Wie verdacht wordt van een misdrijf is niet verplicht zijn eigen rechtszaak bij te wonen.
De verdachte die dat wel doet, is tijdens de zitting niet verplicht antwoord te geven op vragen die aan hem worden gesteld.
Verdachten moeten wel goed opletten.
Dit laatste zeggen rechters ook altijd bij aanvang van de zitting.
Ruud is een verdachte die donderdagmiddag terechtstond.
Hij wilde zijn zaak niet bijwonen, hij wilde liever thuisblijven, in de gevangenis in Hoogeveen.
Maar dat vonden de rechters in zijn geval niet goed. Daarom gaven zij ’s ochtends een bevel tot medebrengen.
Dus zat Ruud er toch.
Maar hij zei niks.
Hij zei alleen een paar keer dat hij zich beriep op zijn recht te mogen zwijgen.
Toen hij even niet goed oplette, zeiden de rechters dat hij dat wel moest doen.
Ruud wordt verdacht van acht gewapende overvallen op tankstations.
Op de Gulf in Groningen (Hoendiep), de Shell bij Ten Post, op de Gulf en de Texaco in Putten, de BP in Barneveld, Easyfill in Grave, de Gulf in Hoevelaken en op de BP in Maasdriel.
En dat allemaal in twee weken tijd in februari dit jaar.
Er waren akelige verklaringen van slachtoffers die de rechters lieten weten dat hun leven door de overval naar de vernieling is geholpen, dat ze nooit hadden gedacht dat zo’n overval zo een grote impact zou hebben, dat de overvaller ook hun privé-leven is binnengedrongen.
Officier van justitie Oebele Brouwer zegt dat hij geen greintje twijfel heeft over de schuld van Ruud. En dat hij het zwijgen van Ruud ‘niet sterk’ vindt.
Advocaat Johan Keizer zegt dat justitie wel meer kan zeggen, maar dat de bewijzen die moeten aantonen dat Ruud de dader is, flinterdun zijn.
Los zand.
En dat de rechtbank Ruud dus acht keer moet vrijspreken.
Ruud is het daar mee eens.
Want hij knikt.
Volgens Keizer heeft de recherche van de politie Groningen last van tunnelvisie. Ruud heeft een beruchte reputatie – waar hij volgens de psycholoog ook trots op is – en daarom moesten ze Ruud hoe dan ook hebben.
Ruud kwam niet helemaal uit de lucht vallen toen de politie onderzoek deed naar gewapende overvallen. Wat opviel was dat bij acht overvallen in het land een kleine rode auto was gesignaleerd, een Suzuki Swift, met het kenteken HB-VV-19.
En laat dat nou net de auto zijn die op naam van Ruud staat.
Dat is niet alles.
Op beelden van beveiligingscamera’s is steeds een zelfde man te zien.
Te zien is – de beelden werden tijdens de zitting getoond – hoe steeds dezelfde man met een zwart NY-petje op het hoofd het tankstation binnenloopt, naar de kassa gaat, een pakje Marlboro besteld en dan ineens een mes in handen heeft en daarmee dreigt.
Vervolgens is te zien hoe de pompbediende volgens de instructies de kassa-lade opent, iets terugdeinst en dat dezelfde man dan bankbiljetten uit de kassa graait en daarna wegloopt.
En steeds dezelfde man zou heel goed Ruud kunnen zijn.
Advocaat Keizer zegt dat de aanwezigheid van de rode Suzuki Swift die van Ruud is, niet automatisch betekent dat Ruud het ook heeft gedaan.
Komt bij, zegt Keizer, dat de signalementen die de beroofde pompbediendes verstrekten, steeds weer anders zijn.
Dus dan kan het ook wel iemand anders zijn geweest.
Iemand aan wie Ruud zijn auto had uitgeleend om bijvoorbeeld maar eens wat te noemen.
Dat die signalementen steeds anders luiden, is te lezen in het dossier.
Maar ik dacht: die man op de beelden is wel steeds dezelfde man, met steeds dat zwarte petje op en ook dezelfde jas.
Zelfde loopje ook.
Dus dat de signalementen steeds anders luiden, zegt misschien meer over de signaleerders dan over de gesignaleerde.
De menselijke waarneming is immers een wonderlijk iets.
Advocaat Keizer had in het dossiers iets anders gelezen.
Iets frappants.
