij een beetje de indruk heeft gekregen dat menigeen denkt dat de virologen in dit strafproces de sleutel in handen hebben.
En dat dat dus niet zo is.
‘Wij virologen kunnen nooit honderd procent zekerheid bieden. Wij virologen kunnen wel uitsluiten, maar nooit iets met zekerheid bevestigen.’

De vraag die de twee deskundigen desondanks moesten beantwoorden is of er sprake is van een rechtstreekse transmissie van het virus van A naar B.
A is dan een verdachte, B een ongelukkige.

De Belg zei dat er op basis van de medische analyses van de virussen van verdachten en slachtoffers (dan wel zij die aangifte hebben gedaan) niets zinnigs gezegd kan worden.
Dat de stand van de wetenschap van dit moment het nog niet toelaat conclusies te trekken.

De Amsterdammer denkt daar anders over, omdat hij de analyse anders dan de Belg interpreteert.
Hij zegt dat het aannemelijk is dan wel zeer waarschijnlijk dat verdachte Hans J. meerdere slachtoffers/aangevers rechtstreeks heeft besmet.
Het virus van verdachte Hans J. heeft een zo uitgesproken handtekening dat het bijna niet anders kan.
Omdat verdachte Hans J. een dubbele infectie heeft.
En uitgerekend de dubbele infectie, die zeldzaam is, komt bij vijf van de slachtoffers (aangevers) voor.
Da’ s wel heel apart.
Dus.

Zo simpel als het hier staat, zo ging het er heel de dag niet aan toe.
Sterker nog: het ging er razend ingewikkeld aan toe.
De president van het hof zei ook opvallend vaak nadat zij antwoord had gekregen op een vraag: jaaa-ja.

De president snapte er misschien zelf ook helemaal niets van.
Zei een keer tegen de viroloog uit België: ‘Knap van u, dat u dit allemaal weet.’
Dit nadat ze had vernomen dat de Belgische professor een wereldberoemde is.
Ze moest ook direct na de zitting met een vliegtuig naar Amerika.

In de perskamer deden we ons best, maar eerlijk gezegd zaten we daar met z’n allen ook maar wat te jaaa-ja-en.

Wat moeten we nou met de deskundigen, vroegen we dus aan de advocaten.
Nou niks dus.
De een zegt dat je er niets van kunt zeggen en zegt dat de andere een stap te ver gaat door te denken er wel iets van te kunnen zeggen.
En als het zo ingewikkeld wordt, dan kun je niet anders zeggen dan dat je er niks mee kunt.

Ja ja.

Dinsdag – dag 2 – worden de drie verdachten door de drie rechters (raadsheren) ondervraagd.
Woensdag komt er nog een dag 3 met dan ook de nieuwe strafeisen.
Dag 4 – de advocaten – volgt in september.

Rob Zijlstra

Dinsdag op verzoek ook te volgen via de twitter, met die toevoeging dat een strafproces nooit goed getwitterd kan worden.
Er zijn grenzen.

Het gerechtshof in Leeuwarden buigt zich maandag, dinsdag en woensdag over de Groninger HIV-zaak.

Wim D. (50) en diens partner Peter M. (50) en Hans J. (35) uit Groningen moeten zich in hoger beroep opnieuw verantwoorden. Peter M. en Hans J. werden in november vorig jaar door de rechtbank veroordeeld tot negen en vijf jaar celstraf. Wim D. kreeg achttien maanden gevangenisstraf. Hij is als enige sinds de uitspraak op vrije voeten.

Alle partijen tekenden hoger beroep aan.

Aan de drie verdachten was een groot aantal zaken ten laste gelegd. Ruim driekwart van de strafbare verwijten acht de rechtbank echter niet bewezen. Zo vindt de rechtbank dat niet bewezen is dat de verdachten zich schuldig hebben gemaakt aan het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel door homoseksuele mannen met hiv-bloed te besmetten.

Dit was de zwaarste aanklacht.

De straffen vielen uiteindelijk fors lager uit dat het openbaar ministerie had geëist (tweemaal vijftien en eenmaal acht jaar).

Het openbaar ministerie zei de vonnissen wel te begrijpen.
In die zin dat justitie de redeneringen van de rechters wel kunnen volgen.
‘We zijn het er alleen niet mee eens.’

