Een taboe en 4.772 flessen whisky

Schermafbeelding 2014-02-01 om 22.23.30Wie wel in rechtszalen van het strafrecht komt weet dat de veelgebezigde opmerking ‘wie niets heeft gedaan, ook niet hoeft te vrezen’ lariekoek is.
Wanneer twee mensen beweren dat ze het gezien hebben, dan kan dat zomaar de waarheid wezen.
Ook als die het niet is.
Ook link: op het verkeerde moment op de verkeerde plaats zijn.
Eerst de eerste.

Op 24 november 2012 zou Philip zijn ex-vriendin een vieze hoer hebben genoemd en daarna zou hij haar flink hebben mishandeld.
Dat laatste is de verdenking die de officier van justitie hem 434 dagen na dat nare incident voor de voeten werpt.
Dat zoiets zo lang moeten duren, is al geruime tijd normaal in Groningen.

Heel verhaal.

Ze waren elkaar ’s nachts in de krochten van de binnenstad tegengekomen.
Ooit verliefd, maar het vuur was gedoofd.
Ruzie restte.

Bij de politie vertelde zij dat ze naar huis liep en dat Philip, haar ex, ineens bovenop haar was gesprongen, met z’n knieën naar voren, dat hij haar hoofd op de straatstenen bonkte.
Daarna trok hij plukken haren uit dat hoofd, tot kale plekken aan toe.
En hij had haar bij de keel gegrepen, vast om haar te wurgen.
Ze vertelde dat ze vaak door Philip was mishandeld, ook toen ze nog een relatie hadden. Nooit had ze aangifte gedaan, maar nu wel, want nu was de maat vol.

De rechters confronteren de verdachte met de opgesomde akeligheden.
Philip hoort het aan en zegt dat het bizar is en niet waar.
Hij zegt dat het net andersom is.
Zijn ex is de agressor, hij – de man – het slachtoffer.
Toen ze nog een relatie hadden, sloeg en beet zij hem vaak.
Nooit had hij aangifte gedaan, want hij schaamde zich daar voor.
Mannen slaan vrouwen, andersom hoort niet, dat is taboe.

Philip vertelt dat zij die nacht de confrontatie had gezocht en dat hij steeds was weggelopen omdat hij geen confrontatie wilde.
Hij was klaar met haar, maar zij niet met hem.
Ze scheurde zijn jas, trapte de buitenspiegels van zijn auto.
Ze was dronken en hysterisch.
Ja, hij had haar geduwd, weggeduwd, een paar keer.
Maar steeds kwam ze terug.
Philip zegt dat de verwondingen die ze zegt te hebben opgelopen door niemand zijn geconstateerd.

Het is zijn nee tegen haar ja.
Waarom is alleen Philip dan de verdachte en niet ook zij?
Omdat zij (een week later) aangifte deed en niet hij?
Omdat vrouwen geen mannen mishandelen?

Neen.

Omdat er twee getuigen zijn die zeggen die nacht te hebben gezien dat de man agressief was.
Voor de officier van justitie is dat voldoende om te beweren dat er niet alleen wettig, maar ook overtuigend bewijs is dat rechtvaardigt dat Philip met z’n agressieproblematiek een jaar wordt opgesloten, baan kwijt of niet (wel).
Ook vindt de aanklager dat Philip duizend euro aan zijn ex moet betalen.
Voor de smart.

Een ander verhaal.

Hassan repareert en stoomt kleding.
Daarnaast is hij, Armeniër, handelaar in textiel.
Zo probeert hij met zijn gezin het hoofd boven water te houden.
Soms heeft hij mazzel, soms pech.
Zo had hij in Brussel een partij van 4000 spijkerbroeken kunnen kopen voor een euro per stuk.
Die partij had hij doorverkocht voor twee euro per broek.
Hij had ook een keer een partij margarine gekocht, een paar keer sterke drank.
Johnny Walker. Bacardi. Smirnoff.

De rechters, scherp: ‘Hoe wordt een textielhandelaar nou een handelaar in sterke drank?’ Hassan: ‘Kwestie van vraag.’
Hij vertelt dat hij ook bezig was wijn te importeren uit Frankrijk.
Legaal.
Samen met andere handelaren.

Op een dag is het 29 maart 2012.
Hassan kent Elam van de Armeense kerk in Almelo en Elam kent Durk uit Dokkum.
Durk heeft BV’s en ruimte voor handel.
Die verhuurt hij.
Als Hassan op die dag in maart vijf minuten in de huurloods van Durk is om te praten, denderen allemaal mannen naar binnen.
Ze roepen keihard: politie!

De politie had een tip gekregen dat in die loodsen van Durk rare dingen gebeurden.
Eerst gingen ze er stiekem kijken en toen ze genoeg hadden gezien volgde een inval.
Ze vonden een grote koeltrailer met onder de laadvloer 4.772 flessen Johnny Walker (black label).
Om elke fles zat een sok.
De koeltrailer zou via Antwerpen worden verscheept naar Saoedi-Arabië waar sterke drank verboden is.
Daardoor bedroeg de winstmarge 800 procent.
De misdaad: het voorhanden hebben van accijnsgoed dat ‘niet in heffing is betrokken’.

Tijdens de inval zijn drie mannen in de loods aanwezig.
Elam, Farez en onze Hassan, ze zijn er gloeiend bij.
Hassan herhaalt dat hij er nog maar vijf minuten was en dat hij met die partij whisky niets te maken heeft.
Hij kwam er om te praten.
De officier van justitie gelooft hem niet.
Hij handelde toch ook in sterke drank?
Wel toevallig.
Komt bij: Elam zegt dat hij de drank van Hassan heeft gekocht.
Hassan blijft geëmotioneerd ontkennen, zegt dat dat niet waar is, zegt dat Elam wel meer kan zeggen.

Hassan is de enige die in de verdachtenbank van zittingszaal 14 zit.
De andere twee zijn niet gekomen.
Farez verblijft spoorloos in Duitsland, Elam is (als hij nog bestaat, zei de advocaat) in Syrië.
Dat Hassan op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was, gaat er bij de officier van justitie niet in.
De strafeis: een taakstraf in de vorm van een werkstraf van 200 uur.