Eén getuige had een signalement verstrekt die wel heel precies overeenkomt met een signalement die bij een overval in Den Haag hoort.
Dus zou het heel goed kunnen dat die Haagse overvaller de man is die hier had moeten zitten.
En dan dus niet Ruud.
Uit detentiegegevens blijkt dat die Haagse man in februari dit jaar op vrije voeten was.
Dat maakt het nog aannemelijker.
In mei had advocaat Keizer deze voor Ruud ontlastende informatie aan de recherche doorgegeven.
En wat?
Die vooringenomen rechercheurs hadden er helemaal niets mee gedaan.
De officier van justitie reageert getergd.
Keizer gebruikt grote woorden, zegt hij. ‘Maar het is klinkklare onzin.’
Ruud zwijgt niet omdat hij geen prater is.
Integendeel.
Tijdje geleden belde hij op vanuit de gevangenis.
Of ik ook niet dacht dat hij met zo’n slecht onderzoek van de politie in Groningen snel vrij zou komen.
Ik denk dat Ruud zwijgt omdat advocaat Keizer hem dat heeft geadviseerd.
Advocaat Keizer komt uit Amsterdam en Amsterdamse advocaten doen dat, in tegenstelling tot Groninger advocaten, wel vaker.
Overigens compenseerde hij het zwijgen van Ruud volledig.
Met een mooi en gepassioneerd uitgesproken pleidooi doet hij zijn stinkende best de rechters te overtuigen van de onschuld van Ruud.
Er rest uiteindelijk maar één vraag: als Ruud onschuldig is en zijn rode Swift had uitgeleend in februari, waarom zwijgt hij dan? Hij zou zijn onschuld kunnen aantonen door te zeggen aan wie hij zijn auto had uitgeleend. En waar hij toen, op die dagen in februari, was.
Misschien wel fietsen.
Advocaat Keizer zegt dat hij niet kan zeggen waarom Ruud niets zegt. Zegt dat hij dan zijn beroepsgeheim geweld aan doet.
Hij zegt wel: ‘Ruud kan, wil of durft het niet te zeggen.’
De officier van justitie haalt de schouders op, zegt dat hij dat dus niet sterk vindt en eist vijf jaar gevangenisstraf en nog eens twaalf maanden extra, maanden die Ruud bij eerdere veroordelingen voorwaardelijk opgelegd had gekregen.
Ik zei tegen Ruud, toen hij belde, dat ik mij kan voorstellen dat hij nog een tijdje in de gevangenis moet blijven zitten.
Rob Zijlstra
UPDATE – 29 oktober 2009 – uitspraak
Ruud is veroordeeld en op alle punten schuldig verklaard: acht gewapende overvallen met bedreiging met geweld. De eis van het openbaar ministerie is passend en geboden, vindt de rechtbank. Vijf jaar celstraf plus nog eens negen en drie maanden die hij bij twee eerdere veroordelingen voorwaardelijk opgelegd had gekregen. De rode Suzuki Swift wordt verbeurd verklaard.
Hij gaat in hoger beroep.
het vonnis (rechtspraak.nl)






[...] mij zit de verdachte van acht overvallen op benzinestations in heel [...]
Mooi verhaal Rob. Een dergelijke casus geeft mij wel het idee dat het “three strikes you are out” systeem ook in Nederland een goed idee zou zijn. Drie keer een veroordeling voor een zwaar delict en je blijft levenslang zitten. Dit lijkt wel een heel onverbeterlijke crimineel (ik weet het, hij is nog verdachte, daarom zeg ik ook “lijkt”) die absoluut niet van plan is zijn leefwijze ook maar enigszins aan te passen en die nog veel slachtoffers zal maken als hij eenmaal weer vrij is. Ik weet natuurlijk niet of hij al minimaal twee keer eerder is veroordeeld maar uit je stuk (“Ruud heeft een beruchte reputatie”) meen ik dat op te kunnen maken.
Jaap,
het leven is geen bowlingbaan
Ten eerste vind ik het belachelijk dat een verdachte niet bij zijn rechtszaak aanwezig hoeft te zijn. Ik vind dat bij wegblijven van de verdachte deze meteen schuldig verklaard kan worden en veroordeeld tot de maximumstraf die voor het tenlaste gelegde staat. Niks bevel tot medebrenging. Laat de advocaat van de verdachte er maar voor zorgen dat hij er is!