De advocaten ook niet.
De advocaten zeiden het helemaal eens te zijn met de rechters, behalve als het om de straftoemeting gaat.
De straffen passen niet bij die paar feiten die de rechtbank wel bewezen acht, zeiden de advocaten.

Het proces in hoger beroep is voor een deel een herhaling van zetten.
Wel heeft justitie besloten, met de vonnissen van de rechtbank in gedachten, tot een andere aanpak.
Het punt ‘mishandeling middels injectie’ laat justitie schieten.
De nadruk wordt nu gelegd op ontucht met de hiv-besmettingen tot gevolg.

De (juridische) kernvraag blijft echter hetzelfde: hebben de veertien mannen die aangifte deden, de besmetting wel opgelopen door toedoen van de verdachten (causaal verband). Of kan het, zoals de rechtbank van Groningen niet uitsluit, ook anders zijn gegaan?

Het hiv-proces wordt deze week niet afgerond.
Maandag worden deskundigen gehoord,
Dinsdag worden de verdachten door het hof ondervraagd.
Woensdag zal het openbaar ministerie de bewijzen presenteren en nieuwe strafeisen formuleren.

Daarna wordt het proces op verzoek van de advocaten geschorst tot september.
In die maand zullen zij de verdachten verdedigen.
Ergens in oktober zijn dan de uitspraken.

rob zijlstra

♦ eerder blogs over de hiv-affaire

♦ interview met verdachte Wim D.

UPDATE

zittingszaal 14 - woensdagmiddag

De rechtbank heeft gesproken.

Persofficier van justitie Oebele Brouwer: ‘We snappen de rechtbank, maar we zijn het er niet mee eens,’

Advocaat Wim Anker: ‘Wij kunnen ons vinden in het vonnis, met uitzondering van de laatste zin.’

Brouwer: ‘Dit vonnis zal in de leerboeken van het strafrecht terechtkomen.’

Anker: ‘In die laatste zin staat dat onze cliënt negen jaar de gevangenis in moet.’

Brouwer: ‘Alleen al om die reden is het de moeite waard om de zaak in hoger beroep voor te leggen aan het gerechtshof in Leeuwarden.’

Anker: ‘Negen jaar is dus veel te veel.’

De rechtbank heeft gesproken.

Ruim driekwart van de beschuldigingen kunnen niet worden bewezen.

Daarmee is van de grote hiv-zaak zoals die anderhalf jaar geleden naar buiten kwam, niet zo heel veel overgebleven.

Peter M. (49) en Hans J. (34) – tegen beide was 15 jaar celstraf geëist – hebben zich volgens de rechtbank niet (niet) schuldig gemaakt aan het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel door homoseksuele mannen met hiv-bloed te besmetten.

Wel hebben M. en J. geprobeerd dat te doen, niet veertien keer zoals justitie stelde, maar vijf keer.

Daarnaast acht de rechtbank bewezen dat Peter M. ontuchtige handelingen heeft gepleegd met mannen terwijl die onder invloed waren van drugs.

Justitie zei dat M. dat elf keer had gedaan, maar de rechtbank houdt het op drie gevallen.

Hans J. (verminderd toerekeningsvatbaar) werd van deze zaken vrijgesproken en kreeg voor de vijf pogingen 5 jaar.

Dat de rechtbank de zwaarste beschuldiging – het opzettelijk besmetten van mannen het hiv-geïnfecteerd bloed – niet bewezen acht, komt omdat niet vaststaat dat de slachtoffers ook daadwerkelijk door Peter M. of Hans J. zijn besmet.

Het causaal verband ontbreekt.

Het is zeer goed mogelijk, aldus de rechtbank, maar het kan net zo goed ook anders zijn gegaan.

De mannen die het hiv-virus opliepen (en aangifte deden) hadden met meerdere personen (onveilig) seksueel contact.

Wim Anker: ‘De overgebleven feiten die wel aan M. worden toegeschreven rechtvaardigen bij lange na niet een zo lange celstraf.’

Oebele Brouwer: ‘Wij zijn niet teleurgesteld. Wij denken niet in dat soort termen.’

Anker: ‘Gemengde gevoelens. De rechtbank heeft de verdediging op bijna alle punten gevolgd.’