Een textielhandelaar die ook in sterke drank doet is als een man die beweert dat hij wordt mishandeld door zijn vrouw.

Rob Zijlstra

niet in heffing betrokken

UPDATE – 7 februari 2014 – uitspraken
De rechtbank ziet de whisky-mannen liever niet aan het werk. Handelaren doen het voor het geld en dus is een boete een meer passende straf. Hassan was volgens de rechtbank niet op het verkeerde moment op de verkeerde plaats. Hij was fout. Geen werkstraf, maar een boete van 10.000 euro. Farez, de onvindbare in Duitsland, moet dit ook betalen. Elam is – als hij nog bestaat – niemand iets verschuldigd; hij werd vrijgesproken.

UPDATE – 13 februari 2014 – uitspraak
De rechtbank heeft Philip schuldig bevonden aan een poging tot het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel. Naar de gevangenis hoeft hij niet, zoals het Openbaar Ministerie wel had geëist  Philip is veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van 4 maanden en een taakstraf van 240 uur. Aan zijn ex moet hij 500 euro betalen.

Babbels en bedrog

het gebit is een dag later in het café  teruggevonden

sloryJoey zegt met de souplesse van een lichtgewicht bokser dat hij dus een reactie maakte richting het dijbeen om een plotselinge vuistslag van links te ontwijken.
Joey vertelt niet over die beslissende ronde van de door hem glorieus gewonnen wedstrijd, maar over die keer dat hij ruzie had met zijn ex.
Een ex, zegt hij, die ook nog eens zwaarder is.
En kennelijke een gevaarlijke linkse heeft.

In de rechtszaal spreekt iedereen, los van waar of niet, zijn eigen taal.

Na een zitting van twee uur zeggen de rechters tegen de verdachten – drie broers – dat ze goed over de zaak gaan nadenken en dan over twee weken uitspraak doen.
De oudste broer vindt dat een goed voorstel, goed dat de rechters er over zullen nadenken.
Hij zegt: ‘Want wij willen er natuurlijk geen last van hebben.’

Met z’n drietjes zouden ze Harko hebben mishandeld op de parkeerplaats van het café waar Henk Wijngaard die avond had opgetreden.
Harko zat te ouwehoeren, deed vervelend en sloeg ineens vanuit het niets.
De broer met de kale kop had toen uit zelfverdediging teruggemept, broer met bril had voor de zekerheid een schop gegeven en broer met de zwarte cowboyhoed op het hoofd, had niets gedaan.
Harko vertelde het net andersom, de broers waren begonnen.
Zomaar en om niets.

De advocaat vraagt aan de rechters of ze de vragen in eenvoudige taal willen stellen.
Zegt: ‘Mijn cliënten zijn geen intellectuele hoogvliegers.’
Broer met bril richt zijn wijsvinger naar de rechters en roept: ‘Ja’.
Wanneer hij is geboren?
Hij zou het niet zo snel weten.
Wanneer hij jarig is?
Ja, dat wel natuurlijk.

Rechters: ‘U heeft geen werk.’
De broers in koor: ‘Oud ijzer.’

De officier van justitie besluit dat de broers in dit verhaal de agressors moeten zijn.
Harko had ook de meeste verwondingen, zo blijkt uit de medische verklaring die een forensisch arts had opgesteld.
De rechters vragen aan de officier van justitie of een dergelijke verklaring voortaan ook in gewoon Nederlands kan.
Ze hadden nu lang op Wikipedia moeten zoeken naar de betekenissen van de medische bevindingen.
Die kwamen erop neer dat de kaak van Harko op twee plaatsen kapot was, dat de mond gebitloos was en dat gesproken kon worden van een hersenkneuzing.
Het gebit is een dag later in het café in drie stukken teruggevonden.

Harko eist een schadevergoeding van ruim 12.000 euro.
Broer met bril, verontwaardigd: ‘Maar voor zoveel geld hebben we die avond helemaal niet gedronken.’
Broer met cowboyhoed vindt dat Harko beter van de drugs kan afblijven.
Rechters: ‘Dat was geen drugs, dat was morfine tegen de pijn.’
Verdachte is verbaasd: ‘Oh.’

De drie broers lanceren een idee.
Tegen de rechters: ‘Jullie kunnen beter gewoon een keer een bakkie bij ons thuis komen doen. Dan kunnen jullie zelf zien dat wij geen criminelen zijn.’

De advocaat die de broers bijstaat verzoekt de rechtbank te komen tot vrijspraak.
Hij vertelt een verhaal over slecht onderzoek, tunnelvisie en schending van mensenrechten.
Wanneer de advocaat is uitgesproken, reageert een van de rechters: ‘Advocaten moeten weten hoe ze een verweer moeten voeren, ze moeten geen losse flodders schieten. Ik snap uw verweer niet.’
De verdachte met bril bijna vrolijk: ‘En ik ook niet.’
Kennelijk blij dat hij niet de enige is.

De officier van justitie wil geloven dat de broers geen criminelen zijn.
Hij eist werkstraffen van 180 en 200 uur.
Daarnaast moeten ze aan Harko 400 euro betalen.
Dat vinden ze nog steeds veel.

Kees moet ook terugbetalen, een paar tientjes weliswaar, maar dat vindt hij wel ontzettend terecht.
Hij zegt: ‘Het was mijn fout, dat geef ik hier gewoon netjes toe. Ik betaal het met liefde terug.’

Wat Kees anders maakt is dat zijn taal strafbaar is.
Over Kees kun je een lang verhaal schrijven.
Kort: Kees loopt al jaren achteruit door het leven.
Eens had hij een mooie Rolex, soms wel twee, en een knappe Mercedes onder de kont.
Nu heeft hij drie kinderen, geen plek om te wonen, alleen maar exen, een rotjeugd en de droeve overtuiging dat hij over tien jaar nog geen stap verder is.
Niet mits, maar tenzij, ja tenzij de rechters hem nu dus nog een allerlaatste kans geven, net als de vorige keer.
Kees bedoelt, hij is nu, juist nu, supergemotiveerd om van zijn drugsverslaving af te komen.