Daarnaast vind ik het ook belachelijk dat verdachten vragen van rechters niet hoeven te beantwoorden. Ik vind dat neerbuigend naar de samenleving die er recht op heeft de waarheid boven tafel te krijgen om zo vaker daders achter de tralies te krijgen. Op de huidige wijze lijkt het alsof de rechters aan een leiband van de heren advocaten gevoerd worden.
Tunnelvisie wordt wel vaker genoemd, maar lijkt in dit geval niet aanwezig te zijn. Beelden tonen dat aan. Wie zwijgt stemt toe. Wie de aangeleverde verklaringen niet ontkracht heeft zelf geen betere argumenten. En dan horen de staande argumenten te overwinnen en te leiden tot een ondubbelzinnige veroordeling. En voor de rest ben ik het geheel met Jaap eens dat voor dit soort draaideurcriminelen een three-strikes-you’re-OUT moet gelden.
De samenleving moet niet geterroriseerd kunnen blijven worden door het steeds groter groeiende legioen van veelplegers!
Zo P@t, ik heb niet vaak een stuk gelezen waar ik het zó grondig mee oneens ben.
Een verdachte die berecht wordt is tot het moment waarop de rechter uitspraak doet een verdachte, iemand waarvan verondersteld wordt dat hij of zij onschuldig is. Zou het niet buitengewoon raar zijn deze mogelijk onschuldige burgers tegen hun zin te laten opdagen of verplicht te laten antwoorden? Voor hetzelfde geld is Ruud onschuldig, maar heeft hij zwaarwegende redenen om zijn locatie op het moment van de misdaden niet prijs te geven. Waarom zou hij, nog onschuldig, de samenleving iets verplicht zijn? De officier heeft maar te bewijzen dat er iets gebeurt is, de verdachte hoeft niet te bewijzen dat er iets níet gebeurt is. In veel gevallen, vooral als er weinig getuigen of bewijzen zijn, is onschuld bewijzen zelfs onmogelijk. Wat mij betreft staan er liever tien schuldigen vrij op straat dan één onschuldige die de rest van zijn leven in de gevangenis moet slijten.
Wat het three-strikes-systeem, soi. Maar bedenk dan wel dat een misdaad als drie keer winkeldiefstal of dan waarschijnlijk ook een levenslange straf zou opleveren. Ik weet niet of dat de soort daders zijn die jij levenslang opgeborgen wilt zien.
@ Joop
Three strikes you are out heeft volgens mij betrekking op baseball. Maar het leven is ook geen baseball veld.
@ Stijn
Helemaal met je eens. Ik heb wel vaker ongenuanceerde kletsverhalen op diverse blogs gelezen. Die van P@t is er (weer) één.
@ P@t
Weet je toevallig ook wat de maximumstraf voor een overval is. Waarschijnlijk niet. Dan zal ik het even op een rijtje zetten.
- een ‘gewone’ overval: 9 jaar
- een overval onder bijzondere omstandigheden: 12 jaar
- een overval met een dode als gevolg: 15 jaar.
‘Wie zwijgt stemt toe’ Dat is een dooddoener van de eerste orde. Die kreet wordt vaker ten onrechte dan terecht gebruikt. Bovendien kan, juridisch gezien, het zwijgen van een verdachte (let wel: verdachte, en niet ‘dader’) niet of nauwelijks meewerken tot bewijs. Hoogstens kan het wat toe-of afdoen aan de overtuiging van de rechtbank.
Met andere woorden: stel je zelf eerst eens op de hoogte van de regels van het strafprocesrecht, die overigens via een democratisch proces tot stand zijn gekomen, voordat je met ongenuanceerde verhalen komt. Mocht jezelf onverhoopt, op wat voor manier dan ook, met de politie in aanraking komen, dan zul je blij zijn dat we die regels hebben.
Think about that.
[...] het rechtbankverslag [...]
Ik denk dat Rob een beetje laat doorschemeren dat Ruud bang is om te praten. Wellicht is het signaal van het Haagse die niet serieus is onderzocht door de recherche weleens de oplossing had kunnen brengen. Dat de recherche dat niet heeft onderzocht is denk ik ook niet sterk. Nu kunnen wij er ook over gaan denken de Suzuki Swift na drie incidenten uit het straatbeeld te verbannen.
[...] het rechtbankverslag [...]