Brouwer: ‘Dat mag allemaal zo wezen. Maar niemand kan ontkennen dat er mannen zijn die eerst geen hiv hadden, maar na het bezoeken van de feestjes van de verdachten wel.’

Anker: ‘De vertaling van het vonnis naar negen jaar cel begrijpen wij dan niet.’

Vooraf was voorspeld dat het uiterst moeilijk zou worden aan te tonen dat de hiv-besmettingen van de slachtoffers veroorzaakt zijn door Peter M. en Hans J.

Tijdens de rechtszaak konden virologen hierover ook geen uitsluitsel geven.

Het kan en het kan ook niet, luidde de conclusie van de deskundigen.

Dat het ‘ook niet kan’ is voor de rechtbank doorslaggevend geweest om de verdachten van de zwaarste beschuldigen vrij te spreken.

Dat de vijf pogingen tot het toebrengen van zwaar letsel wel kan worden bewezen, baseert de rechtbank vooral op de bekentenissen die Hans J. in de rechtszaal en Peter M. in de verhoorkamers van het politiebureau aflegden.

Ook een brief die J. aan ‘zijn meester M.’ schreef en waarin hij schrijft over de besmettingen (‘de klootzakken hebben gekregen waar ze om vroegen‘) geldt als bewijs.

De derde verdachte, Wim D. (49), tegen wie 8 jaar was geëist, zit na een verblijf anderhalf jaar in de cel inmiddels thuis.

Anders dan justitie ziet de rechtbank hem niet als de ‘organisator op de achtergrond’.

Zijn advocaat Duco Keuning (straalt grote tevredenheid uit) zit te rekenen: ‘Mijn cliënt heeft twee maanden langer vastgezeten dan hem nu is opgelegd.’

rob zijlstra

de complete vonnissen:

peter m.

hans j.

wim d.

De drie verdachten in de Groninger hiv-zaak zijn zojuist door de rechtbank veroordeeld tot 9 jaar, 5 jaar en 18 maanden celstraf. De straffen zijn aanzienlijk lager (twee maal vijftien jaar en eenmaal acht jaar) dan was geëist.

De rechtbank acht een groot deel van de feiten niet bewezen.

Een van de drie verdachten, Wim D. (49) mag vandaag de gevangenis verlaten.

later – vanavond – meer 

De rechtbank Groningen doet vanmiddag (woensdag) uitspraak in de Groninger hiv-zaak.

Om half twee zal de president van de rechtbank beginnen met het voorlezen van de drie vonnissen.

Gaat (misschien) wel even duren.

Ik kan nu wel wat roepen, maar eigenlijk heb ik geen idee welke kant het opgaat.

Dan is het maar beter de mond te houden.

Wat ik wel weet is dat de rechters zich eerst zullen moeten uitspreken over de nietigheid van de dagvaardingen.

Advocaat Jan Boksem heeft aangevoerd dat de dagvaardingen te ruim en te weinig concreet zijn opgesteld en dat om die reden de dagvaardingen nietig moeten worden verklaard.

Door de ruime wijze waarop de beschuldigingen ten laste zijn gelegd (sleepnet-constructie), zijn er te veel vragen, te veel mogelijkheden (dat het toch anders is gegaan) en te weinig antwoorden, betoogde Boksem in zijn pleidooi.

Volgt de rechtbank Boksem hierin, dan is het vanmiddag snel bekeken.

De rechters zullen dan niet toekomen aan de inhoudelijke beoordeling van de zaak.

Bij een nietige dagvaarding is het (even) over en uit en gaan de verdachten vrijuit.

Het openbaar ministerie zal dan not amused zijn, want moet het huiswerk overmaken. De verdachten zullen opnieuw moeten worden gedagvaard.

Er volgt in dat geval een nieuw strafproces.

Volgt de rechtbank de advocaat niet, dan zal een inhoudelijk oordeel over de verdenkingen worden gegeven.

Dat twee verdachten zes mannen met hiv-besmet bloed hebben geïnjecteerd, dat drie mannen in onmachtige toestand (gedrogeerd) door hen zijn besmet door onveilige seks en dat eenmaal een poging is gedaan iemand te besmetten. De derde verdachte heeft zich volgens justitie niet actief beziggehouden met het besmetten, maar heeft het wel mogelijk gemaakt dat de andere twee konden doen wat ze hebben gedaan.