Kees verkoopt babbels aan goedgelovige mensen.
Eigenlijk is hij een wandelende reclamespot.
Hij belt bij mensen aan en vertelt (bijvoorbeeld) dat hij zichzelf heeft buitengesloten en vraagt of hij heel eventjes geld kan lenen. Een tientje maar.
Hij kan dat heel goed.
Een van zijn slachtoffers had 13 euro uit de spaarpot van haar dochtertje gehaald.
Tegen de rechters, hoofdschuddend: ‘Het is een schande.’

De officier van justitie bevestigt dat en eist tien maanden celstraf, zes daarvan voorwaardelijk.
De 217 dagen die hij nog had staan, moet hij nu ook zitten.

Wij babbelen overal en heel de dag maar door.
Misschien zijn veel babbels wel bedoeld ons te verleiden tot kopen, tot het uitgeven van geld.
Maar als Kees dat doet – dus als hij een valse hoedanigheid aanneemt en/of door een of meer listige kunstgrepen en/of door een samenweefsel van verdichtsels met het oogmerk zich wederrechtelijk te bevoordelen – dan maakt hij zich schuldig aan een misdrijf.
In rechtszaaltaal: Kees praat bedrog.

Rob Zijlstra

UPDATE – 2 januari 2014 – uitspraken

Kees moet zitten. Vier maanden voor zijn laatste babbels. Plus twee maanden die hij nog had staan. Die worden nu ‘getuld’  (rechtbankjargon voor een tenuitvoerlegging). En dan komen er ook nog eens 217 dagen bij. Die had hij al, maar die dagen hoefde hij niet uit te zitten in verband met de vervroegde invrijheidstelling (vi). Omdat hij te vroeg opnieuw in de fotu is gegaan wordt de vi herroepen. Kees een dus en jaartje zoet.

De drie broers zijn aan de beurt. Geen taakstraffen maar alle drie een gevangenisstraf van 12 maanden waarvan 6 maanden voorwaardelijk. Daarnaast moeten ze aan Harko geen 400, maar ruim 12.000 euro betalen.

.

het bovenstaande gedicht is van Michael Slory (Suriname, 1935), uit de bundel Ik zal zingen om de zon te laten opkomen 
vertaling:
geestverheffing // steeds meer / nemen de woorden toe / spelen ze hun melodie / steeds verder echter / ga ik achter hen schuil

Het mensbeeld

imagesSteeds vaker en inmiddels ook vaker niet dan wel bestaat de meervoudige strafkamer van de rechtbank in Groningen uitsluitend uit vrouwelijke rechters.
Sterker nog, steeds vaker is heel het togadragende gezelschap – de drie rechters, de griffier, de officier van justitie en de advocaat – vrouw.
Het zegt niets en het is ook helemaal niet erg.
Veel erger is dat het plegen van misdrijven al eeuwen achtereen een mannending is.
Mooier kunnen we het mensbeeld niet maken.

Vrouwelijke verdachten zijn in de zalen van het strafrecht ontzettend in de minderheid, in Groningen scoren ze nog geen tien procent.
Dit jaar werden dertien vrouwelijke verdachten in zittingszaal 14 veroordeeld tot daders en één mevrouw werd vrijgesproken.
Er zijn geen misdaden die typisch vrouwelijk zijn.
De veertien werden beticht van diefstal (4), geweld, ook met messen (4), drugshandel (2), fraude (2) en brandstichting (2).
Zegt ook niets, mogelijk zijn vrouwen slimmer.

Zodra cijfers in de misdaad opduiken – geldbedragen uitgezonderd – is het oppassen geblazen.
Conclusies trekken is bloedlink.
Neem brandstichting, een misdaad waar zware straffen mee gepaard gaan, zelfs levenslang.
Maar om Linda, 42 jaar, nu een crimineel te noemen?
In de misdaadstatistieken is ze aanwezig, maar in de gevangenis kom je haar na dit weekeinde niet tegen.

Linda heeft opzettelijk een kussen op een bank in haar woning met vuur in aanraking gebracht.
In grote lijnen weet ze nog wat er die dag is gebeurd.
Alles was bij elkaar gekomen.
Het gedoe met de biobak, de buurvrouw die haar uitnodigde voor een kopje koffie wat ze niet wilde, maar toch accepteerde omdat ze tot haar grote frustratie geen nee durft te zeggen, de vervelende sms’jes van de vader van haar kinderen en iets op Facebook.
Ze pakte een rondslingerende aansteker en stak impulsief als ze is, een kussen op de bank in brand.
Toen belde ze 112 en kwam haar vader het vuur doven.

Het leven van Linda zit in de knoei.
Ooit was dat niet zo.
Tien jaar lang was ze gelukkig en getrouwd.
Iets ging mis en daarna verliep alles moeizaam.
Ze is sociaal onhandig, maar zeer gemotiveerd het goed te doen.
Borderline.

Nadat haar vader het vuur had gedoofd en de politie was gekomen om Linda af te voeren, is geprobeerd een plek voor haar te vinden in een psychiatrische instelling.
Dat lukte niet.
Geen plek. Linda niet ernstig genoeg.
De officier van justitie zegt: ‘Ik ben er niet trots op dat ik destijds moest beslissen dat mevrouw naar het huis van bewaring moest.’

De officier van justitie zegt dat er, vijf maanden verder, een plek is gevonden.
Maandag aanstaande kan Linda worden opgenomen.
Dat is beter dan het huis van bewaring waar ze nu al 156 dagen zit, vaak ook in de isoleer.
Het is genoeg.
De officier van justitie: ‘Ik denk dat hiermee een goede afweging is gemaakt tussen de belangen van de samenleving en die van verdachte.’

Bij Linda gloort een sprankje hoop, ze is weer verliefd en droomt dat het wat wordt.
Hij heeft haar in het gevang dan wel niet bezocht, maar toch…
De drie rechters tonen als moeders een en al begrip, zeggen dat ze over twee weken uitspraak doen, maar dat Linda maandag aanstaande gerust het huis van bewaring mag verruilen voor een instelling waar ze haar kunnen helpen.

Jochem (40) is ook een verdachte die de misdaadstatistieken kleurt.
In 2007 kreeg hij twee jaar cel, in 2011 vijftien maanden.
Steeds voor hetzelfde: Jochem is een praatjesmaker.
Hij vertelt valselijk en listiglijk en bedrieglijk verhaaltjes aan mensen die dan diep geroerd hem een tientje of twintig euro geven voor de trein of bus.
De babbels van Jochem zijn echter in strijd met de waarheid, want zijn autosleutels liggen helemaal niet in de afgesloten auto.
Jochem heeft niet eens een auto.
En dus hoeft hij ook niet de reservesleutel van huis op te halen met bus of trein waarvoor hij het geld nodig zegt te hebben.
Het geld dat hij bijeen babbelt is voor de drugs waaraan Jochem al vijftien jaar verslaafd is.

Een groot crimineel kun je hem ondanks zijn lange staat van dienst niet noemen.
De officier van justitie zegt dat Jochem in 2011 de laatste kans heeft gekregen en dat hij nu de allerlaatste kans krijgt waarbij hij zich moet realiseren dat de laatste kansen wel op beginnen te raken.
Jochem kijkt blij want hij weet wat het betekent: een niet al te lange straf en daarna naar de kliniek wat hij zo graag wil.
De eis: een jaar celstraf, maar daarvan de helft voorwaardelijk.
Met een beetje mazzel kan Jochem volgende maand de kliniek in.
Jochem tegen de rechters: ‘Ik vind het een wonder dat het allemaal kan.’

Er zit een slachtoffer in de zaal, bijgestaan door Slachtofferhulp.
Jochem had op het Vennenplein in Delfzijl twintig euro uit haar portemonnee gepraat.
Dat geld wil ze terug.
Daarnaast wil ze een vergoeding voor de immateriële schade: 250 euro.
Ze zegt tegen de rechters dat ze altijd heel veel voor mensen voelde, maar dat ze nu bang is, dat ze nu medicatie nodig heeft.
Rechters: ‘Heeft u een verklaring van een arts waaruit blijkt dat u bang bent?’
Nee, dat heeft ze niet. Maar ze durft ‘s avonds de hond ook niet meer uit te laten, bang dat een man haar pakt.
Rechters: ‘Heeft hij u dan vastgepakt?’
Slachtoffer: ‘Nee, dat niet, hij was een gewone man, een leuke man ook. Maar hij heeft wel mijn mensbeeld verstoord.’

Slachtoffers kom je veel tegen in de misdaadstatistieken, maar dat zegt dus ook niet altijd alles.

Rob Zijlstra

UPDATE – 17 oktober 2013 – uitspraken
Linda is veroordeeld tot de dagen die ze opgesloten heeft gezeten, conform de eis dus. Hulpverlening is belangrijker, vinden ook de rechters, dan straffen.  Ook Jochem kreeg een straf die gelijk is aan de eis: 6 maanden zitten. Hij won het vertrouwen, leende geld, maar heeft nimmer de intentie gehad het geleende terug te betalen. Kwalijk, ook al omdat hij zich in het verleden vaker aan dit delict schuldig heeft gemaakt.  Aan twee slachtoffers moet hij het geleende nu terugbetalen, tweemaal een bedrag van 20 euro. Maar daar blijft het ook bij. De mevrouw die 250 euro extra wilde hebben krijgt dat niet.

Kaapverdië

spuitbussen op fb-pagina van jakobIn het strafdossier staat dat Hans (48) erg overtuigd is van de juistheid van zijn eigen opvattingen.
Zijn laatste veroordeling – een taakstraf van 90 uur – was wegens het bedreigen en beledigen van een ambtenaar in functie, een politieman.
Nu is hij, zegt hij stellig, onschuldig.

Jakob (37) is graffitikunstenaar en  komt uit een gegoede familie  van hardwerkende mensen. Zelf was hij na twee jaar feesten in de hennep beland en in dat verband was hij al eens overvallen en gegijzeld.

Hans kijkt bij aanvang van de strafzaak even opzij, naar Jakob. Zijn blik drukt maar een ding uit: als ik de kans krijg vreet ik je voor het oog van de rechters op.
Om dat te voorkomen zitten er zes politiemensen – dat is extra – in de zaal.

Hans en Jakob zouden witwassers, oplichters en flessentrekkers zijn.
Ze zouden op naam van Hamer Brandstoffen bv luxe goederen en bouwmaterieel hebben gehuurd.
Het gehuurde werd niet betaald, maar doorverkocht.
Er zijn 46 bedrijven die aangifte hebben gedaan.

Het viel de politie bij die aangiftes op dat er overeenkomsten zaten in al die verschillende verhalen.
De politie ging er eens goed voor zitten, stelde vast dat ze een capaciteitsprobleem hadden, belde met de bovenregionale recherche in Zwolle die onder de codenaam Kaapverdië een groot onderzoek begon.
Drie maanden later, op 15 januari dit jaar, werden twee verdachten aangehouden.
Het zijn Hans en Jakob.

Een niet volledige opsommingen van de buit: dakramen, sanitair, een zitmaaier, een houtversnipperaar met toebehoren, minishovels, graafmachines, aanhangers, een vorkheftruck, bestelauto’s, een auto-ambulance, een frontmaaier, hogedrukreinigers, 130 spuitbussen (verf) en een jacuzzi.

Een graafmachine en 130 spuitbussen zijn teruggevonden.
De rest is spoorloos.

Rechters: ‘Waar zijn die spullen gebleven?’
Hans wijst naar Jakob: ‘Jullie moeten bij hem zijn.’
Jabob schudt het hoofd: ‘Ik heb er niks mee te maken.
Hans lacht minzaam.

Ze zouden er 146.570 euro aan hebben overgehouden.
Hans briest: ‘Toen ik werd aangehouden had ik negen euro op zak. Dat is alles wat ik had.’
Hij wil maar zeggen: hoeveel bewijs voor onschuld wil je hebben?
Jakob staart voor zich uit.