Er is tweemaal vijftien jaar en eenmaal acht jaar geëist wegens het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel in vereniging.

De lichtere variant van de aanklacht luidt dat de verdachten hebben geprobeerd zwaar lichamelijk letsel toe te brengen (de poging).

Het oordeel kan leiden tot vrijspraak.

Of tot (langdurige) gevangenisstraffen.

Wat de vonnissen ook zullen zijn, vrijwel zeker komt er een vervolg bij het gerechtshof in Leeuwarden.

Bij een vrijspraak gaat het openbaar ministerie in hoger beroep.

Bij langdurige gevangenisstraffen doen de verdachten die dan weinig te verliezen hebben, dat.

Beslist de rechtbank tot iets tussen vrijspraak en langdurig in, dan zou iedereen wel eens een beroep kunnen doen op het gerechtshof in Leeuwarden.

Ik zal vanmiddag goed luisteren.

Rob Zijlstra

NIEUWSUPDATE

Hiv-proces: uitspraak vonnissen 12 november

Het hiv-proces is tegen het middaguur beëindigd. Formeel wordt de zaak op 31 oktober gesloten waarna op 12 november uitspraak zal worden gedaan.

Door de sluiting van de zaak uit te stelen, creëert de rechtbank meer tijd om tot een vonnis te komen.

Normaal gesproken wordt binnen veertien dagen uitspraak gedaan.

Vanochtend reageerde officier van justitie op de pleidooien van de advocaten die gisteren werden gehouden. Justitie en de advocaten verwijten elkaar over een weer een eenzijdige voorstelling van zaken te geven. De verdediging vindt dat er nauwelijks iets valt te bewijzen. Justitie meent daarentegen dat vaststaat dat de drie verdachten willens en wetens mensen met hiv-besmet bloed hebben geïnjecteerd waartoe de slachtoffers eerst werden gedrogeerd met ghb.

In het laatste woord betuigden de verdachten spijt. Hans J. (eis 15 jaar) zei dat hij bereid is met slachtoffers in gesprek te gaan als die nog vragen hebben. Peter M. (tegen wie eveneens 15 jaar is geëist) zei dat hij naïef en roekeloos is geweest, maar dat hij nooit de intentie heeft gehad mensen moedwillig te besmetten. “Ik vind dat een verwerpelijke gedachte,” zei hij. Wim D. (eis 8 jaar) zei te hopen dat de rechtbank de nuance weet te vinden om te komen tot een rechtvaardig oordeel.”

 r.z.

Ook in Groningen, Australie is het mis

 

Het is vrijdag

Na drie dagen en opgeteld 24 uur luisteren, kijk ik op de vierde dag eens om mij heen.

Ik zie allemaal collega’s uit heel het land.

Stel ook vast dat we al lang niet meer alleen met pen en papier in de vorm van een opschrijfboekje werken. We hebben grote en kleine laptops, met umts-kaarten, allemaal kabeltjes, sommigen hebben voor mij onduidelijke dingen en natuurlijk bezitten wij allen telefoons waarmee we ook kunnen bellen.

Zo kunnen wij, de pers, alles wat in de rechtszaal wordt gezegd, binnen een paar seconden via het internet wereldkundig maken.

Het grote hiv-proces dient in zittingszaal 14, maar wij kunnen vanwege de omvang ook in zaal 18 naar een groot beeldscherm kijken en zo toch alles zien en horen.

Dat is handig, want in 14 moet je stil zijn en in 18 kunnen we met elkaar overleggen, koffie drinken en met onze redacties bellen.

Ik zie de lokale OOG Radio tussen de Volkskrant en het NRC Handelsblad inzitten, de Telegraaf aan een tafeltje apart, de jongens van RTV Noord bij elkaar. Ik zie dat Radio 1 een stekkerdoos deelt met BNR Nieuwsradio.

‘Snap jij er nog wat van?’

‘Nou, het is wel heel ingewikkeld.’

Hoeveel mannen zijn er nou eigenlijk besmet?

Elf. Vijf. Zes.

Nee pas op, in die vijf en zes zitten dezelfde mannen, die moet je dus niet bij elkaar optellen.

Oh.

Is hier een broodjeszaak in de buurt?

Drie.