Hans wil wel toegeven dat hij in ruil voor 1500 euro een bv op zijn naam had laten zetten.
Op papier was hij de directeur van Hamer Brandstoffen bv.
Hij zegt dat hij de intentie had eerlijk zaken te doen.
‘Maar ik ben belazerd, ik ben genaaid. Anderen hebben mijn naam gebruikt. Het lijkt alsof ik de grote man ben, maar dat is niet zo. Ik heb een paar keer te goeder trouw wat spullen opgehaald. Dat is alles.’

Jakob vertelt iets soortgelijks.
Hij zegt dat hij opdrachten kreeg van Hans om spullen op te halen.
Hij zegt: ‘Ik woon op een flatje, wat moet ik met een shovel of graafmachine?’
Jakob zegt dat hij zes of zeven keer een ritje heeft gedaan voor Hans en daar vier- tot vijfhonderd euro mee heeft verdiend.

De rechters willen van Hans weten: ‘Door wie bent u genaaid?
Hans: ‘Dat zeg ik niet.’
Rechters: ‘ Waarom niet?’
Hans: ‘ Ik heb een vrouw en kinderen.’

De graafmachine werd teruggevonden omdat er een  track en tracesysteem was ingebouwd.
De 130 spuitbussen lagen in flatwoning van Jakob.
Op zijn Facebookpagina staan foto’s van wel 130 spuitbussen.
Jakob: ‘Die had ik al, want ik ben immers graffitikunstenaar.’

Na drie uur vragen stellen door de rechters is er nog  veel niet duidelijk.
Ik moet denken aan de bovenregionale recherche.
Zouden die met hun onderzoek Kaapverdië echt niet meer boven water hebben gehaald dan wat nu wordt besproken in de rechtszaal?
Misschien kampt het bovenregionale rechercheteam ook wel met tekorten in de capaciteit.
Moest het team zich beperken tot twee.

De advocaat van Hans mag de naam wel noemen.
De advocaat zegt dat de grote man achter de schermen Mister X moet heten.
Die naam kan worden gelinkt aan een persoon die in 2012 is veroordeeld wegens het oplichten van bedrijven die spullen verhuren.
Mister X zelf is een jongeman die eerder is veroordeeld wegens oplichting met motoren op marktplaats.nl en later wegens mensenhandel.

Maar Mister X & Co. zijn geen verdachten.
De officier van justitie rept ook met geen woord over een groter geheel.
De boeven zijn Hans en Jakob en dat moet voldoende zijn.

Ze zegt: ‘Ze wijzen naar elkaar, maar die bedrijven zitten met de gebakken peren.’
De officier van justitie wil dat Hans en Jakob samen 146.570 euro – de berekende winst – storten in de staatskas.
Ook moeten ze de gedupeerde bedrijven schadeloos stellen.
Geld dat ze aan de bedrijven betalen mag in mindering worden gebracht op de storting in de staatskas.
Daarnaast moet Hans boeten met 24 maanden gevangenisstraf (eis).
Jakob, met iets meer zaken op de tenlastelegging, hoort 36 maanden eisen.

Hans oogt nu weer zo woedend als hij keek bij aanvang van de strafzaak.

Jakob kijkt alsof hij water ziet branden.
Hij had zicht op een vaste baan, via een kennis in een warm land van ver, in de keuken van een multinational.
Dan zou hij zijn moeder die al zijn schulden inloste kunnen terugbetalen.
Hij mompelt: ‘Zesendertig maanden in de gevangenis, dat overleef ik niet.’

Rob Zijlstra

.

UPDATE – 22 juli 2013 – uitspraken
Jakob is veroordeeld tot achttien maanden celstraf waarvan een half jaar voorwaardelijk. Hans heeft dertig maanden gekregen.

Stromend geld

een escortdame met schulden bij een zware crimineel

geld-als-waterIn de boeken van de geschiedenis wordt de Tsjech Victor Lustig (1890 – 1947) als een van de beroemdste oplichters beschouwd.
Hij wist een paar keer de Eiffeltoren te verkopen aan Parijse schroothandelaren, beduvelde Al Capone en verkocht machines waarmee vals geld kon worden gemaakt.
Die dingen vonden gretig aftrek, maar deden het niet.
Lustig wist dat wel.
Tegen de tijd dat de koper daar achter kwam, was hij al vrolijk vertrokken.
Lustig stierf – denken wij – in gevangenschap, in Alcatraz.

Een oplichter hoeft niet altijd heel slim te zijn.
Wel altijd brutaal.
In Oost-Groningen was eens een man die een gebouw met daarin appartementen verhuurde aan buitenlandse werknemers.
Die betaalden graag, want niet overdreven veel, maar opgeteld meer dan zat voor de verhuurder: het gebouw met de appartementen was niet van hem.

Er was eens man die verantwoordelijk was voor de veiligheid van computers op de bureaus van rechters en medewerkers van de rechtbanken in Groningen, Assen en Leeuwarden.
De man beschikte over een kelder vol apparatuur, maar niet over een administratie.
Dat vonden ze in de kelder niet nodig.
De meeste spullen verkocht hij via Ebay.
De man vertelde aan de rechters dat het de cultuur op de afdeling was, voorheen werkte hij op een grote scholenfabriek in Rotterdam.
Daar deden ‘we’ het ook en net zo.

Vergeet de advertentiefraudeurs met hun spooknota’s niet.
Die doen alsof iedereen gek is en uw geld van hen.
Dat vinden ze heel normaal en daar verdienen ze meer geld mee dan, bijvoorbeeld, een eerlijke krant.

Dan Appie.
Hij is 31 jaar, wereldwijs, maar als gevolg van een verstandelijke beperking niet de aller slimste.
Kun je dan de Nederlandsche Bank oplichten?
Geen probleem.
De ING en de SNS erbij?
Een makkie.
Holiday Inn, gemeenten (Oss, Arnhem), ziekenhuizen (Delfzijl), tbs-instellingen?
Kom maar op.
Welgeteld 196 bedrijven, maar vermoedelijk nog veel meer?

Appie draaide zijn hand er niet voor om.
Het geld stroomde binnen.
Victor Lustig zou trots op hem zijn geweest.
En stinkend jaloers.

Appie had bij KPN gewerkt en had er zijn ogen goed de kost gegeven.
Zo wist hij dingen.
Toen hij voldoende wist nam hij ontslag en vroeg een kennis om een vriendendienst.
Of die kennis twee telefoonnummers op zijn naam wilde zetten?
Twee 0900-nummers.
Dat wilde die kennis wel.

Wie zo’n 0900-nummer belt, betaalt tachtig eurocent per minuut met een maximum van 40 euro per gesprek.

Soms een keer, soms een paar keer per dag ging Appie zitten en dan ging hij bellen.
Dan belde hij een instelling of bedrijf, zei dat hij van de bank was of van de belastingdienst en vroeg of hij kon worden doorverbonden met die en die of die, te bereiken via 0900 en dan zijn nummer.
Of hij belde een ziekenhuis, zei dat hij arts was en dringend moest spreken met de spoedopvang, te bereiken op… en dan noemde hij zijn dure 0900.

Bij de Nederlandsche Bank leerden ze hem al snel kennen.
Als hij belde, zeiden ze ‘hoi Paul, we verbinden je door’.
En dan begon het geld te stromen.

Appie’s kunst was om het doorverbonden gesprek met zichzelf zo lang mogelijk in stand te houden.

De rechters: ‘Ging het echt zo gemakkelijk?’
Appie: ‘Ja hoor.’

Appie vertelt dat de platformhouders, de legale beheerders van 0900-nummers, er weet van hadden, maar niets zeiden, laat staan dat er vragen werden gesteld.
De KPN had eerst ook niets in de gaten, dat kwam pas veel later.
Dat kwam ook omdat Appie er in het begin voor waakte dat de telefoonrekeningen bij zijn slachtoffers te hoog opliepen.
Dat zou te veel opvallen.
Later werd hij gretiger.
De rechters: ‘Had u het iets rustiger aangedaan, dan had u nog jaren door kunnen gaan.’

Hoeveel geld hij er, in een paar maanden tijd, mee heeft verdiend?
Uitgerekend is 287.000 euro.
Of veel meer.
Omdat het onderzoek zich heeft beperkt tot een kortere periode, is de criminele winst bepaald op 150.000 euro.
Het Openbaar Ministerie vindt dat Appie dat bedrag moet afdragen aan de Staat der Nederlanden, omdat de misdaad niet mag lonen.

De rechters hebben nog twee vragen.
De rechters: ‘U heeft een verstandelijke beperking. Dat past niet zo goed bij het beeld van wat u heeft gedaan. Heeft u dit echt allemaal zelf bedacht of zit er een grotere organisatie achter waarin u bent meegetrokken?
Appie zonder haperen: ‘Zelf bedacht.’

De rechters: ‘Wat heeft u met het geld gedaan?’
Appie zucht.
Hij vertelt dat het geld is opgegaan aan een luxe leven met cocaïne en aan een escortdame die schulden had bij een zware crimineel uit Amsterdam.
De rechters knikken, daar hadden ze wel iets over gelezen.
Akelig.

Het geval wil dat Appie vorig jaar is veroordeeld wegens brandstichting tot een tbs met voorwaarden.
Hij wordt momenteel behandeld.
Celstraf zou die behandeling teniet doen.
De officier van justitie snapt dat en eist een geheel voorwaardelijke celstraf van achttien maanden met een proeftijd van drie jaar.
En die 150.000 euro.

Appie zegt dat hij dat geld, dat verkwist is, nooit van zijn leven kan betalen.
De officier van justitie ziet dat anders: ‘Dan koop je maar staatsloten.’

De staatsloterij.
Wat was daar ook al weer mee aan de hand?
Victor…?

Rob Zijlstra

de staatsloterij
Victor Lustig

UPDATE – 14 juni 2013 – uitspraak
Appie is conform de eis van het Openbaar Ministerie veroordeeld: 18 maanden voorwaardelijke celstraf, proeftijd 2 jaar. Daarnaast moet hij 150.000 euro in de staatskas storten, dat is het bedrag dat hij met zijn praktijken zou hebben verdiend. Een man die als katvanger fungeerde (de bankrekening stond op zijn naam) kreeg een werkstraf  van 80 uur opgelegd. Ook dat is conform de eis.

Patrick W.

een samenweefsel van verdichtsels

Schermafbeelding 2013-05-21 om 21.30.22Het gedrag van de 24-jarige verdachte Patrick, wereldberoemd op het internet, is terug te vinden op pagina 22 van het vonnis. Daar staat: ‘Tijdens het onderzoek ter terechtzitting heeft verdachte geen enkel inzicht getoond in de verwerpelijkheid van zijn handelen, noch enig berouw getond ten opzichte van zijn slachtoffers. Dit rekent de rechtbank verdachte zwaar aan.’

Even terug naar de rechtszaal, een maand geleden.

Patrick zit dan dus lachend naast zijn advocaat, terwijl de mensen op de tribune achter hem boos naar zijn brede rug kijken.
De mensen op de tribune zijn de gedupeerden, afkomstig uit heel Nederland.
Een man is zelfs vanuit Nijmegen naar Groningen gekomen om de strafzaak bij te wonen. Hij wordt, als slachtoffer, niet vrolijk van zijn dader.

Patrick is ad rem op zijn eigen manier, eigenwijs en soms vijandig.
Hij had auto’s gekocht met geld van zijn slachtoffers.
In Drachten kocht hij een VW Golf voor 11.000 euro.
Hij betaalde contant.
En hij had al een Volvo V40.

Rechters: ‘Heeft u een rijbewijs?’
Patrick: ‘Nee.’
Rechters: ‘ Waarom koopt u dan een auto van 11.000 euro?’
Patrick, kriegelig: ‘Is dat verboden dan?’
Rechters: ‘Nee, maar u had ook de goederen kunnen leveren waar de mensen op zaten te wachten.’
Patrick: ‘Ja, dat was ook een optie geweest.’

Patrick is een oplichter.
In de media en op het internet hebben wij hem wel een meesteroplichter genoemd, maar eigenijk is dat niet helemaal waar.
Hij is eerder een domme oplichter.
Hij licht op middels listige kunstgrepen en/of door een samenweefsel van verdichtsels, zoals dat zo prachtig mooi in de wet staat.
Dat doet hij net zo lang tot hij wordt gepakt.
Dat hij gepakt zou worden, wist hij ook.
De vraag was alleen hoe lang het mocht duren.
Hier is niets meesterlijks aan.