Samen zijn we verantwoordelijk voor de berichtgeving die voorafgaand aan het proces al een grote impact heeft gehad op de samenleving, tot in Japan en de VS aan toe, sprak de officier van justitie woensdag in zijn requisitoir.

Hij zei ook: ‘En overal vroegen de mensen zich af wat er nou toch weer in Groningen aan de hand was’.

Wat wij nu doen zal straks ook wel weer een mediahype gaan heten.

Een bezoeker vroeg met klem of ik wel eventjes duidelijk wilde opschrijven dat niet alle homoseksuele mannen zo zijn. Dat ze het niet allemaal zo doen en zo.

‘Jullie van de pers moeten eerlijk en objectief blijven en geen hetze creëren.’

Helemaal mee eens.

Woensdagmiddag belde een man die zei dat ie van Paul de Leeuw was. Of ik iets wilde komen vertellen over het expliciete taalgebruik in de rechtszaal met betrekking tot de seksuele handelingen of zoiets. Al eerder had een mevrouw van een radioprogramma gebeld met oneerbare voorstellen.

Ze denken daar in Hilversum voor u zeker dat alles amusement is.

Ik moest aan de besmette mannen denken.

Een van hen schreef aan de rechtbank: ‘Ze hebben me te pakken voor de rest van mijn leven.’

Een ander schreef over ‘de lage streek van mannen die mijn vrienden hadden kunnen worden’.

Een derde: ‘Ik ben streng christelijk opgevoed en het heeft mij veel moeite gekost te accepteren wie ik ben. En dan dit. Heb ik hier voor geknokt?’

De vierde liet weten dat hij iedere avond in bed ligt te vechten om in slaap te vallen.

Weer een ander dat hij nu alles stiekem moeten doen, dat hij zijn kinderen niet wil opzadelen met een hiv-vader. Onwetend heeft hij ook zijn vaste partner besmet. Hij deed een beroep op de pers zijn identiteit niet wereldkundig te maken.

De mannen schreven dit in hun slachtofferverklaringen die door de voorzitter van de rechtbank werden voorgelezen.

Het woord slachtoffer is veelvuldig gevallen in de afgelopen vier dagen. Ook wel logisch want er zijn er veertien, misschien.

Misschien?

Het was alleen de officier van justitie die het woord slachtoffer bezigde.

De advocaten spraken consequent van ‘aangevers’.

Zij hebben slechts aangegeven slachtoffers te zijn en deden toen aangifte. Maar dat zegt dus nog niks. Pas op het moment de verdachten naar het oordeel van de rechters daders worden, redeneren de advocaten, mogen de aangevers slachtoffers heten.

Spreken de rechters de verdachten vrij van daderschap, dan zullen de aangevers nooit slachtoffers worden.

Dan blijven het mannen met hiv, wat ze ook verklaren.

De meest voorkomende vraag die wij in zaal 18 met al onze digitale dingetjes aan elkaar stelden was: En? Wat denk jij?

Ik denk dat advocaat Jan Boksem het mooi verwoordde.

Hij zei dat het in strafzaken erg verleidelijk is om de feiten zwart-wit voor te stellen. Plaats goed en fout tegenover elkaar. Dit heeft het voordeel van de eenvoud. Zo houden we het simpel, maar een dergelijke voorstelling van zaken doet geen recht aan de realiteit…’

- Maar rechtbankverslaggever, is er na vier dagen, van maandag tot en met donderdag met al die luisteruren, dan niet één ding dat je met zekerheid vast kunt stellen?

Jawel.

Het is vrijdag (hiv).

Rob Zijlstra

Het proces wordt vrijdagochtend om 10.00 uur voortgezet.

De officier van justitie zal dan reageren op de pleidooien van de advocaten. Daarna mogen de advocaten weer reageren op de officier. Vervolgens krijgen de drie verdachten het laatste woord. De rechtbank zal  zich dan nog moeten beraden over twee verzoeken om de verdachten Peter M. en Wim D. in vrijheid te stellen.

Onduidelijk is nog of de rechtbank daarna de zaak zal sluiten. Doen ze dat dan volgt over twee weken uitspraak. De zaak kan ook worden geschorst en bijvoorbeeld over twee weken  worden gesloten. Op die manier kan de rechtbank extra tijd creeren om tot een uitspraak te komen.