Patrick verkocht wit- en bruingoed.
Hij had een website onder de naam Prolecto.nl.
Zijn site leek precies op die van Scheer en Foppen, hoewel deze naam anders kan doen vermoeden, is dit een echt bedrijf.

Rechters: ‘Prolecto?’
Patrick: ‘Verzonnen.’
Rechters: ‘Lijkt op Prolectro, een legaal bedrijf.’
Patrick: ‘Puur toeval.’

Mensen bestelden en betaalden en kregen niks.
Kinderlijk eenvoudig eigenlijk.
Via de bank stroomde het geld bij Patrick binnen.
Rechercheurs zagen dat hij in augustus 2012 rood stond en dat er in september 61.980 euro en 19 eurocent was bijgeschreven.
Kort daarop wordt er weer 49.902,27 euro afgeschreven.

De fraaie woning in Wolvega, waar Patrick is gearresteerd is luxueus ingericht met alles nieuw en duur. De computers zijn van Apple, de zes paar schoenen in de klerenkast van Van Bommel, aan de muur een Anton Heiboer.

Patrick verkocht ook entreekaartjes.
Voor een optreden van Anouk, Gelredome, op 8 en 11 maart 2012.
Anouk in het Sportpaleis, Antwerpen, 24 maart 2012.
Voor A State of Trance van Armin van Buuren.
Paul McCartney (2 kaarten voor 293 euro).
Madonna.
WK Schaatsen, Thialf.
ABN Amro Tennistoernooi.

De gedupeerden kochten hun kaartjes in goed vertrouwen bij EuroTickets.eu, een bedrijf dat actief is op het gebied van dienstverlening voor uitvoerende kunst, gevestigd op het Zernikepark in Groningen.
EuroTickets.eu is niet hetzelfde als Eurotickets.nl

Patrick vertelt dat hij kaartjes kocht via Marktplaats.nl, die dan bij particulieren ophaalde (‘kon ik ook de echtheid controleren’) om de kaartjes vervolgens door te verkopen voor iets meer.
Cynisch: ‘Want ik dacht dat we in dit land vrij handelsverkeer hadden.’

Natuurlijk ging het mis.
Tros Opgelicht kwam en toen ook nog eens de geheime camera’s van Alberto Stegeman.
Zij maakten hem wereldberoemd op internet.
Patrick tegen de rechters: ‘Ja, ik ben bekend van Undercover Nederland.’

Patrick genoot al eerder nationale bekendheid.
Toen hij 18 jaar was dook hij op in het televisieprogramma Netwerk.
Als oud-leerling heeft hij een klacht ingediend tegen de jeugdinrichting Glen Mills.
Hij zegt daar psychisch kapot te zijn gemaakt.
Nederland hoort hem zeggen: ‘Ik ben er slechter uitgekomen dan ik er in ging.”
Toenmalig minister voor Jeugd en Gezin André Rouvoet (ChristenUnie) bemoeit zich er mee en niet heel lang daarna wordt Glen Mills gesloten.

In totaal deden 114 mensen aangifte.
Tachtig van hen dienden een schadevergoeding in.
Het gaat om tienduizenden euro’s.

De officier van justitie zegt dat Patrick een intelligente man is zonder een geweten.
Hij had plannen om rechten te gaan studeren om daarna nog slimmer te kunnen oplichten.

De advocaat is van mening dat Patrick moet worden vrijgesproken en per direct in vrijheid moet worden gesteld.
Want het oogmerk ontbreekt.
Hij had nooit de intentie op te lichten.
Hij wilde wel leveren, maar kwam zelf in de problemen.
De advocaat zegt gewoon: ‘Door de tv-aandacht in Tros Opgelicht en Nederland Undercover heeft mijn cliënt schade geleden.’
Ze zegt ook dat van de consument zelf ook zorgvuldigheid mag worden gevraagd.
En dat het te kwader trouw ontvangen van betalingen nog niet betekent dat verdachte ook heeft opgelicht.

Patrick kijkt met de armen voor de borst gevouwen met bewonderende blikken naar zijn advocaat.
Denkt misschien wel: zoals zij het zo mooi zegt, zo is het maar net.
De officier van justitie: ‘Dit is geen civiele wanprestatie, maar strafbaar handelen. Drie jaar gevangenisstraf.’

Dit alles was vorige maand.
Terug naar vandaag.

Vandaag deed de rechtbank in Groningen uitspraak.
De rechters (vrij vertaald): ‘Patrick is een gewetenloze man. De schade die hij heeft aangericht gaat verder dan de geleden schade door de slachtoffers. Hij heeft ook het vertrouwen in de betrouwbaarheid van webshops aangetast. Geen enkel inzicht in de verwerpelijkheid, noch enig berouw. Kwalijk en strafbaar: 3 jaar gevangenisstraf.’

Rob Zijlstra

.

• Patrick is in 2010 veroordeeld wegens (soortgelijke) oplichting tot 30 maanden waarvan 10 maanden voorwaardelijk. Die zaak is nog niet onherroepelijk (cassatie). Patrick is geen verzonnen naam. Ditmaal niet, vanwege zijn beroemdheid op het internet en de verbondenheid tussen hem en zijn bedrijven. Dan zou ik zelfs Madonna en Paul McCartney een andere naam moeten geven. Er zijn grenzen.

- de rechtbank heeft het vonnis niet gepubliceerd

.

UPDATE – 21 maart 2014 – hoger beroep
Het gerechtshof in Leeuwarden heeft het vonnis van de rechtbank onderstreept: Patrick W. is ook in hoger beroep tot 3 jaar celstraf veroordeeld.

- het arrest volgt zodra beschikbaar

Hunebed te koop

trosopgelichtZittingszaal 14 kent vreemde kostgangers.
Zo was er deze week een verdachte, een 57-jarige man uit Delfzijl, die seksueel opgewonden raakt van Drentse hunebedden.
Een gelukkige man was hij echter niet.
In het weekeinde speelde hij met zijn treintjes op een zelfgemaakt modelspoor.
Maar zodra zijn partner in de loop van elke zaterdag de woning verliet – hij kon niet wachten – om pas de volgende dag terug te keren, kroop hij achter de computer om via websites in Luxemburg kinderporno te downloaden.
Daar was hij dan zeker tot in de zondagochtenduren mee zoet.

En dan naar Borger.

Tijdens het onderzoek door een psycholoog, in opdracht van de rechtbank, kwam zijn bijzondere liefde voor hunebedden aan het licht.
Misschien doet het internet rare dingen met mensen.

Neem Patrick, hoe je ook over hem denkt, een vreemde snuiter is hij.
Patrick heeft naam gemaakt als internetoplichter.
Volgens sommige websites heeft hij zelfs een titel: meesteroplichter.

Zijn werkwijze was tamelijk eenvoudig.
Hij liet een mooie en professioneel ogende website bouwen, bood goederen en diensten te koop aan en als klanten dan betaalden, leverde hij niets.
Dit businessmodel staat garant voor hoge winsten.

Patrick mag logica graag omdraaien.
Zo had hij, 20 jaar jong, eens een bedrijfje dat hij Acigol noemde.
Mensen met een BKR-registratie in Tiel konden nergens, maar wel bij hem gewoon een lening afsluiten.
Mensen moesten dan eerst wat betalen (de kosten) en daarna kregen ze het geld.
Maar nadat ze de kosten hadden betaald, kregen ze dus niks.

In augustus 2010 leidde het Acigol-bedrijfsmodel tot een gevangenisstraf van dertig maanden waarvan hij er twintig moest uitzitten.
Ergens in 2011 kwam Patrick berooid op vrije voeten.
Hij had lang kunnen nadenken en realiseerde zich dat hij niets had.
En daar is hij de man niet naar.
Dus kocht hij berooid een compleet nieuwe inboedel en voor 10.000 euro een mooie auto.
Er verstreken in 2012 eens twee maanden waarin hij 64.000 euro uitgaf.
Zijn inkomsten in die twee maanden volgens de in beslag genomen administratie: 100 euro.

Rechters: ‘Wel een beetje raar…’
Patrick haalt de schouders op en loert naar de rechters, alsof hij hen duidelijk wil maken dat ze niet van die brutale vragen moeten stellen.
Rechters: ‘Had u een spaarpotje?’
Patrick: ‘Ja.’
Rechters: ‘Hoe veel geld zat daar in.’
Patrick: ‘Die vraag is niet relevant.’

Als minderjarige was hij eens te gast in de jeugdinrichting Glen Mills.
Daar werd geprobeerd jongeren die niet wilden deugen – de echte deugnieten – via een harde militaire aanpak enig fatsoen bij te brengen.
Toen hij als 18-jarige de hel van Wezep mocht verlaten, besloot hij een klacht in te dienen wegens geleden psychisch schade.
‘Ik ben er slechter uitgekomen dan ik er inging,’ vertelde hij in april 2008 in een uitzending van het actualiteitenprogramma Netwerk.
Er volgden Kamervragen en hij vond minister Andre Rouvoet (ChristenUnie, jeugd en gezin) aan zijn zijde.
Een paar maanden later werd Glen Mills gesloten.

Het zou niet zijn laatste televisieoptreden worden.
Donderdag vertelde hij aan de rechters dat hij de televisie inmiddels meer dan zat is. Tros Opgelicht, het hoeft voor hem niet meer en ook Undercover Nederland heeft afgedaan.
Al die aandacht voor zijn persoon, het hoeft voor hem niet meer.

Rechters: ‘Heeft u een rijbewijs?’
Patrick, verrast: ‘Nee.’
Rechters: ‘Waarom koopt u dan een auto voor 10.000 euro?’
Patrick, kriegelig: ‘Dat is toch niet verboden?’

Op de publieke tribune zitten gedupeerden die van de rechters niet hun ongenoegen mogen uiten (‘u stoort ons’).
Een van hen is een man uit Nijmegen die voor 799 euro een laptop had besteld, had betaald en niet had ontvangen.
Hij is een van de 114 gedupeerden die aangifte deed en een van de tachtig mensen die geld terug wil zien.

Onder de naam Prolecto (en niet Prolectro) verkocht hij wit- en bruingoed.
Zijn andere bedrijf heette Eurotickets.eu (en niet .nl).
Daar kon je entreekaartjes kopen voor concerten en grote sportevenementen.
Nogal wat liefhebbers van Anouk, Madonna en Paul McCartney gingen de mist in, zo ook liefhebbers van het ABN Tennistoernooi en het WK schaatsen in Thialf, Heerenveen.
De kaartjes die je bij hem kon kopen, had hij helemaal niet in bezit, iets wat ook heel onlogisch is in de online kaartenhandel.

De officier van justitie zei dat er nog steeds aangiftes binnendruppelen, dat hij weet dat Patrick plannen had om rechten te gaan studeren om zo een nog betere oplichter te worden, dat hij een intelligente, geraffineerde en gewetenloze jongeman is die drie jaar naar de gevangenis moet (eis).

Patrick draait hem om.
Door al die tv-aandacht en aangiftes van slachtoffers lijdt hij maar schade.
Nota bene hij die nimmer de intentie had om op te lichten.
Kortom, zijn advocaat heeft helemaal gelijk: hij moet worden vrijgesproken en wel onmiddellijk.

De rechters schudden het hoofd.

Rob Zijlstra

uitspraak: tweede helft mei

.

• Tros Opgelicht
hunebedden te Borger

UPDATE – 26 april 2013 – uitspraak
De man uit Delfzijl is conform de eis veroordeeld tot 240 uur werkstraf en een voorwaardelijke celstraf van 6 maanden. De rechtbank verbond daar wel een bijzondere voorwaarde aan: de komende twee jaar moet de man toestaan dat de politie maximaal vier maal op huisbezoek komt om zijn computer te bekijken. Weigert hij dat, dan komen die 6 maanden celstraf daadwerkelijk in zicht.